T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/31 Esas
KARAR NO : 2025/206
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/01/2022
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile ... A.Ş arasında, davacıya şirkete ait olan (... tarihli ... Seri No’lu Aracın Alım Faturası ve ...İşlem Sonuç Belgesi) ...plakalı araç bakımından, ... sayılı Acente tarafından, .../0 Poliçe Nolu, 02.01.2020 başlangıç 02.01.2021 bitiş tarihli ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi akdedildiğini, 25.07.2020 tarihinde ise davacı şirkete ait olan ... plakalı ... tipi 2019 Römork Semi-Çift Akslı model motor ve ... şase numaralı vasıta çalındığını, sigorta poliçesi incelendiğinde fark edileceği üzere, “çalınma” riski sigorta teminatları arasında olduğunu, Müvekkil şirket inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, rizikonun gerçekleştiği gün olan 25.07.2020 günü de davacı şirket yetkilisi ..., inşaat atıkları olan hafriyat yükünü taşıma işini yapmak için kendisine ait olan ...plakalı dorse ile ... Mahallesinde bulunan...’ne ait hafriyat döküm sahasına inşaat atığını boşaltmak için gittiğini, araçta bulunan inşaat atık yükünü boşalttıktan sonra ... karayolu üzerindeyken arka sağ kısımda bulunan lastiğin patladığını ve gidemeyecek durumda olduğunu fark ettiğini, araçta yedek lastiğin olmaması ve saatin de geç olması sebebiyle şirket yetkilisi ..., aracın lastiğini daha sonra değiştirmek üzere ‘kafa’ olarak tabir ettikleri ‘çekici’ niteliğindeki ... (... marka, beyaz renkli, axor model çekici) plakalı aracı, ... plakalı dorseden ayırarak oradan ayrılmak durumunda kaldığını, davanın kabulüne, HMK. m. 107 uyarınca; yasal mevzuat gereğince ve sigorta poliçesinde belirtildiği gibi aracın “Hasar tarihi itibariyle rayiç değeri” hesaplandığında ortaya çıkacak rakama göre arttırılmak kaydıyla, aracın alım faturasında yazan 35.400,00 TL maddi tazminatın, aracın çalındığı tarihten itibaren 30 günlük sürenin eklenmesi ile birlikte tespit edilen 25.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş’den tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketçe Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış bulunan ...plaka sayılı römorkun çalınmış olduğundan bahisle, oluşan zararın davalı davalı sigorta şirketinden tahsili istenmekle davacı yanın talebi, hasar dosyası muhteviyatındaki belgeler üzerinden tetkik edildiği, işbu dava haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati olmadığını, huzurdaki davanın hukuki menfaat bulunmamasına rağmen belirsiz alacak davası şeklinde açıldığı, HMK’nın amir hükmü uyarınca ancak ve ancak dava konusu alacağın belirlenmesinin imkansız olduğunu veya davacıdan dava konusu alacak miktarını belirlemesi beklenemeyecek hallerde belirsiz alacak davası açılabileceğini, römorkun çalındığı iddiasına ilişkin oluş biçimi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, poliçe teminatı kapsamında kalan hırsızlığın gerçekleşmediği gözetilerek davanın reddi gerektiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, Araç Tescil Kayıtları, Ruhsat sureti, Müracaat ifade tutanağı, Araştırma raporu, Delil Listesi, İhtarname sureti, Poliçe, Hasar Dosyası, Bilirkişi, Keşif, Yemin, Tanık ve sair her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
Dosyanın Makina Mühendisi ... ve Sigortacılık Uzmanı ...'na tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 27/03/2023 tarihli raporunda özetle ; Davacı adına kayıtlı, dava konusu ... plaka sayılı ..., Şasi No: ... olan aracın dosya kapsamından anlaşılabilen teknik özellikleri ve 24/10/2019 ilk tescil tarihli, alış bedelinin faturada KDV dahil 35.400,00 TL olduğu dikkate alındığında; TÜİK- Parasal Değerleri Güncelleme Aracı ile (Belli bir tarihteki parasal değeri Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranları kullanılarak talep edilen tarihteki değere dönüştürme aracıdır.) dava konusu römorkun olay tarihindeki değerinin 39.227,66 TL olarak hesaplandığını, ...' un emsal/muadillerinin 25/07/2020 tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında (Piyasa değerine ilişkin gazete ilanları, yetkili servisler, oto galeri teklifleri ve ikinci el satışına yönelik internet siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda) 40.000,00TL civarında olabileceği belirtilmiş olup, söz konusu fiyatın kabul edilebilir makul fiyat aralığında ve günün rayicine uygun olabileceğini, davalı ... tarafından tanzim edilen ... nolu 