T.C.
İSTANBUL " TÜRK MİLLETİ ADINA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/482 Esas
KARAR NO:2022/734
DAVA:Borçtan Kurtulma Davası
DAVA TARİHİ:03/08/2017
KARAR TARİHİ:23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Borçtan Kurtulma Davası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, ancak davacının takipte belirtilen borç miktarı ile sorumlu olmadığını, başlatılan takipte üç borçludan söz edildiğini, borçluların ... Müh.Elek.Mak.İnş.San ve Tic.Ltd.Şti, ... İlt. Tes.Elek. Mak. İnş.San ve Tic.Ltd.Şti ve ... Müh.El. Mak.İnş.San ve Tic.Ltd.Şti olduğunu ve davacı şirketin söz konusu dosyada ... İli ... İlçesi, ... Mahallesi 6935 Ada 7 Parsel ve 11 nolu bağımsız bölüm için ipotek borçlusu olduğunu, dosyanın ilerleyen tarihlerde davalı ...'a temlik edildiğini, söz konusu dosyada ...'in 146.846,00 TL nakdi borcu, ...'nın 5.600,00 TL nakdi borcu ve ...'nın ise 224.389,00 TL henüz muaccel hale gelmemiş ve depo edilmesi istenen teminat mektubu kaynaklı borcu bulunduğunu, davacı şirketin ipotek verirken bu borçlulardan ... Şirketi lehine ipotek verdiğini, diğer şirketler adına verilmiş bir ipotek bulunmadığını, ipoteğin 21/08/2008 tarihinde verildiğini, ... Şirketinin ise 2012 tarihinde kurulduğunu, bu nedenle ... Şirketi borcundan dolayı ipoteğin teminat olarak kabul edilme ve paraya çevrilme imkanı olmadığını, lehine ipotek verilen ... Şirketi'nin de muaccel bir borcu olmadığını, 21/08/2007 tarih ve ... yevmiye nolu ipotek resmi senedine göre ipoteğin ... Şirketi'nin kullandığı ve kullanacağı krediler için verildiğini, ayrıca ipotek verildiği tarihte henüz var olmayan bir şirketin borcuna davacının kefil olduğunu ileri sürmenin iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağını, ipoteğin icra takibine konulurken dosyaya sözleşme ibraz edilmediğini, muhtemelen ... Şirketi ve ... Şirketi'nin sözleşmesinde davacı şirket yetkililerinin imzasının bulunmadığı, davacı şirket tarafından sadece borçlulardan ... Şirketi lehine ipotek verildiğini ve bunun için imza atıldığını, sözleşmenin imzalanmasının hemen ardından tapuya ipotek konulduğunu, diğer ipotek borçlusu ...'ın ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açtığını, dosyada davalı banka tarafından verilen cevapta ipoteğin ... Şirketi'nin borcuna karşılık verildiğinin kabul edildiğini, davacı tarafından lehine ipotek verilmiş olan ... Şirketi'nin borcunun muaccel olmadığını, ... Şirketinin borcunun banka teminat mektubu karşılığı depo edilmesi istenen bir borç olduğunu, ancak banka teminat mektuplarının bir kısmının süresinin dolduğunu ve süresi içinde nakde dönüşmediği için hükümsüz kaldığını, bir kısmının ise bankaya iade olduğunu, ancak bu borç miktarının dosya borcundan düşülmediğini ve ipotekli gayrimenkulün satışının istendiğini, özetle davacıya ait ipotekli taşınmazın hem lehine ipotek vermemiş olduğu ... Şirketinin borcundan dolayı ve lehine ipotek vermiş olduğu ... Şirketi'nin muaccel hale gelmemiş olan borcundan dolayı paraya çevrilmeye çalışıldığını, hemde süresi dolan yada iade edilen banka teminat mektuplarının borçtan düşülmeden işlemlere devam edildiğini, bu nedenle icra dosyasında alacaklı olarak görünen ... ... AŞ'ye borçları bulunmadığını, yine dosyayı temlik alan ...'a borçları bulunmadığını, anıla nedenlerle davanın kabulü ile davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetle hareket ederek davacı şirketi ticari hayatında zarara sokan davalıların %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu dosya konusu ve aynı taleple ilgili olarak dava dışı ... ve... tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas numaralı dosyası ile açılmış dava bulunduğunu, mahkemece yapılan yargılama sonucu davacıların davasının reddine karar verildiğini, davacının ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan davanın reddedileceğini anladığı için kötü niyetli olarak