T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/65 Esas
KARAR NO:2023/772
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/01/2022
KARAR TARİHİ:28/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; taraflar arasında imzalanan sözleşme ile müvekkilin hizmet alacağı doğduğunu, fakat borçlu bu bedeli ödemediğini, ödeme yapılmaması üzerine, borçlu aleyhine .... İcra Md. 2021/... E Sayılı dosyasından İcra takibi başlatıldığını, borçlunun hukuka aykırı ve mesnetsiz itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davalı ile davacı arasında 29.12.2020 tarihinde “... ... Hizmet Sözleşmesi” akdedildiğini, 05.03.2021 tarihinde Onlıne Platformda düxenlenecek olan “... ...” için davacıya 164.125.00 TL + KDV hizmet bedeli ödenmesi sözleşme ile kararlaştırıldığını, Zirve Etkinliğinin 27.04.2021 tarih saat 10.00’da yapılmaya başlanması taraflarca kararlaştırıldığını, davalının ... Noterliğinin 26.05.2021 tarih ... Yevmiyeli İhtarnamesi ile sözleşmede belirtilen hizmetlerin eksik sağlandığı gerekçesi ile sözleşmeye aykırı şekilde sözleşme bedelinde 58.705.50 TL (KDV dahil) kesintiği yaptığını, öncelikle davalı borçlunun kesinti yaptığı bedellere ilişkin hizmetlerin davacı tarafından eksiksiz olarak davalıya sağlandığını, cevabı ihtarnamede; söz konusu iddiların gerçeği yansıtmaması nedeniyle sözleşme bedeli olan 164.125.00 TL + KDV bedelinden kalan 19.05.2021 tarihli 128.767.50 TL (KDV dahil) tutarlı faturadan bakiye 58.705.50 TL (KDV dahil) alacağın ödenmesi için ....Noterliğinin 07.06.2021 tarih ... yevmiye ihtarnamesinin ile ödenmesi ihtar edildiğini, ödemenin yapılmadığını, davalının “...Altyapısında Sponsor Standları” kurgusunu kullanmadığı gerekçesi ile haksız bir şekilde 15.000 TL kesinti yaptığını, davacının sözleşmede belirtildiği şekilde ONLINE Platformda FUAYE alanı düzenleyerek davalı borçlunun hizmetine ve bilgisine sunduğunu, fakat davalının bu alanı kullanmak isteyen Sponsor bulamadığı için davacı tarafından kendisine sunulan hizmeti kullanmadığını, bu hizmetin sağlanması ve kullanıma uygun olarak teslim edilmesi yeterli olup o hizmetin ayrıca kullanılıp kullanılmamasının davacının sorumlulukları ve yükümlülüğkleri arasında yer almadığını, davalının “ ...Altyapısı” başlıklı yayının geç başladığı ve proğramın kesintilerle yapıldığı iddiası ile eksik hizmet alımı nedeniyle 27.750.00 TL kesinti yaptığını, davalının bu iddiasının kesinlikle gerçeği yansıtmadığını, onlıne etkinliğin davalının olağan dışı istek ve talepleri nedeni ile tamamen kendi kusurundan kaynaklı bir şekilde geç başladığını, davacının etkinlikten bir gün önce gelecek isteklerin etkinliği riske atacağına dair muhatabı sözlü ve yazılı olarak mail ile bilgilendirdiğini, davalının ONLINE etkinlik günü olan 27.04.2021 günü saat 01.10’da ...@... adresinden ...@... adresine versiyon yayın akışı olan ... ... isimli tablo içeren bir mail iletildiğini, “…son olarak panel öncesi mutlaka ve mutlaka ... filmini göstermeliyis…” şeklinde ifade yer aldığını, “Mutalaka, mutlaka” ifadesinin geçtiği bir mailin ve talebin etkinlik olan sabahın gecesinde gönderilmiş olması hususunun Mahkememiz taktirinde olduğunu, davalının etkinlik günü olan 27.04.2021 günü yayın başlangıç saati iken yine aynı gün 08.44’de davacıya bir video gönderdiğini, davalı ekibi ...@... den davacı ekibine ...