T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/61 Esas
KARAR NO:2022/452
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/01/2022
KARAR TARİHİ:09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin aralarındaki ticari ilişki nedeniyle dava dışı ... ... ve Tic. Ltd. Şti.'den davanın konusu olan ... ... şubesine ait ... seri numaralı keşidecisi ... olan 31/01/2021 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çeki ve ayrıca dava konusu olmayan bir başka çek de dahil olmak üzere toplam 2 adet çeki ciro ve teslim suretiyle devraldığını, dosyaya sunulan hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere yine aralarındaki ticari ilişkiye dayanarak dava dışı .... San. Tic. Ltd. Şti. emrine tam ciro yapıldığını ancak işbu çeklerin müşteri şirketine gönderilmek üzere kargoya verildiği esnada ilgili şirkete ulaşmadan kaybolduğunu, dolayısıyla çekin müvekkili zilyetliğinde iken rızası dışında elinden çıktığını, söz konusu iki çek için .... ATM. ... E. sayılı dosyasıyla çek iptali davası açıldığını, yargılama sürerken dava konusu olmayan ilk çekin ibraz edildiği banka tarafından bildirildiğinden ... 4. ATM.'nin ... Esas sayılı dosyasıyla da istirdat davası açıldığını, dava konusu çekle ilgili olarak da istirdat davası açmak üzere kendilerine 1 aylık kesin süre verildiğini, henüz yargılama devam ederken davalı ... tarafından .... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyasıyla müvekkili ve diğer cirantalar hakkında icra takibi başlatıldığını, takibin taliki veya iptali talebiyle açılan.... İcra Hukuk Mah. ... E. Sayılı dosyasında şikayetin kabulü ile takibin müvekkili yönünden iptaline karar verildiğini ve dosyanın şuan istinafta olduğunu, sorumlular hakkında ... CBS. ... Sor. Sayılı dosyasıyla başlatılan soruşturmanın devam ettiğini, izah edilen ve re'sen nazara alınacak nedenlerle fazlaya ilişkin talepler saklı kalmak kaydıyla zayi edilen çek nedeniyle istirdat davası açmak üzere müvekkiline süre verildiğinden dava konusu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini, çekin istirdatı ile müvekkiline iadesini, HMK 209. Ve İİK. 72. Maddeleri uyarınca tedbiren çek bedelinin ödenmesinin önlenmesini, icra takibinin durdurularak icra kasasındaki çekin alacaklı / üçüncü şahıslara verilmemesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalardan ... ile müvekkili şirket arasında faktoring sözleşmesi akdedilerek sözleşme gereği davalı / borçluya ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, finansman karşılığında dava konusu çekin faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek dava konusu çeki iktisap etmesi nedeniyle herhangi bir kusur isnat edilemeyeceğini, müvekkili şirketin fatura konusu alacağın ödeme vasıtası olarak çeki iktisap etmesi dolayısıyla bu durumun 6361 sayılı kanuna uygun olması nedeniyle çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmediğini ve çekin iktisabında kusuru bulunmadığını, müvekkilinin çekin keşidecinin rızası dışında elden çıktığını bilmesinin mümkün olmadığını, davacının çekin rızası dışında elden çıktığını - çekin yetkili hamili olduğunu ve müvekkilinin bu çeki iktisap etmede kötü niyetli olduğunu delillerle kanıtlaması gerektiğini, çekin davacının iddia ettiği gibi kaybolduğu veya çalındığına ilişkin kesinleşmiş bir yargı kararının bulunmadığını, davacının delillendiremediği iddialarına dayanılarak takibin durdurulmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile davacının kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası (uyaptan), ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası (uyaptan), .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası (uyaptan), ... CBS.'nın ... Sor. Sayılı dosyası (uyaptan), davacı vekili tarafından sunulan 16/02/2022 tarihli delil listesi, davacı vekili tarafından sunulan 06/04/2022 tarihli cevaba beyan dilekçesi, .... İcra Hukuk Mahkemesinin 02/06/2022 tarihli müzekkere cevabı, .... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyasından 03/06/2022 tarihli yazı ekinde gönderilen 31/01/2021 keşide tarihli ... no'lu 20.000,00-TL bedelli çek aslı Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit ve çekin istirdadı davasıdır.
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu olan ... ... Şubesi'ne ait, 31/01/2021 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çekte keşideci ..., 1. Ciranta dava dışı ... ... Ltd. Şti, 2. Ciranta ... San. Tic. Ltd. Şti, 3. Ciranta davalı ... Plastik Ltd. Şti, 4. Ciranta davalı ... Tesisat- ..., diğer davalı ... A.Ş. ise hamil konumundadır. Davacı, dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti emrine tam ciro yaptığını, çekin gönderilmek üzere kargo şirketine verildiğini ve çekin kaybolduğu/ çalındığını, .... ATM. ... E. sayılı dosyasıyla çek iptali davası açıldığını mahkemece dava konusu çekle ilgili olarak da istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiğini, henüz yargılama devam ederken davalı ... tarafından .... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyasıyla davacı ve diğer cirantalar hakkında icra takibi başlatıldığını ancak tam cirodan sonra ciro silsilesinde kopukluk olduğundan davalıların yetkili hamil olmadıklarını, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin haksız olduğunu, dava konusu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini, çekin istirdatı ile iadesi isteminde bulunmuştur.
Davanın konusunu oluşturan çekteki ciro silsilesi incelendiğinde; davacı...A.Ş tarafından dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti emrine tam ciro yapıldığı, tam cirodan sonra gelen cironun ise ... San. Tic. Ltd. Şti tarafından yapılması gerekirken ... San. Tic. Ltd. Şti tarafından ciro edilmeden, ... Pilastik Ltd. Şti.'nin cirosunun bulunduğu bu durumda davaya konu çekte ciro silsilesinde kopukluk bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı aleyhine davalı ... A.Ş tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yapılan icra takibi nedeniyle davacı, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibin iptali için dava açmış ve yapılan yargılama neticesinde şikayetin kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin davacı/borçlu yönünden İİK 170/a-2. Maddesi uyarınca iptaline karar verilmiş, istinaf başvurusu neticesinde ise İstanbul BAM 23. H.D 2021/2488 Esas- 2021/3203 Karar sayılı ilamı ile işbu dosyamızın konusunu oluşturan çekte ciro silsilesinde kopukluk bulunduğundan ilk derece mahkemesinin kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun esastan reddine dair kesin olarak karar vermiştir. Bu durumda eldeki davaya konu olan çekteki ciro silsilesinde kopukluk olduğu hususu BAM kararı ile de sabittir.
Senedi şeklen düzgün ciro silsilesi ile ele geçiren hamile karşı senet borçlusu ile senet alacaklısı arasındaki kişisel itiraz ve savunmalar iyi niyetli hamile ve cirantalara karşı ileri sürelemeyecektir. Ancak somut olaya konu çekte ciro silsilesi kopuk olduğundan ve bu kopukluk kambiyo senedinden anlaşıldığından davalı yetkili hamil değildir. Belirtilen bu sebeplerle tam cirodan sonra çekte usulüne uygun ciro bulunmadığı, kopukluğun kambiyo senedinden anlaşıldığı nazara alındığında davacının kendisinden sonra gelen cirantalar olan davalılara açmış olduğu menfi tespit davasının kabulü ile davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ve dava konusu ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..., hamili ... A.Ş. olan, 31/01/2021 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çek yönünden davalılar ... ... ve Ticaret Limited Şirketi, ... (... Tesisat) ve ... Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine, ayrıca çekte hamil konumunda gözüken ... A.Ş'nin ciro silsilesinde kopukluk nedeniyle yetkili hamil olmadığından davacının çeki elinde bulunduran ... Anonim Şirketi'ne yönelik istirdat davasının kabulü ile; dava konusu ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..., hamili ... A.Ş. olan, 31/01/2021 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çekin, davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak (istirdatına) davacı tarafa verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davacının menfi tespit davasının tüm davalılar yönünden KABULÜ İLE; davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ve dava konusu ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..., hamili ... A.Ş. olan, 31/01/2021 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çek yönünden davalılar ... ... ve Ticaret Limited Şirketi, ... (... Tesisat) ve ... Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine,
(2)Davacının istirdat davasına yönelik talebinin davalı ... Anonim Şirketi yönünden KABULÜ İLE; dava konusu ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..., hamili ... A.Ş. olan, 31/01/2021 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çekin, davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak (istirdatına) davacı tarafa verilmesine,
(3)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 1.366,20-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 1.024,65-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
(4)Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL başvuru harcı, 341,55-TL peşin harç, 445,00-TL tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 867,25-TL yargılama masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(5)Davalılar tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
(6)Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 5.100,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/06/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.