öncelikle ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas nolu dosyasında satış aşamasına gelmiş olan dosyayı sürüncemede bırakmak amacıyla satışın durdurulmasını talep ettiğini, davacının bu zamana kadar dava açmadığı gibi bunca yıldır istemediği tedbir talebini satış aşamasında gündeme getirdiğini, davacının taleplerinin kötü niyetli olduğunu, anılan nedenlerle davacının davasının reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı Müflis ... Bankası AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından ... tarafından açılan iflas davasında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 106.maddesi uyarınca davalı bankanın 16/11/2017 tarih ve saat 15:28 itibariyle iflasına karar verildiğini, davalı bankanın kredi borçlularından olan dava dışı borçlu şirketler ... Müh.Elek.Mak.İnş.San ve Tic.Ltd.Şti, ... İlt. Tes.Elek. Mak. İnş.San ve Tic.Ltd.Şti ve ... Müh.El. Mak.İnş.San ve Tic.Ltd.Şti'ne kullandırılan kredilerden kaynaklanan alacaklarının tahsili için ... 2.İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları ile başlatmış olduğu takiplerde, alacağını tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 377.500,00 TL karşılığında davalı ...'a temlik ettiğini, yapılan temlik sebebiyle dava dışı kredi borçlusu olan şirketlerin davalı müflis bankaya olan kredi borçlarının teminatını teşkil etmek üzere davacı ipotek borçlusu şirket adına kayıtlı bağımsız bölümdeki taşınmazın tamamı üzerine 21/08/2007 tarih ve ... yevmiye numarası ile tesis edilen ipotek ile birlikte kredinin teminatında yer alan diğer ipoteklerle ilgili tüm tasarrufların da davalı ...'a geçtiğini, bu nedenle davanın muhatabının davalı ... olduğunu, davalı müflis bankanın dosyada taraf sıfatı bulunmadığını, davalı bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, anılan nedenlerle davanın davalı banka yönünden husumetten reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Mahkememizin 2017/... Esas 2019/... Karar sayılı 10/07/2019 tarihli kararı ile, davalı ... Bankası AŞ'ye karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile, davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası sebebiyle borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine kötü niyet tazminatı uygulanmasına takdiren yer olmadığına karar verilmiş, karar davalı vekilince istinaf edilmiş, İstanbul BAM 12.Hukuk Dairesinin 2019/2242 esas 2022/754 karar sayılı 24/05/2022 tarihli ilamı ile;
"...4721 sayılı TMKnın 881.maddesi ; "Hâlen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak, ipotekle güvence altına alınabilir." hükmünü içerir. İpotek resmi senedine göre, davacı şirket ... şirketinin, bankaya olan asaleten/ kefaleten borçları teminat altındadır. ...' şirketinin borcu 140.000-TL bedelli teminat mektubunun 30.01.2014 tarihinde tazmini nedeniyle doğmuş olup, gayrinakit borçtan dolayı müteselsil kefillerin depo sorumluluğu olmasa dahi teminat mektubu tazmin edildiğinden gayri nakit borç nakde dönüşmüş olmakla davacı şirket tarafından verilen ipotekten ,... şirketinin kefaleti nedeniyle ,bir başka deyişle ...'nın ,... şirketinin borçlarına verdiği kefalet ipotek kapsamında olduğundan davacı şirketin ileri sürdüğü gibi davacı şirket ...'in borcuna kefalet vermemiş olsa dahi ayni olarak(ipotek ile) borçtan sorumluluğu mevcuttur. Davacı ipotek verildiği tarihde ... şirketinin henüz kurulmadığını ileri sürmekte ise de ; TMK 881 gereği ileride doğacak kefalet borcu için de limit dahilinde sorumlu olduğundan, ...'in borcundan dolayı sorumluluğu olmadığının kabulü doğru görülmemiştir.İpotek ...'nın kefalet borçlarını da teminat altına aldığından, ilk derece mahkemesince ... şirketinin diğer şirketlere verdiği kefaletleri nedeniyle borç varsa miktarı belirlenerek ,deposu talep olunan teminat mektupları iade edildiğinden bu hususta dikkate alınarak değerlendirme yapılarak sonuca varılmalıdır.