@... adresine, 27 nisan 2021 saat 08.44’de video kaydının online zirvede yer almasının talep edildiğini, yayın akışı içerisinde yapılan en küçük değişikliklerin bütün bir yayın akışını etkilediği taleplerin bir an önce iletilmesi gerektiğinin davacı tarafından davalıya bildirilmiş olmasına ragmen davalının kendi kusurları nedeni ile gecikmeye sebep olduğunu, bu konuda davacı tarafından davalıya gönderilen mail kayıtları bulunduğunu, 21.04.2021 günü saat 10.53 de davacı ekibi ... üzerinden davalı ekibine ...@... adresine “….yayınöncesi sorun yaşamamak adına gerekli değişiklikler için hızlıca dönüşlerinizi alabilirsek memnun oluruz. Vıdeo çalışmalarında küşük değişiklikler dahi çok fazla parametreyietkilediği için uzun zaman gerektirebiliyor. Varsa içerik ile ilgili olası değişiklik durumlarını da paylaşabilirseniz, bu tasarım dosyalarında da ona göre yedekli bir şekilde ilerleyip plan değişiklikleri yapabiliriz…” şeklinde davalıya bildirimde bulunulduğunu, davalının hazırlıklara ilişkin talep maillerinde geç cevap vermekle yaşanan gecikmelerin kesintisini ise davacıdan çıkardığını, davalının, yayını son gün yaptıkları değişiklik ile sözleşmede yazanın aksine herkese açık hale getirmiş olup, Türkçe yayının, ... üzerinden ... şekilde sağlanmasının kendisine sunulan muhatap ... ve ... tercihleri arasından kendisi tercih ettiğini, bu nedenle davacıya yüklenebilecek bir sorumluluğun bulunmadığını, Savalının canlı yayında yayını diğer ... ... ... ‘a taşıyalım teklifinin davacıya iletildiği ilk andan itibaren davacının talebini derhal yerine getirmeyi talep etmiş ise de davalının PANEL BİTSİN talebi ile davacının hiçbir kusuru bulunmaksızın yayının uzadığını, davalının “Çekim ve Kurgu İhtiyaçları Kapsamında “ başlığı altındaki açıklmalarında önceden çekim yapılmak üzere bitçeye eklenmiş ancak çekimlerin kayıt olması nedeni ile UZAKTAN ÇEKİM ile YAPILACAK OTURUMLARDA 2.500 TL ve STÜDYO çekimleri ile yapılacak oturumlarda 4.500.00 TL bedelini haksız ve hukuka aykırı bir şekilde kesinti yaptığını, davalı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının stüdyo çekimi yaptığı ve Onlıne etkinlik sunucusunun stüdyodaki sunumu ile çekim yapılarak gerçekleştirildiği, 27 nisan 2021 günü onlıne eğitimin gerçekleştirildiğini ve faturanın davalı borçluya gönderilmiş ise de davalı tarafından davacıya ödemenin gerçekleştirilmediği, davacı tarafından davalıya sağlanan ... ... öncesinde ve sonrasındaki hizmetlerde sözleşmede yer almamasına ragmen birçok talep ve revize yerine getirilmiş her türlü talebin birçok versiyonunun davalının seçimine bırakıldığını, davacının davalının piyasa kabullerinden çok uzak 24.revizesi verilen işleri dahi özenle yerine getirdiğini, davacıya verilen hizmetin ve emeğin karşılığının piyasa şartlarına göre sözleşme bedelinden çok daha yüksek bir bedel iken sözleşme bedelinde kesinti yapılmasının hakkaniyet ile bağdaşmadığını, 29.12.2020 tarihli ... ... 23021 Hizmet Sözleşmesi’nin 5.maddesinde 164.125.00 TL + KDV toplam bedelin “ ödemenin yarısı işbu sözleşmenin taraflarca imzalanmasınını takiben ön ödeme olarak yapılacağı, kalan tutarın ise organizasyon gerçekleştikten sonra ödeneceği” kararlaştırıldığını, buna ragmen davalının sözleşmenin imzalanmasından sonra sözleşme bedelinin yarısını değil yalnızca 55.000 TL + KDV ödeme gerçekleştirdiğini, davacının buna ragmen iyiniyetli olarak sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, davalının tek taraflı olarak 58.705.00 TL (KDV dahil) fahiş bedelde kesinti yapılmasının hakkaniyet ile bağdaşmadığı davalının kötü niyetli olarak aldığı hizmetlere karşılık fatura bedelini ödemediğini belirterek davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 29/12/2020 tarihinde ... ... 