T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/491 Esas
KARAR NO:2023/716
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:18/07/2022
KARAR TARİHİ:09/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... Bankası .../... şubesi, 28.07.2022 tarihli, 25.600-TL bedelli , Keşidecisi ... (Vergi Kimlik No: ...) Çek No ... ve ... Bankası, ... şubesi, 20.08.2022 Tarihli, 14.546,50-TL bedelli, Keşidecisi ... TİC. LTD. ŞTİ. (Vergi Kimlik No : ...) Çek No ... olan toplam 40.146,50-TL bedelli çeklerin meşru hamili müvekkili olduğunu, söz konusu çeklerin kaybolduğunu, çeklerin üzerinde müvekkili şahsi ciro kaşesi bulunduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde davacı müvekkilinin mağdur olacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına (çek teminat bedeli vs) ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz 20/07/2023 tarihli tensip ara kararı ile çekler yönünden %20 teminat mukabilinde ödeme yasağı kararı verilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedeni ile ticari iki adet çekin iptali isteminden ibarettir.
Dava konusu ... seri numaralı çekle ilgili olarak, Mahkememizce; 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK.nun 662.md. uyarınca ödeme yasağı kararı verilmiş, anılan yasanın 764 ve devam maddeleri gözetilerek 3 ay önelli ve birer hafta arayla 3 ilan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırılmış, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde dosyaya herhangi bir itiraz edilmediği, banka tarafından çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği, çekin bulunamadığı anlaşılmış olmakla; davacının talebi gibi dava konusu ... seri numaralı çekin iptaline karar vermek gerekmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, senedin zayi olması halinde iptalini mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. 6102 sayılı TTK.'nın 818/s maddesi yollamasıyla TTK.'nın 759/2 maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişinin çek elindeyken zayii olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delillerini sunmak zorunda olduğu düzenleme altına alınmıştır. İptal isteminde bulunan kişi senet elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı şekildeki delillerini mahkemeye sunmak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Dava konusu ... seri numaralı diğer çekle ilgili olarak ... Bankasına 02/06/2023 tarihli müzekkereye verilen yazı cevabında ilgili çekin keşidecisi tarafından fiziken iptal edilmesi için bankaya ibraz edildiği ve iptal edildiğinin belirtildiği anlaşıldı
Somut olayda; Davanın kısmen kabulüne karar verilerek ... Anonim Şirketi .../... şubesine ait keşidecisi ... (TC: ...) olan; ... çek seri numaralı ve 28/07/2022 keşide tarihli, 25.600,00 TL bedelli çekin iptaline , ... Bankası, ... şubesi, 20.08.2022 Tarihli, 14.546,50-TL bedelli, Keşideci : ... TİC. LTD. ŞTİ. (Vergi Kimlik No : ...) Çek No: ... davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından HMK 114. ve 115/2. maddeleri gereği açılan davada dava şartının olmadığı, dava şartının kamu düzeni ile ilgili olmasından bahisle resen davanın her aşamasında mahkemece dikkate alınabileceğinden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine reddine, karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-... Anonim Şirketi .../... şubesine ait keşidecisi ... (TC: ...) olan; ... çek seri numaralı ve 28/07/2022 keşide tarihli, 25.600,00 TL bedelli çekin, ZAYİİ OLMASI NEDENİYLE İPTALİNE,
-Diğer çek bakımından açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 685,61-TL'nin mahsubu ile bakiye 415,76-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan avansın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır