T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/392 Esas
KARAR NO: 2022/439
DAVA: Menfi Tespit, İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/06/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketler arasında ticari ilişki bulunduğunu, bu kapsamda davacılar arasında süregelen ticari ilişki dolayısıyla paslanmaz çelik imalatında kullanılan malzeme karşılığı ödeme bedeli olarak davacı... Ltd. Şti. tarafından diğer davacı... A.Ş. lehine biri dava konusu icra takibine konu edilen iki adet çek keşide edildiğini, icra takibine konu ...Bankası T.A.O'na ait; 30/04/2022 tarihli, 40.000,00-TL bedelli ... seri numaralı ve 30/04/2022 tarihli, 39.930,00 TL bedelli, ...seri numaralı iki adet çekin, davacılardan ...Ltd. Şti. tarafından diğer davacı ... Mühendislik A.Ş. lehine keşide edilmiş ve gönderilmek üzere kargoya verildiğini, çeklerin kargoya tesliminden sonra 09/02/2022 tarihinde ... Ltd. Şti. yetkilisi...'in, ...Faktoring isimli firmadan arandığını ve kendisine 30/04/2022 tarihli, 40.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı çekin şirkete ait olup olmadığının sorulduğunu, davacı... yetkilisi tarafından... Faktoring'e çekin çalıntı olduğu yönünde bilgi verildiğini, davacı ... Paslanmaz Çelik Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasından çek iptali başvurusunda bulunduğunu ancak bu başvurusunun hukuki yarar yokluğundan reddedildiğini, gelinen aşamada çalıntı iki çekten ... Bankası T.A.O'na ait 30/04/2022 tarihli, 39.930,00-TL bedelli, ... seri numaralı çeke ilişkin olarak İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyadan takibe geçildiğini, bu takibe ilişkin İstanbul Anadolu... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyadan menfi tespit ve çek istirdadı davası açıldığını, İstanbul Anadolu ... İcra Hukuk Hakimliği'nin ... Esas sayılı dosyasından imza itirazı yapıldığını, bununla birlikte çeki dolaşıma sokan şahıslarla ilgili olarak ...Anadolu Savcılığı ...soruşturma numarasıyla ihbar ve şikayet yapıldığını, diğer çekin üzerindeki cirolar ve çekin kimin elinde olduğunda İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı takibinden haricen haberlerinin olduğunu, bu nedenle işbu davayı ve dosya numaralarının daha sonra bildirileceğini, 09.05.2022 tarihinde ... A.Ş. adına İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından çalıntı çeklere ilişkin "ödeme yasağı ve çek iptali" talepli dava açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını, davalılardan ... Faktoring çekin arkasına ödeme yasağı kaşesi vurulması, bu kaşede ilgili mahkeme bilgilerinin yer almasına rağmen kötüniyetli olarak mahkemeye çeki elinde bulundurduğunu bildirmediğini beyanla ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile başlayan takibin davacılar yönünden teminatlı ya da teminatsız olarak durdurulmasını ve yargılama neticesinde iptalini, ihtiyati tedbir talebinin kabul edilmemesi halinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası için icra veznesine yatacak paranın dava neticelenip karar kesinleşinceye kadar alacaklıya ödenmemesine yönünde davacılar lehine teminatlı ya da teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, haksız ve kötüniyetli davalıların dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, dava konusu çek nedeni ile davacıların, davalılara borçlu olmadığının tespiti ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlayan takibin iptalini, çekin yasal hamili ... A.Ş. olduğundan, haksız ve kötüniyetli hamilden alınarak davacıya verilmesi yönünde istirdadını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit ve çekin davalı ... Faktoring A.Ş'den istirdatı talebine ilişkindir.
6100 sayılı HMK.’nun 1. maddesine göre; “Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.” Aynı yasanın Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevine ilişkin 2/2 maddesinde; “Bu kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça...” ifadesine yer verilerek, HMK’daki göreve ilişkin genel düzenlemelere ancak yine HMK.’ndaki diğer düzenlemelerle veya diğer kanunlardaki göreve ilişkin düzenlemelerle istisnalar getirilebileceği belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK.’nun 5/1 maddesine göre “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.”
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından, adlî yargı ilk derece mahkemelerinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin çalışmalar 25/11/2021 tarihi itibarıyla tamamlanmış ve buna ilişkin ihtisas kararları 30/11/2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu ihtisas kararlarının 15/12/2021 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacağı Resmi Gazete’de yayımlanarak duyurulmuştur.
HSK. Birinci Dairesi’nin “Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemelerin belirlenmesine ilişkin” 25/11/2021 karar tarih ve 1232 sayılı kararına göre;
“26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceğinin düzenlendiği,
Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağının değerlendirildiği,
Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlendiği,
Bu itibarla;
1)13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2)22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3)19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),
4)23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5)21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6)06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7)20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,
kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;
...
f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, ... örneğin f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, ancak 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine karar verilmiştir.
Bu kapsamda uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin yukarıda değinilen yasal düzenleme ve HSK. kararı gereğince İstanbul 6., 7., 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne ait olduğu, öte yandan İstanbul 6., 7., 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mahkememiz arasındaki ilişkinin ise görev ilişkisi olmayıp, iş dağılımı ilişkisi olduğu anlaşıldığından, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)6102 sayılı TTK.'nun 5/2. maddesi ve HSK. Birinci Dairesi’nin 25/11/2021 karar tarihli ve 1232 sayılı ararı uyarınca dosyanın “iş dağılımı nedeni ile” İstanbul 6, 7, 8, ve 9 nolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’nden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi HUKUK MAHKEMELERİ TEVZİ BÜROSUNA GÖNDERİLMESİNE,
(2)Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere karar verildi. 06/06/2022
Katip
✍e-imzalıdır.
Hakim
✍e-imzalıdır.