T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/416 Esas
KARAR NO : 2025/788
DAVA : Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/06/2022
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı şirket ile davalı arasında 22.07.2013 tarihinde Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, yine taraflar arasında 13.06.2013 tarihinde tapuda ... İli ... İlçesi, ... Mahallesi 15/2 Pafta 526 Ada 20 Parsel no'da kayıtlı ... Mahallesi ... Caddesi Geçiş Sokak NO ... adresinde mukim akaryakıt istasyonu için işletmecilik sözleşmesi ile aynı yer için 29.03.2013 tarihli protokol imzalandığı, yukarıda anılan 22.07.2013 tarihli Bayilik Sözleşmesinin Teminat başlıklı bölümünün 9.2.1maddesinde “bayi ... adına düzenlenecek ... tarafından belirlenen tutarda kesin ve süresiz teminat mektubunu/ mektuplarını ... ya verecektir. Bayi, verilmiş bulunan teminat mektuplarının bedellerini devam eden iş ilişkisi içinde ya da gelecekte doğabilecek riskin armasına göre ... nun talebine göre arttırmakla yükümlüdür.” Hükmünü ihtiva ettiği, buna dayalı olarak davalıya davacı şirket tarafından ...A. Ş. ... Şubesinden alınmış 2013 tarihli 400.000,00- TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu ve boş çeklerin teminat olarak verildiği, ancak davalının herhangi bir neden olmaksızın davacı şirkete Mayıs 2014 tarihinden mal ve yakıt satışını durdurduğu, davacının müteaddit gerek sözlü gerek noter vasıtasıyla akaryakıt ve türevi ürünler talep etmesine rağmen keyfi olarak akaryakıt satışı yapmadığı, davalı tarafından ... 41. Noterliğince tanzim edilmiş ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalıdan yakıt almasının talep edildiği talep edilmiş, fakat davacı tarafından ihtarnameye cevaben keşide edilen ... 23. Noterliğinin...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıdan teminat mektubunun bozdurularak mahsup edildiği iddia edilen kısımdan arta kalan 190.000,00- TL nın 100.000,00- TL sına karşılık gelecek tutarda yakıt talep edildiği, davalı bu talebin reddedildiği, akabinde davalı tarafından ... 41. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesinin “ticari konularda anlaşma sağlanamaması ve finansal problemler,...A. Ş. nin yatırım yapmasına rağmen istasyonun kapalı tutulması ve satış yapılmaması“ gibi hukuki dayanaktan yoksun gerekçelerle bayilik sözleşmesinin haksız ve hukuka aykırı olarak davalı tarafından tek taraflı feshedildiği, davalı taraf akdedilen sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiğini iddia etmişse de, söz konusu bayilik sözleşmesinin ticari teamüller hiçe sayılarak davacının tüm taleplerine Mayıs 2014 tarihinden itibaren davacıya yakıt verilmemesi ve akabinde sözleşmenin feshedilmesi neticesinde davacıyı zor duruma düşürdüğü ve zarara uğrattığı, davacı tarafından imzalanan bayilik sözleşmesinin 13.06.2013 tarihli sözleşme ve 13.08.2013 tarihli protokol gereğince davalı tarafından ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından açılan müdahalenin meni davasının açıldığı 11.06.2015 tarihine kadar aylık işleticilik bedellerinin süresinde banka hesabına yatırıldığı, işleticilik bedellerinden ve akaryakıt ile türevi alımından kaynaklanan herhangi bir borcun bulunmadığı, buna rağmen davalı tarafın verilmiş bulunan teminat mektubunu nakde çevirdiği ve bayilik sözleşmesini tek taraflı feshettiği, teminat mektubunun paraya çevrilmesiyle beraber 400.000,00-TL nakdi karşılıktan işleticilik bedelleri ve otomasyon adı altında davalıdan 210.000,00- TL tutarında olduğu iddia edilen bir miktar paranın mahsup edildiği, kalan bakiyenin herhangi bir şekilde davacının... tarihli ... 14 Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile talep edilmesine rağmen akaryakıt verilmediği gibi bu bedelin de davacıya ödenmediği, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin sürekli borç ilişkisi doğuran sözleşme olduğu, sözleşmenin bozucu yenilik doğuran bir hak olan fesihten sonra bile davalı tarafından işleticilik bedeli ve otomasyon gideri doğurduğu iddia edilerek davacıya faturalar kesilmesinin ve fesih sözleşmesine dayanarak teminat mektubundan mahsup edilmesinin hukuka aykırı olduğu, yani davalının ... 21. Noterliği ...tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesinin tek taraflı feshedilmesinden sonraki dönme ilişkin işleticilik ve otomasyon bedeli adı altında faturalar düzenlemesi ve davacının vermiş olduğu teminat mektubundan mahsup etmesinin ticari teamüllere aykırı olduğu gibi ticari hukukun genel ilkelerine de aykırı olduğu, davacı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen davalı tarafından keyfi olarak davacıya akaryakıt ve türevlerini vermemesi nedeniyle istasyonda davacı tarafından akaryakıt satışının yapılamadığı ve istasyonun atıl durumda kaldığı, davacının istasyonu çalıştıramamasının asıl nedeninin ... ın sözleşmeler gereği edimini yerine getirmemesi kaynaklı olduğu, ana dağıtım şirketi olan davalının akabinde de davacı tarafından verilen teminat mektubu ve çekleri de nakde çevirmiş olması nedeniyle söz konusu teminat mektubu bedelinin davacı şirketten tazminini isteyen ... Bankası tarafından ... 10 İcra Müdürlüğünün ... esas dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin başlatıldığı, davacının ipoteğinin satılarak paraya çevrildiği, davacının bu haksız ve hukuka aykırı eylemi nedeniyle davacının telafisi imkansız zarara uğradığı, söz konusu zararın bilirkişi marifeti ile hesaplanarak davacıya ödenmesini talep ettikleri, davalı tarafından bayilik sözleşmesi ve diğer sözleşmelerden kaynaklı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle davacının ticari mahva uğradığı,5 yıllık bayilik ilişkisi kaynaklı ticari ilişkiden elde edeceği karı elde edemediği gibi finansal açıdan iflas ettiği, davalının tüm edimlerini yerine getirmediği gibi ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas dosyası ile açtığı haksız ve hukuka aykırı müdahalenin meni davasından aldığı 06.08.2015 tarihli tedbir kararı ile davacıdan fiilen alarak başka bir şirkete (...Şti. ) bayilik verdiği ve hala bu işletmenin söz konusu istasyonda faaliyetine devam ettiği, davalı dağıtım şirketinin hem sözleşmenin kendisine yüklediği edimlerini yerine getirmediği, akabinde bayilik sözleşmesini tek taraflı feshettiği, dava konusu istasyondan davacıyı çıkarttığı, başka firma ile bayilik sözleşmesi yaptığı ve ticari kazanıma devam ettiği, davacının ise ticari ilişkiden elde edeceği kazançtan mahrum olmasının yanında telafi edilemez zararlara uğradığı ifade edilerek; teminat mektubunun haksız ve hukuka aykırı olarak nakde çevrilmesi nedeniyle davacının uğradığı maddi zararın ve nakde çevrilen mektuptan davacıya iade edilmesi gereken meblağın tespit edilerek şimdilik 50.000,00- TL sının 04.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi, davalı tarafından hukuka ve bayilik sözleşmesi hükümlerine aykırı eylemleri nedeniyle davacı şirketin uğramış olduğu tüm zararların 5 yıl boyunca mahrum kaldığı ticari karın tespit edilerek şimdilik 10.000,00- TL sının 04.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle ; Davalı ... A. Ş. nin EPDK dan alınan lisans kapsamında sahip olduğu geniş bayilik ağı ile yurt genelinde akaryakıt, LPG ve otogaz dağıtım, depolama ve satış faaliyeti yürüttüğü, bu kapsamda davalı şirketin söz konusu faaliyetleri yürütebilmesi için akaryakıt/LPG lisansına sahip firmalar ile bayi anlaşması niteliğinde istasyonlu bayilik sözleşmesi, otogaz bayilik sözleşmesi ve yatırım çerçeve sözleşmesi gibi ticari sözleşmeler akdettiği, bu kapsamda davalı ... ile .... Şti. arasında dava dilekçesinde belirtilen adreste yer alan istasyonun ... markası altında işletilmesi ve bu hususta bayilik faaliyeti gerçekleştirilmesi adına 5 yıl süreli 20.11.2013 tarihli İstasyon Bayilik Sözleşmesi ve 29.08.2013 tarihli Protokol ve İşleticilik Sözleşmesi akdedildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerden İstasyon Bayilik Sözleşmesinin Teminat başlıklı 9. Maddesi uyarınca ...'