Öte yandan, verilen tüm ipoteklerin paraya çevrilmesi talep edilmiş her şirketin (asıl) borçlu olduğu miktarlar ödeme emrinde ayrı ayrı yazılıdır.İpotek borçluları da takipte gösterilmiştir. Takipde taraf olan ödeme emrinde kefaleten sorumlulukların ayrıca gösterilmemiş olması bir eksiklik teşkil etmemektedir. Asıl borçluların kefilleri takip dayanağı kat ihtarnamesinde yazılı olduğu ,takibin sorumluların tamamına yöneltildiği anlaşıldığından ipoteğin kapsamında kalan asaleten ,kefaleten borç miktarı belirlenerek bir karar verilmesi gerektiği halde teminat mektupları iade edildiğinden ipoteğe başvurulamayacağı yönündeki gerekçe doğru olmamıştır.
Anlatılanlara göre; ... şirketinin borcu için ... şirketi tarafından verilen kefalet gereğince ipoteğe başvurulduğu anlaşılmakla bu ilke doğrultusunda delillerin değerlendirilmesi gerektiğinden kararın kaldırılmasına" şeklinde karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin 2022/482 esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, taraf vekilleri dosya içindeki beyanlarını tekrar etmişlerdir.
Dava, davalılar tarafından davacı şirket hakkında ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibi sebebiyle, davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Bankası AŞ tarafından borçlular ... Müh Elek Makina İnş San ve Tic Ltd Şti, ... İletim Tesisleri Elek Mak İnş San ve Tic Ltd Şti, ... Müh Elektrik Makine İnş San ve Tic Ltd Şti, ... ... Elkt Elk Müh Otom Eml Tur San ve Tic Ltd Şti, ..., ... Bilgisayar Sist ve İle Tek San ve Tic Ltd Şti aleyhine; ... Müh Şti yönünden 140.551TL asıl alacak, 6.295,00TL işlemiş gecikme bedeli toplamı 146.846TL, ... İletim yönünden 226TL asıl alacak, 224.163TL depo edilmesi talep edilen gayri nakdi kredi bedeli toplamı 224.389TL, ... -Tek Müh yönünden 5.600TL depo edilmesi talep edilen gayri nakdi kerid bedeli olmak üzere toplam 376.835TL üzerinden takip yapıldığı görülmüştür.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, icra takip dosyası, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafından ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibi sebebiyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemi ile dava açılmış ise de; davalı Müflis ... Bankası AŞ'nin ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibindeki alacağın, asli ve feri tüm hak ve hukuki vecibeleri ile ... 63. Noterliği'nin 24/07/2014 tarih ve ... yevmiye sayılı temliknamesi ile diğer davalı ...'a temlik edildiği, temlik sebebiyle ipoteklerle ilgili tüm tasarrufların ...'a geçtiği, bu itibarla davalı müflis bankanın davada taraf sıfatı kalmadığı ve taraf sıfatının davadan önce sona erdiği, bu itibarla açılan dava tarihi itibariyle taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafından müflis banka aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer davalı ... yönünden ise; davalı müflis banka ile dışı dışı ... Müh.Elek.Mak.İnş.San.Tic.Ltd.Şti arasında 28/06/2012 tarihinde genel kredi sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmede dava dışı ... İletim Tesisleri Elek.Mak.İnş ve Tic.Ltd.Şti'nin kefalet imzasının bulunduğu, işbu sözleşmeye istinaden davalı banka tarafından ... Şirketi lehine ... ... AŞ'ye hitaben 14/06/2012 tarihinde 140.000,00 TL'lik teminat mektubu verildiği, işbu teminat mektubunun ... İletim AŞ tarafından tazmini talep edildiği ve yapılan ödeme sonrası ... Müh Elek Mak İnş San Tic Ltd Şti'nin davalı bankaya 23/05/2018 tarihi itibari ile borçlu olduğu tespit edilmiştir.