02/01/2020 - 02/01/2021 tarihleri arasında geçerli < ... Kasko Sigorta Poliçesi>' nin 25/07/2020 tarihi itibarı ile ... plakalı römork için sigorta örtüsü sağladığını, dosyada mübrez evraklar incelendiğinde Davalı ...' nın iddia ettiği şekilde, hırsızlık olayının şüpheli olup olmadığı, sigortalının müterafik kusuru bulunup bulunmadığı konusunun takdirinin Sayın Mahkeme de olduğunu, Sayın Mahkeme tarafından olayın hırsızlık sonucu meydana geldiğinin kabul edilmesi halinde; davalı ... Sigorta' nın tanzim ettiği poliçeden doğan kasko teminatı sunma yükümlülüğü uyarınca teminat dışı hallerden biri söz konusu olmadığı sürece sigortalı %100 kusurlu olsa dahi tazminat talep edebileceğinden Davalı ...'nın, sigortalısının ...plakalı aracının çalınması sonucunda rayiç değerinin tamamından sorumlu olduğu tespit ve rapor edilmiştir
Dosyanın Makina Mühendisi ... ve Sigortacılık Uzmanı ...'na tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 17/07/2023 tarihli Ek raporunda özetle ; Yapılan incelemeler sonucunda olay yeri incelemesinde dorsenin bırakıldığı alanın boş arazi yer olduğunu, yol güzergahında birçok kamyonun geçtiğinin görüldüğünü, her ne kadar eldeki verilerde olumsuz bir durum olmasa da dorsenin bırakıldığı yerin ıssız boş bir arazide olması, şahısların dorseyi o şekilde bırakıp uzun süre park edilen yere gelmemesinin şüphe uyandırdığını, görüşünün verildiğini, detayları kök raporda açıklandığı üzere hırsızlık olayının şüpheli olup olmadığını ve sigortalının müterafik kusuru bulunup bulunmadığı konusunun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyanın Makina Mühendisi ...ve Sigortacılık Uzmanı ...'na tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 01/04/2024 tarihli İkinci Ek raporunda özetle ;
%50 oranında müterafik kusur indirimi yapılması halinde 121.833,20 TL (hasar tutarı) - 121.833,20 TL :100 x 50 (müterafik kusur) = 60.916,60 TL (bakiye maddi zarar) , %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması halinde 121.833,20 TL (hasar tutarı) - 121.833,20 TL :100 x 20 (müterafik kusur) = 97.466,56 TL (bakiye maddi zarar) olacağını, dosyada mübrez evraklardan 05/10/2021 tarihli ihtarnameden önce davacının davalıya başvuru yaptığına dair evrak bulunmamakla birlikte 01/02/2022 tarihli davalı cevap dilekçesinde belirtilen 18/08/2020 tarihi ile ilgili taraflar arasında bir ihtilaf bulunmaması nedeniyle 18/08/2020 tarihinde rizikonun davalıya ihbar edildiğinin anlaşıldığı, buna göre davalı şirketin 03/10/2020 tarihinde temerrüde düştüğü kanaatine varıldığını, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan davada T.T.K. ve 3095 sayılı Yasa uyarınca temerrüt faizi olarak avans faizi uygulanması gerektiği tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin 25/10/2024 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde ; Dosyada mevcut bilirkişi raporunda seçenekli hesaplama yapıldığını, bilirkişi raporunda %20 ve %50 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak seçenekli maddi zarar tazminatı hesaplandığını, öncelikle belirtmek isteriz ki; davalı sigorta şirketi sigorta poliçesi kapsamında, davacı sigortalı aracının çalınması sebebiyle oluşan zararının tamamını karşılamakla mükellef olduğunu, hırsızlık olayında davacının hiçbir kusuru bulunmadığını, taşınır hırsızlık sonucu çalındığından davacıya atfedilen kusur oranını kabul etmemekte, açıkça itiraz ettiğini, davacıya atfedilen müterafik kusur oranlarının hiçbirini kabul etmemekle birlikte bilirkişi raporu doğrultusunda 35.400,00TL maddi tazminat talebimizi HMK m.107 uyarınca 62.066,56 TL arttırdıklarını, gelinen aşamada 97.466,56TL maddi tazminatın aracın çalındığı tarihten itibaren 30 günlük sürenin eklenmesiyle 25.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini, HMK m.107 uyarınca talep arttırım dilekçemiz doğrultusunda davanın kabulüne, 97.466,56 TL maddi tazminat talebimizin 25.