ün bayi olarak ...'ya vadeli ürün satışları da dahil olmak üzere çeşitli sebeplerle doğmuş ve doğacak borç ve taahhütlerinin güvencesini oluşturmak üzere ya da bu sözleşmede yer alan veya iş bu sözleşme çerçevesinde ...'ya karşı sahip olunan tüm yükümlülüklere karşılık ilişkin olarak maliyeti kendisine ait olmak üzere, sözleşmede belirtilen teminatlar dahil, ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere ... tarafından kendisinden talep edilen tüm teminatları ... adına vermeyi kabul ve taahhüt ettiği, bu kapsamda davacı şirketin ... ile aralarında akdedilen sözleşmeler uyarınca ... Bankası tarafından verilen ... seri numaralı 08.10.2013 tarihli 400.000,00- TL tutarlı kesin ve süresiz banka teminat mektubunu ibraz ettiği, davacı şirket tarafından iş bu davanın 4. Maddede geçen banka teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiği ve taraflar arasındaki sözleşmelerin haksız feshedildiği iddiası ile ikame edildiği iddiası ile ikame edildiği iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceği, davacı şirket tarafından iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak şimdilik 60.000,00- TL üzerinden ikame edildiği belirtilmişse de davacının teminat mektubu tutarının 190.000,00- TL kaldığını belirttiği, dolayısıyla talep edilen miktar belli iken davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, davacı şirketin banka teminat mektubunun borçları sebebiyle nakde çevrildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler uyarınca ticari ilişki devam ederken, davacının basiretli bir tacir olarak vadesi gelen borçlarını zamanında ödemesi gerekirken ödemediği, bu nedenle davalının alacaklarını teminat mektubunu nakde çevirerek tahsil ettiği, bu hususn Bayilik Sözleşmesi 9.6 maddesinde düzenlendiği, davalı şirketin davacı şirket kayıtları incelendiğinde görüleceği üzere iş bu davaya konu teminat mektubunu nakde çevirince 400.000,00- TL nın öncelikle 230.000,00- TL cari hesap borcuna mahsup edildiği, kalan 170.000,00- TL nin ise sözleşmeler uyarınca kesilen ve iş bu dilekçe ekinde listede belirtilen faturalar ile mahsup edildiği, bu durumun tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasının talep edildiği, davacı şirket tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takiplerinin de bulunduğu, davacının borca batık olması sebebiyle tahsilatın yapılamadığı, alacak haklarının devam ettiği, ... 3. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyanın celbini talep ettikleri, sözleşmelerin haklı nedenle feshedildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler uyarınca davacının bayi olarak sözleşmelerde düzenlenen tüm faaliyetleri yürürlükteki kanun ve yönetmeliklere uygun olarak ... tarafından belirtilen standartlar uyarınca iş birliği içinde ve kesintisiz olarak yerine getirmeyi taahhüt ettiği, davacı şirketin bu yükümlülüklere aykırı davranarak faaliyette bulunması ve ...'nun itibar ve menfaatlerini olumsuz etkilemesi durumunda “Menfaatlerin Korunması, Çaba ve Sadakat Yükümlülüğü” başlıklı 17. Maddesi uyarınca ...'nun sözleşmeleri tek taraflı feshetme hakkına sahip olduğu, davacının yükümlülüklerini yerine getiremediği, davacının istasyona gelen müşterilerin taleplerini karşılayamadığı, sık sık ürün stoku ile ilgili müşteri şikayetlerinin ...'ya iletildiği, bu kapsamda davalının itibarının zedelendiği, iş bu gerekçe ile öncelikle ... tarafından ... 41. Noterliği aracılığı ile ...tarih ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek, davacının mal alımı yapmayarak İstasyonu kapalı tuttuğu, sözleşmelere aykırı davrandığı, aykırılıkların giderilmesinin gerektiği, giderilmediği takdirde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceğinin belirtildiği, iş bu ihtara rağmen davalının aykırılıkları gidermediği ve istasyonun kesintisiz olarak satışa başlamadığı, bu durumun ... tarafından katlanılamaz olup, maddi ve manevi zarara uğradığı, her ne kadar davacı ikaz edilmişse de gereği yapılmadığından Beyoğlu 41. Noterliği aracılığı ile gönderilen 16.01.2015 tarih ve 1246 yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği, hal böyle iken davacının ...'nun yakıt vermediğine ilişkin beyanlarının haksız ve mesnetsiz olduğu, bilakis davalının istasyona yatırım yaptığı, ihtarname ile davacıya süre tanıdığı, ancak davacı tarafından iyileştirici herhangi bir aksiyon alınmadığı ifade edilerek; davanın reddi, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesi ve akaryakıt istasyonu işleticilik sözleşmesi kapsamında verilen teminat mektuplarının haksız olarak nakte çevrilmesinden kaynaklı maddi zararın tazmini ile mahrum kalınan kar kaybına ilişkin alacak davasına ilişkindir.
Tebligatlar usulüne uygun yapılmış olup, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünden ... tarihleri hesap dökümleri beyannameleri,... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 3. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, bilirkişi raporu v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
Dosyanın ..., ...ve ...'a tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 21/01/2024 tarihli raporunda özetle ; davacının talebinin iki ana noktada olduğunu, bunlardan bir tanesinin fesih nedeni ile maddi zarar, diğerinin ise haksız fesih ile devam etmeyen 5 şıllık süre için kar kaybının hesaplanması olduğunu, gerek sektörel incelemede gerek nitelikli hesap uzmanın değerlendirilmesine sözleşme hükümleri ve sektörün genel uygulamaları çerçevesinde feshin haklı fesih olduğu konusunda görüş birliği bulunmadığını, genel uygulama fesih halinde davacının / bayinin taleplerinin karşılanmaması yönünde olduğunu, bu nedenle taraflarınca davacı talebine yönelik hesapların yapılmadığını, teminat mektubunun nakde tahvilinin ticari teamüller kapsamında sözleşmenin zımni fesih anlamına geldiği ve akaryakıt temini yapılmaması nedeniyle istasyonun işlevsiz hale geldiğinin de açık olduğunu, teminat mektubunun 15/08/2014 tarihinde nakde tahvil edildiğini ve ... alacağı olan tutarı tahsil ettikten sonra bakiye 169.734,42 TL'yi davacıya iade etmediğini, beş ay boyunca 16/01/2015 fesih tarihine kadar her ay kira ve benzeri ücreti tahsil etmek suretiyle bu parayı erittiklerini, davalı ... tarafından yapılan feshin haklı fesih olduğunu, davalı şirketin banka teminat mektubunu paraya çevirip ürün teminine son vermesine karşın 5 aylık bir süre geçtikten sonra sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edebileceğini, davalı ...'nun zımni fesih sayılan teminat mektubunun nakde tahvili ile alacağını aldıktan sonra, arasındaki sözleşmeleri ivedilikle feshederek istasyonun kendisine veya 3.bir şahıs işleticiye teslimini talep ettiğini, bunun gerçekleşmesi sonrası bakiye 169.734,42 TL'nin davalıya iade edilmesi gerektiğini, davalı ...'nin böyle bir girişiminin olmadığının dosya kapsamından anlaşılıdğını, bu bedelin iade edilmesi yönünde olması halinde iade edilmeyen tutara, nakde tahvil tarihinden tahsil tarihine kadar değişken oranlarda ticari avans faizi talep edilebileceği, tarafların diğer tüm taleplerinin değerlendirilmesinin mahkeme takdiri olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyanın ..., ... ve ...'a tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 22/01/2025 tarihli ek raporunda özetle; 21.01.2024 tarihli Kök Raporda Sektörel inceleme ve değerlendirme kısmında yazılı sektörel değerlendirmelerimi koruyarak aynen tekrar ettiklerini, mali incelemeler neticesinde davacının davalı şirketten en son haziran 2014 döneminde ürün alımı yaptığını, davacının ödenmeyen çeklerinin bir kısmının davacıya iade kaydının mevcut olduğunu, 15/08/2014 tarihinde teminat mektubunun tazmin tarihinde davacının davalı şirkete 230.268,58 TL borcunun mevcut olduğunu, 15/08/2014 tarihinde teminat mektubunun 400.000,00 TL olarak tazmin tutarının kayıtlara alınması sonrasında 169.734,42 TL davacı alacağı oluştuğunu, söz konusu kalan tutarın Mayıs 2015 dönemine kadar tanzim edilen Otomosyan Bakım ve İstasyon kira faturalarında söz konusu kalan tutarın mahsup edildiğini, davacının istasyon işleticiliği sırasında vermiş olduğu Kurumlar Beyannamesi kapsamında işletmenin ortalama 1 aylık kar kaybının 1.283,72 TL olduğunu tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı vs her türlü delil birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, taraflar arasındaki akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesi ve akaryakıt istasyonu işleticilik sözleşmesi kapsamında verilen teminat mektuplarının haksız olarak nakte çevrilmesinden kaynaklı maddi zararın tazmini ile mahrum kalınan kar kaybına ilişkin alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından; 29/08/2013 tarihinde taraflar arasında Protokol, İşleticilik Sözleşmesi akdedildiği, 20.11.2013 tarihinde Taraflar arasında İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi, akdedildiği, 22.11.2013 tarihinde davacının EPDK Bayilik Lisansının verilerek taraflar arasındaki ticaretin bu tarih itibariyle başladığı, alınan bilirkişi raporunda mali bilirkişi tespitiyle davacı bayinin, Davalı ... Şirketine Cari borcu doğmuş olduğu, 15.08.2014 tarihinde, 400.000.00- TL tutarındaki Banka teminat mektubunun davalı tarafından davacının cari borcuna karşılık nakde tahvil edildiği, 27.08.2014 tarihinde Davalı ...” nun, Banka teminat mektubunu nakde tahvil ettikten sonra davacının akaryakıt ürünü alması için ... yevmiye nolu ihtarname keşide ettiği İşbu ihtarnamede Mayıs 2014 tarihinden itibaren akaryakıt ürünü almayışlarının ve istasyonu kapalı tutulmasının sözleşmeye aykırı olduğu, Bununla birlikte, mali bilirkişi tespitiyle davacı bayinin en son ...tarihinde akaryakıt ürünü aldığı, ... tarih ve ... yevmiye nolu olarak Davacı tarafından keşide edilen ihtarname ile, davalının borca karşılık nakde tahvil ettiği banka teminat mektubu sonrası alacaklı hale geçtiği tutar karşılığı 100.000.00- TL lik veya çekle akaryakıt ürünü talep ettiği, bu talebin davalı ... tarafından karşılanmadığı, Davacının borcuna karşılık nakde tahvil edilen 400.000,00 TL lik Banka Teminat mektubunun 230.265,58 TL lik kısmı davacının borcuna mahsup edildiği, bu mahsup sonrası 169.734,42 TL alacaklı duruma geçen davacının istasyonda satış yapmak amacıyla akaryakıt ürün talebi davalı ... tarafından karşılanmaksızın ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeler feshedilmeksizin, devam eden süreçte istasyon kirası, otomasyon bakım ücreti olarak düzenlenen faturalarla banka teminat mektubundan kalan bedelin eritildiği, ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnameyle Davalı ..., taraflar arasındaki Bayilik/işleticilik anlaşmasını feshettiği, ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnameyle davalının keyfi bir fesh yaptığını ve bu fesihten dolayı doğmuş veya doğacak tüm menfi ve müspet zararlarına yönelik rücu edeceklerini bildirdikleri anlaşılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen Akaryakıt İstasyonlu Bayilik Sözleşmesinin 8 Fiyat Ve Ödemeler Başlığı altında 8.2 Maddesinde; “Bayinin, ürün alımları veya sair sebeplerle ...” ya olan borçlarını kısmen ya da tamamen ödememesi veya ödemede gecikmesi halinde; (i) ..., Bayi' ye Ürün ikmalini durdurabilecek; (ü) Bayi ödenmeyen tutarı, vade tarihinden itibaren işleyecek Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının ticari işlerde tatbik edilmek üzere yayınladığı avans faiz oranının iki katı tutarında faizi ve KDV'si ile birlikte ödemekle yükümlü olacak; (iü) ... alacağının tahsili için her türlü yasal takipte bulunabilecek ve işbu sözleşme çerçevesinde Bayi tarafından verilmiş olan Teminatları paraya çevirebilecek ve; (iv) Sözleşme" yi feshedebilecektir. ..., bu yolların tamamını birlikte izleyeceği gibi, dilediği zamanda dilediklerine başvurabilir” şeklinde hüküm altına alındığı görülmüştür.
Yine Taraflar arasında akdedilen Protokol'ün Madde 11 FESİH başlığı altında; a) İŞLETİCİ” nin, işbu protokol ve/veya taraflar arasında akdedilecek Bayilik Sözleşmesinin herhangi bir hükmünü kısmen veya tamamen ihlal ettiği veya borç ve taahhütlerini yerine getirmediği ahvalde ..., işbu protokol ve/veya buna uygun olarak akdedilecek sözleşmelerden dilediklerini feshetmek yetkisine haizdir. b) Bayinin herhangi bir çekinin karşılıksız çıkması, istasyonda off spect ürün satılması, istasyonda mal bulunmaması, dolayısıyla satış yapamaması durumunda, ... iş bu sözleşme ve buna uygun olarakakdedilecek sözleşmelerden dilediklerini fesh etmek hakkına haizdir şeklinde hüküm mevcut olduğu anlaşılmıştır.
Dosya tarafların iddia ve savunmaları ile birlikte feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususun tarafların ticari defterlerinde inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş ve dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile, davalı ... tarafından sunulan Cari hesap ekstresinde; davalı ... tarafından davalıya en son 12.06.2014 tarihinde akaryakıt ürün temininin yapıldığı, ancak davacının düzenlediği çeklerin ödenmemesi ve borcun 230.265,58 TL ya çıkmış olması nedeniyle davalı ... tarafından akaryakıt ürün tesliminin kesildiği, 15.08.2014 tarihinde ise, davalı tarafından ... lehine düzenlenmiş bulunan 400.000.00- TL tutarında teminat mektubunun ... tarafından nakde çevrildiği, nakde çevrilen 400.000,- TL tutarlı teminat mektubunun 230.265,58 TL sının davacı borcuna mahsup edildiği, Teminat mektubunun ... tarafından nakde tahvil edilmesinden sonra davacının 169.734,42 TL alacaklı duruma geçtiği, bu durumda, taraflar arasında akdedilen Akaryakıt İstasyonlu Bayilik Sözleşmesinin 23. Madde FESİH başlığı altında yazılı hükümler kapsamında davalı ...' nun taraflar arasında akdedilen bayilik /işleticilik sözleşmesini davacının cari hesap borcunun mevcut olması hali karşısında haklı nedenle feshettiği anlaşılmıştır.
Bu durumda davacı taraf her ne kadar kar mahrumiyeti alacağı talebinde bulunmuş ise de, akdin feshine davacı tarafın cari hesap borcunu ödememiş olması nedeni ile kendisi sebebiyet verdiğinden bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak davacının, davalı şirkete 230.265,58 TL borcu bulunduğu, bu borcun davacı tarafça ödenmemesi üzerine, davalı şirketin uhdesinde bulunan davacı tarafa ait 400.000,00 TL bedelli teminat mektubunu paraya çevirerek alacağından mahsup ettiği, bu durumda davacı tarafın 169.734,42 TL alacaklı duruma geçtiği ancak bu bedelin davalı tarafça iade edilmediği anlaşılmıştır.
Davacı taraf davasını ıslah etmiş ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeni ile talep ettiği 50.000,00 TL alacağını 169.734,42 TL'ye arttırmıştır. Ayrıca kar kaybı yönünden de dava dilekçesi ile birlikte 10.000,00 TL talepte bulunmuştur.
Açıklandığı üzere davacının, davalı şirkete 230.265,58 TL borcu bulunduğu, bu borcun davacı tarafça ödenmemesi üzerine, davalı şirketin uhdesinde bulunan davacı tarafa ait 400.000,00 TL bedelli teminat mektubunu paraya çevirerek alacağından mahsup ettiği, bu durumda davacı tarafın 169.734,42 TL alacaklı duruma geçtiği ancak bu bedelin davalı tarafça iade edilmediği anlaşıldığından, teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeni ile bakiye alacağı olan 169.734,42 TL alacağın 50.000,00 TL sinin dava tarihinden 119.734,42 TL sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-Davacının teminat mektubunun davalı tarafça nakde tahvil edilmesi nedeniyle teminat mektubundan bakiye 169.734,42 TL alacağın 50.000,00 TL sinin dava tarihinden 119.734,42 TL sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davacının kar mahrumiyeti talebinin reddine,
3-Harçlar tarifesine göre alınması gereken 12.120,70 TL karar ve ilam harcından peşin harç + ıslah harcından oluşan 1.024,65 + 2.160,00 TL toplam 3.184,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.936,05 davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden ve kabul edilen dava değeri üzerinden hesap olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı vekiline verilmesine,
5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden A.A.Ü.T m.13/3 gereğince 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı vekiline verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 3.184,65 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 17.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 142,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 17.142,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 16.397,88-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan; 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.75 TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 3.501,75 TL yargılama giderinini kabul red oranı dikkate alınarak 152,00 TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 1.492,28 TL'sinin davalıdan, 67,72 TL'sinin davacılardan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
10-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 15/10/2025
Katip
Hakim