İpotek (sözleşmesi), sadece mevcut alacaklar için değil, müstakbel alacaklar için de kurulabilir. Bu bağlamda "Medeni Kanunun 881.Maddesi halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası olan herhangi bir alacak için ipotek kurulabileceğini belirtmektedir. Böylece şarta bağlı veya şartsız, belirli veya belirsiz, her türlü alacağın hatta ileride doğacak veya doğması yalnız ihtimal dahilinde olan alacakların dahi ipotekle teminat altına alınabileceği kabul edilmiştir. İpoteğin kapsamında kalan bir borç söz konusuysa, ipotek verenin bu borçtan sorumlu olduğu sonucuna varılması gerekir. İpotek senedinde, ipotek verinin, lehine ipotek verdiği borçlunun sadece kredi ilişkilerinden kaynaklanan borçlarına değil, borçlunun, başkalarına ait kredi sözleşmelerine kefil olduğu veya müşterek borçlu olduğu ilişkilerden kaynaklanan borçlarını da teminat kapsamında kabul ettiğini gösteren ibareler yer almaktadır.
Davacı maliki olduğu ... ili- ... ilçesi- ... Mahallesi- 6935 Ada- 7 parsel nolu- 11 numaralı çatı aralı konut niteliğindeki bağımsız bölüm üzerinde, dava dışı ... ... Ltd. Şti. lehine ipotek tesis etmiştir. 21.08.2007 tarihli ... yevmiye numaralı ipotek resmi senedinde m.1 ''... Bankası A.Ş. Merkez ve Şubeleri (... "BANKA” olarak adlandırılacaktır.) tarafından Borçlu ... ... Ltd. Şti. namına açılmış ve açılacak borçlu hesaplardan, senetlerinin teminata alınmasından, yurtiçi yurtdışı her türlü resmi daire, müessese, mahkeme ve icra dairelerine, gerçek ve tüzel kişilere, Bankalara, Banka'ca uygun görülecek diğer muhataplara hitaben lehlerine verilen teminat mektuplarından ve ithalata ilişkin poliçeler ile diğer tüm poliçelere konulan aval ve kabul şerhlerinden, Banka'ya karşı amir, keşideci, muhatap, ciranta, avalist, müşterek borçlu, müteselsil kefil vesair sıfatlarla teminat olarak imzaladığı veya imzalayacağı kambiyo senedi ve taahhütnamelerle ithalat ve ihracat, bilamum kambiyo, genel kredi finansman, kar ve zarar ortaklığı ve finansal kiralama sözleşmelerinden ve ayrıca bu kredilerle ilgili her türlü sözleşmelerden, Banka'ya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçlarının ana para olan 375.000 YTL ... kadar ...taşınmazımı ... teminat olarak Banka'ya (Serbest dereceden istifade kaydıyla) 1'nci ... dereceden fekki Banka tarafından bildirilinceye kadar süresiz olarak ipotek etmeyi talep ve kabul ettiğini, ...'' hükmüne haizdir.