2021 Hizmet Sözleşmesi düzenlendiğini, imza altına alınan sözleşmede davalının ünvanının ... olduğu belirtilerek imza ve kaşelendiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye karşın, işbu davada ... adına husumet yöneltilerek dava açıldığını, nu nedenle işbu davanın husumet ve dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davalının Dernekler Kanununa tabi Konfedarasyon olduğundan, davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğinden görevsizlik kararı verilerek davanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, taraflar arasında akdedilen ... ... 2021 Hizmet Sözleşmesi kapsamında belirtilen hizmet karşılığında 164.125.00 TL + KDV üzerinden tarafların anlaştığını, ancak davacının sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülük ve hizmetleri yerine getirmediğini, bu nedenle .... Noterliğinin 26.05.2021 tarih ... yev. ihtarnamesi ile sözleşme ile kararlaştırılan ancak davacı tarafından yerine getirilmeyen hizmetlerin eksik sağlanmasına ilişkin ihtarat yapıldığını, sözleşme bedelinden haklı nedenlerle 58.706.50 TL (KDV dahil) kesinti yapıldığını, hizmetin bedelinin 30.000 TL olarak kararlaştırıldığını, ancak, yerine getirilmesi gereken önemli hizmetlerden birisi olan SUNUCU HİZMET BEDELİ'nin davacı tarafından karşılanmayarak davalı tarafından ödendiğini, bu nedenle sözleşme kapsamında 30.000 TL bedelin öncelikle düşürülmesi gerektiğini, sözleşme kapsamında davalının üzerine düşen tüm yükümlülükleri ve özeni yerine getirdiğini, davacının ise sözleşmeye göre tam ve yeterli hizmet vermediğini, sözleşme uyarınca, firma 05.03.2021 tarihinde ONLINE PLATFORMDA düzenlenecek olan ... ... için ...’e sözleşmede kararlaştırılan hizmetleri sağlayacağını, ancak sözleşmeye istinaden davacı ile davalı tarafından bütçe hazırlandığını, davalının bir kısım hizmetleri alamadığını, bu nedenle de haklı nedenle mutabakat büçsesi sağlanmış olan hizmetler dahil edilerek bir düzenleme yapıldığını ve ödemede bulunulduğunu, davacı, “...Altyapısında Sponsor Standları “ kurgusunu kullanılmadığı gerekçesi ile haksız şekilde 15.000 TL kesinti yapıldının beyan edildiğini, bu beyanın mesnetsiz olduğunu, sözleşme kapsamında Sponsor Standları kurgusu maddesi davacı tarafından sağlanacağı iddia edilen ancak gerekli ve yeterli altyapıları olmamaları nedeni ile değerlendirilmediğini, dolayısıyla söz konusu hizmetin kullanılmadığı değil, kullanılamadığı için mutabakat listesinden çıkarıldığını, ...Altyapısı başlıklı yayının davalının kusur, istek ve talepleri doğrultusunda geç başladığının iddialardan ibaret olduğunu, ...Altyapısı başlığı altında verilmesi gereken hizmet yayın geç başlatıldığını, yayının geç başlatılması nedeniyle programa göre 125 dakikalık yayının kesintilerle yapılması sonucunda eksik hizmet alımı gerçekleştiğinden ilgili mutabakat kalemlerinde toplamda %50’e denk gelen 27.750.00 TL’nın haklı nedenle listeden çıkarıldığını, katılımcılar tarafından ... Liderler Zirvesine bağlanamadıkları yada bağlanıp yayının OFFLINE ve yayın sırasında aksaklıkların olduğunu, davacı tarafından yerine getirilmeyen yada ayıplı şekilde yerine getirilen hizmetlerin .... Noterliğinin 26.05.2021 tarih ... yevmiyeli ihtarnamesi ile bildirildiğini, davaya konu yayının tüm çekimlerinin davalı tarafından uzaktan çekim ve stüdyo çekimi ile oturum yapılamadığını, bu nedenle davacı tarafından verilmeyen hizmetin bedelinin talep edilemeyeceğini, dava dilekçesinde sunulan 05.05.2021 tarihli mailde “…yaşadığını bu deneyim için üzüntülerimizi sunuyoruz…” denilerek, davacının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğinin ispatı olduğunu, takibe konu faturaların tek başına delil niteliği taşımadığını, sözleşme kapsamında verilmesi gereken hizmetin tam ve ayıpsız olarak verilmesi ve bu durumun da davacı tarafından ispatlanması gerektiğini belirterek öncelikle davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, aksi kanaatte ise açılan davanın esastan reddine, haksız ve kötü niyetli davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi Raporu; Tarafların iddia ve savunması, icra takip dosyası, taraflardan davacı ticari defter kayıtları, tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan inceleme, tespit ve değerlendirme sonucunda, Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ....İcra Md. 08.10.2021 tarih 2021/... E Sayılı İlamsız İcra takip dosyasından Talep edilen 58.705.00 TL alacak talebiyle ilgili olarak:
Tarafların Sözleşmesel Ticari ilişkiden kaynaklanan ve davacı ticari defter kayıtlarına göre, davacının davalıdan 58.705.00 TL alacaklı olduğu,
Davacı yanın sözleşme ile kararlaştırılan işlerin tam ve eksiksiksi olarak yerine getirldiği iddiasıan karşılık davalı yanın sözleşme konusu işlerin bir kısmının eksik olarak ifa edildiği ve eksikliklerin KDV hariç 49.750.00 TL olduğu ve bu tutarın son gönderilen fatura bedelinden kesinti yapılması gerektiğinin savunulduğu,
Taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkide tarafların yükümlülüklerinin tam olarak yerine getirlip getirlmediği hususundan, taraflarca mutabık kalınan eksiklik veya yapılan işlerin ne olduğu hususunda dosyaya sunulan somut her hangi bir rapor ve belge bulunmadığı,
Taraflar arasındaki sözleşme konu yapılan işlerde eksiklik olup olmadığı hususlarında teknik yönden bilişim uzmanı, onlıne yayıncılık konusunda uzman tarafından yapılacak inceleme, tespitler ile ortaya çıkabileceği, işbu hususun değerlendirme ve takdiri Mahkemenizde olduğu,
Mali yönden yapılan inceleme, tespit ve değertlendirmeler sonucunda Sözleşme ile kararlaştırılan hizmetin tam ve eksiksiz olarak davacı tarafından yerine getirildiğinin kabulü halinde; Toplamda 49.750.00 TL + KDV = 58.705.00 TL’nın davalıdan talep edilebileceği,
Takip 08.10.2021 tarihinden itibaren 58.705.00 TL asıl alacak için 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine uygun olarak % 16,75 ve değişen oranlarda Ticari avans faiz talep edilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi ... ayrık sunduğu rapor; Taraflar arasındaki sözleşmede sözleşme bedelinin 164.125,00 TL+KDV=193.667,50 TL olarak kararlaştırıldığı, buna karşılık davacı tarafından davalıya toplam 252.665,50 TL bedelli fatura düzenlenmiş olduğu, davalının davacıya 193.667,50 TL'lik ödeme yapmış olduğu, Davacının sözleşme bedelini aşan alacak iddiasının HMK m. 190, m. 194 anlamında ispata muhtaç olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Son Bilirkişi Heyet Raporu; Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5. maddesi gereğince 164.125,00 TL + %18 KDV = 193.667,50 TL hizmet bedelinin davalı tarafından davacıya ödeneceğinin taraflarca kararlaştırıldığı,
Taraf ticari defter kayıt ve muavin kayıtları üzerinde yapılan incelemede, taraflar arasındaki sözleşme bedeli olarak 193.667,50 TL tutarındaki hizmet bedelinin davalı tarafından davacıya 295.00 TL fazlası ile ödendiği,
Taraflar arasındaki ihtilafın davacı tarafından davalı adına sözleşme ile kararlaştırılan bedelden KDV dahil 58.705,00 TL daha fazla tutardaki talebinin sözleşme harici yapılan iş bedelleri olduğu iddia edilerek davalıdan talep edildiği, davalı ise sözleşme d ışı olarak davacının talebine konu işlerin yapılmasında tarafların mutabık kalmadığı gibi söz konusu ek işlerin davacı tarafından yerine getirilmediğinden iş bu tutarın talep edilemeyeceği,
Her iki taraf ticari defter ve muavin kayıtları incelenmesinde taraflarca dosyaya sunulan delillerle sınırlı olmak üzere yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda sözleşme dışı ek hizmetler konusunda tarafların mutabakatına dair herhangi bir somut belgenin dosya kapsamına sunulu olmadığı, söz konusu sözleşme dışı işlerin davacı tarafından ifa edilip edilmediğinin de dosya kapsamı sunulan delillerle sınırlı olmak üzere tespitinin yapılamamış olduğu hususları nazara alındığında davacının davalıdan sözleşme ile kararlaştırılan bedelin tamamının ödendiğinin de birlikte değerlendirilmesi ile davalının davacıya ek hizmet bedeli olarak talep edilen 58.705,00 TL tutardan sorumlu olmadığının kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda: Dava; hizmet sözleşmesi nedeniyle alacağın tahsiline dair başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Davalı taraf hizmetin eksik ve ayıplı ifa edildiğini savunmuştur.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup TTK'nın 4/1.maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.
Nispi ticari davalar ise her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.
Buna göre bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir. Yine Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlediğinden, TTK'nın 19/II.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin, diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.
Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevi, ticari davalarla sınırlı olup, davanın ticari dava olup olmadığının TTK'nın 4.maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. TTK'nın 4/1.bendinde nispi ticari dava, "her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları'' olarak belirtilmiş ve nispi ticari dava ticari işletme kavramı ile tanımlanmış olup, TTK'nın 11.maddesi; "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." şeklinde düzenlenmiştir yani ticari işletmeden bahsedilebilmesi için; esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyet, bu faaliyetin devamlı olması ve bu faaliyetin bağımsız yürütülmesi şeklinde üç unsurun bulunması gerekmektedir.
Somut dosyada ise; eldeki dava, mutlak ticari dava olmadığı gibi davacı tacir ise de, davalı federasyonlarına bağlı her bir dernekten oluşan TMK'nın Dernekler başlıklı ikinci bölümünde düzenlenen tacir sıfatı bulunmayan derneklerin üst kuruluşu niteliğinde dernek olduğundan davanın nispi ticari dava niteliğinin de olmadığı anlaşılmakla, bu durumda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olmadığından, yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği (İstanbul BAM 45 HD. 27/12/2023 T. 2023/... E. 2023/... K.) kanaatine varılmakla Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK m. 331/2 hükmü yargılama harç ve giderleri hususunda görevli ve yetkili mahkemece bir karar verilmesine,
4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.28/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır