T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/410 Esas
KARAR NO:2022/845
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/06/2015
KARAR TARİHİ:15/12/2022
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasından verilen 08/05/2018 tarihli 2018/605 sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/672 Esas ve 2022/516 sayılı 27/04/2022 tarihli ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... .. Ltd. Şti.'nin kiracısı bulunduğu Başakşehir / İstanbul'da bulunan işyerinin müvekkili ... Sigorta tarafından "... İşyeri Paket Sigorta Poliçesi" ile 25/04/2014 - 25/04/2015 tarihlerini kapsar şekilde sigorta ettirildiğini, sigortalı taşınmazın davalı ... Mağazacılık .. Ltd. Şti. tarafından 01/03/2013 tarihinde 2 yıl süreli kira sözleşmesi ile dava dışı sigortalı ... .. Ltd. Şti.'ne kiraya verildiğini, sigortalının kullanımında bulunan iş yerinde 30/06/2014 tarihinde aydınlatma elektrik tesisatında meydana gelen kısa devre sonucu başlayan yangının sigortalı işyerine ait depoda kullanılan ticari emtiaların yanması ve eşyaların söndürülmesi esnasında tazyikli su nedeniyle ıslanması suretiyle hasar meydana geldiğini, genel sınai yangın uzmanı bilirkişi tarafından yangının çıkış nedeninin araştırıldığını ve bulgulara göre ana sebebin elektrik tesisatından kaynaklandığının tespit edildiğini, dava dışı sigortalı tarafından dava konusu olay nedeniyle işyerinde meydana gelen hasarın sigorta poliçesinden karşılanması için hasar ihbarı yapılması üzerine müvekkili tarafından 01/10/2014 tarihinde 101.359,50-TL sigorta tazminatı ödendiğini ve yapmış olduğu ödeme nedeniyle TTK 1472 md. Gereği sigortalısının haklarına halef olduğundan zarar sorumlularına rücu hakkının doğduğunu, davalı ... Mağazacılık .. Ltd. Şti.'ne yapılan başvuru sonrası davalının dava dışı ... Sigorta A.Ş.'den sigortalı olduğundan bahisle ödenen sigorta tazminatının ilgili sigorta şirketinden tazminini talep ettiğini, adı geçen sigorta şirketine yapılan başvuru sonrası bina teminatının %15'i yani 34.845,00-TL'nin müvekkili şirkete 19/01/2015 tarihinde ödendiğini, davalı firmanın bakiye 66.514,60-TL alacak ve fer'ilerinden sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen tazminatın davalı borçludan rücuen tahsili için aleyhe .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine karşı herhangi bir haklı sebep göstermeksizin itiraz edildiğini, tüm haksız itirazların iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamını, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatının ve yargılama giderlerinin - vekalet ücretinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK ve TTK. gereği taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığından sayın Mahkemenin davaya bakmakla görevli olmaması nedeniyle usuli itirazlarının bulunduğunu ve dosyada görev yönünden red kararı verilmesini, aleyhe açılan haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, makine mühendisi bilirkişi ... tarafından sunulan 27/03/2017 tarihli bilirkişi raporu, elektrik - elektronik mühendisi ... ve inşaat mühendisi ... tarafından sunulan 13/01/2018 tarihli bilirkişi raporu, davacı vekili tarafından sunulan 14/04/2017 ve 29/01/2018 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçeleri Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalı kurumdan 6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; ... Tarafından borçlu ...'ye 66.514,60-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, borçlunun itirazı üzerine alacaklı tarafından itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 08/05/2018 tarih, ... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karara davacı vekilince yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2020/672 Esas, 2022/516 Karar, 27/04/2022 tarihli kararı ile; ".. Somut olayda, davacı ... şirketinin, sigortalısının halefi olarak açtığı davada, dava dışı sigorta ettiren ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu açıktır." denilerek, sigortalı ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira ilişkisi olması halinde, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna işaret edilmiştir. Yine sigorta şirketi tarafından, sigortalının halefi olarak açılan davada da, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 tarih E. 37, K. 9, RG. 03/07/1944 sayılı kararı ve TTK'nun 1472. maddesi uyarınca görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. .." denilmek suretiyle hükmün kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememize gelmiş ve mahkememizin 2022/410 Esas numarasını almıştır. Kaldırma kararı sonrası taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
6100 sayılı HMK'nun 4. Maddesinde belirtilen, "(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları görürler." denilmektedir.
Somut olayda; dava dışı sigortalı ... (kiracı) ile davalı şirket arasında 01.03.2013 başlangıç tarihli kira sözleşmesi düzenlenmiş ve dava konusu hasar kiralanan adreste meydana gelmiştir. Davacı ... şirketi, sigorta poliçesi gereği sigortalısına yapmış olduğu ödeme bedelinin TTK 1472. Maddesi halefiyet ilkesi gereği, zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalıdan rücuen tahsili isteminde bulunmuştur. Davacı ... şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. BAM kaldırma kararında da değinildiği üzere; dava dışı sigorta ettiren ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu, kira ilişkisinden dolayı bu davalara bakma görevinin anılan yasa hükmü gereği İstanbul Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğu, dolayısıyla yargılamanın Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde icra edilmesini gerektiren bir durum olmadığı gibi görev hususu kamu düzeninden ve dava şartı olduğundan taraflarca ileri sürülmese bile resen takdir edileceğinden uyuşmazlığı çözmekte Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine yönelik aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, görev hususunun 6100 Sayılı HMK 114/1-c hükmü kapsamında "dava şartı" niteliğinde olması nedeniyle HMK 115/2, fıkrası uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
(2)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20. Maddesi uyarınca bu görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edildiğinde dava dosyasının görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
(3)Dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
(4)HMK m. 331/2 hükmü gözetilerek; dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesi halinde, yargılama harç ve giderleri hususunda görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesince karar verilmesine; aksi durumda talep üzerine dosyanın ele alınarak yargılama giderleri hususunda bir karar verilmesine,
(5)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/12/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.