İpotek resmi senedine göre, TMKnın 881.maddesi ; "Hâlen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak, ipotekle güvence altına alınabilir." hükmü uyarınca, davacı şirket ... şirketinin, bankaya olan asaleten/ kefaleten borçları teminat altındadır. ...' şirketinin borcu 140.000-TL bedelli teminat mektubunun 30.01.2014 tarihinde tazmini nedeniyle doğmuş olup, gayrinakit borçtan dolayı müteselsil kefillerin depo sorumluluğu olmasa dahi teminat mektubu tazmin edildiğinden gayri nakit borç nakde dönüşmüş olmakla davacı şirket tarafından verilen ipotekten, ... şirketinin kefaleti nedeniyle, bir başka deyişle ...'nın, ... şirketinin borçlarına verdiği kefalet ipotek kapsamında olduğundan davacı şirketin ileri sürdüğü gibi davacı şirket ...'in borcuna kefalet vermemiş olsa dahi ayni olarak(ipotek ile) borçtan sorumluluğu mevcuttur. Davacı ipotek verildiği tarihde ... şirketinin henüz kurulmadığını ileri sürmekte ise de ; TMK 881 gereği ileride doğacak kefalet borcu için de limit dahilinde sorumludur. Yine ipotek, ...'nın kefalet borçlarını da teminat altına almaktadır. Ancak davacı tarafından verilen ipoteğin ... şirketinin asaleten ve kefaleten nakti borçlarının karşılığını teminat altına aldığı, ... şirketinin ...'un borçlarına kefil olduğu, kefalet sözleşmesinde gayrinakti borçlardan dolayı kefilin sorumlu olacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu kapsamda kefil ...'nın henüz nakte dönüşmeyen gayrinakti kredileri ve teminat mektupları yönünden sorumluluğunun bulunmadığı, yine kefalet sözleşmesinde kefilin komisyon bedellerinden sorumlu olacağına ilişkin bir düzenlemenin de bulunmadığı, bu nedenle davacının icra dosyasında takibe konu edilen ve dava tarihine kadar da nakde dönüşmemiş olan gayrinakit alacaklar ve komisyon bedeli yönünden davacının borçlu olmadığının tesbitine karar vermek gerekmiş, takipten önce nakde dönüşmüş olan alacak 140.551,00 TL nakti alacak ve buna dair 6.295,00'lik işlemiş faiz yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Yine her iki davalı için red sebepleri farklı olduğundan her ikisi için aynı ayrı vekalet ücreti hesaplanmış ve sonuç olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davacının tarafından davalı ... Bankası A.Ş aleyhine açılan davanın HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
2-Davacının davalı ... aleyhine açılan davanın KISMEN KABUL / KISMEN REDDİ ile, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası yönünden davacının 229.989,00 TL borçlu olmadığının tespitine, (226,00 TL'lik komisyon bedeline ilişkin asıl alacak, 224.163,00 TL depo edilmesi talep edilen gayrinakdi kredi, 5.600,00 TL depo talep edilmesi talep edilen gayrinakdi kredi alacakları yönünden) kalan kısımlar yönünden davanın reddine,(nakdi alacak 140.551,00 TL asıl alacak 6.295,00 TL işlemiş faiz)
3-Mahkememizce verilen tedbir kararının kaldırılmasına,
4-Kabul edilen davada Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 35.198,46TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Red olunan davada davalı ... vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 23.026,90TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
6-Harçlar tarifesi gereği alınması gereken 15.710,54TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 5.977,13TLnin mahsubu ile bakiye 9.733,41TLnin davalı ...'dan alınarak Hazine'ye irat kaydına (Mahkememizin bozma öncesi ilk kararı gereği 2017/... Esas 19/11/2019 tarihli 2019/... harç tahsil numaralı harç tahsil müzekkeresi ile bakiye karar harcının tahsil edilmiş olması halinde, tahsilde tekerrür olmamak şartı ile),
7-Davacı tarafından yapılan 2.942,50TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul red oranına (%61) göre hesaplanan 1.794,92TLsinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
Ayrıca davacı tarafından bu dava nedeniyle yatırılan 5.977,13TL peşin harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ... tarafından yapılan 51,78TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul red oranına göre (% 39) hesaplanan 20,19TLsinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/11/2022
Başkan ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Katip ...
E-İMZALI