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, hırsızlığın gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleştiyse davacının kusurunun olup olmadığı ve teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mal sigortaları türünden olan kasko sigorta poliçesinin teminat kapsamını belirleyen A.1. maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Mülga 6762 sayılı TTK'nin 1293. maddesinde; kara sigortaları bakımından sigorta ettirenin tedbir alma mükellefiyeti düzenlenmiştir. Buna göre sigorta ettiren zararı önlemeye ve hafifletmeye yarayacak tedbirleri almakla mükelleftir. Tedbirin alınmaması halinde anılan maddenin son fıkrasında mülga 6762 sayılı TTK'nun 1292/son fıkrasına atıf yapılmaktadır. Bu durumda ise sigorta ettiren gerekli tedbirleri almamış ise, eğer kasıtlı olarak bu şekilde davranmışsa sigorta tazminatını isteme hakkını yitirecek, kusuru ihmal derecesinde olursa, ihmalin ağırlığına göre sigortacının ödemekle yükümlü olduğu sigorta bedelinden indirime gidilecektir. Paralel düzenleme Kasko Genel Şartları B-2 de de yer almaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 1429 maddesine göre; sigortacı aksine sözleşme yoksa sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararların tazmin ile yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacı ile bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez. Anılan yasanın 1448. maddesi ise sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkanlar dahilinde önlemler almakla yükümlüdür ve bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmış ise kusurun ağırlığına göre tazminattan bir indirim yapılır.
Somut olayda davaya konu riziko, poliçe vadesi içinde meydana gelmiştir. Söz konusu rönorkun lastiğinin 25/07/2020 tarihinde patlaması üzerine... plaka sayılı sigortalı römorkun... plaka sayılı çekiciden ayrılarak arazide bırakıldığı olaydan sonra bayram tatili olması sebebiyle tekrar gittiğinde römorkun yerinde olmadığını bu nedenle 18/08/2020 tarihinde jandarmaya başvuru yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
O hâlde, somut olayda, zararın meydana gelmesinde davacıya ait römorkun sürücüsünün ihmalinin olduğu, gerekli önlemleri almadığı, zararın artmasına etkisinin olduğu; 6102 sayılı TTK'nın 1448. maddesi uyarınca sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkanlar dahilinde önlemler almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmış ise kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar 08/02/2016 tarihli kararı). Davacı sigorta ettiren TTK 1448.maddesi ve Kasko Sigortası Genel Şartları B-2 madde ve bendi uyarınca zararın önlenmesi yada azaltılması veya engel olunması için imkanlar dahilinde gerekli önlemleri almadığı, zararı önleme yükümlülüğüne aykırı şekilde davrandığından bilirkişi raporu uyarınca olayda %50 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek alınan 01/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile sigortalı aracın rayiç bedelinin 121.833,20 TL olduğu, rizikonun meydana gelmesinde sigortalı aracın boş araziye bırakılması ve 1 ay kadar uzun bir süre orada kalması ile hırsızlık olayının meydana geldiğinden sigortalının %50 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Davalı sigortacı tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigorta koruması altına alınmış olan davacının mülkiyet ve işletenliğindeki... plaka sayılı römorkun çalınmasına bağlı olarak sigortalı tarafından sigortacı aleyhine römork bedelinden doğan maddi zararın tazmini için açılan tazminat davasında hükme esasa alınan usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu doğrultusunda davacının rizikonun meydana gelmesinde %50 kusurunun olduğu, davacının %50 kusursuzluğuna isabet eden maddi zararın 60.916,60 TL olduğu, davacı yanın römorkun çalındığı gerekçesiyle 18/08/2020 tarihinde sigorta şirketine başvuru da bulunduğu anlaşılmakla 03/10/2020 tarihinde temerrüde düştüğü, yine taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bu tür sözleşmeler, Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi hükmü uyarınca, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, mutlak ticari işlerden olduğuna ve ticari nitelikte faiz istenebileceğine göre, davacı vekilinin dava dilekçesinde reeskont faiz talep etmiş olmasına göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1- Davanın KISMEN KABULÜ İLE ;
60.916,60 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 03/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 4.161,21-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.060,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.101,21-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 1.060,00-TL Tamamlama Harcı, olmak üzere toplam 1.060,00TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 145,10-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.145,10-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.590,69-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/02/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır