T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/686 Esas
KARAR NO:2024/307
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:12/10/2022
KARAR TARİHİ:24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 18.04.2022 tarihinde .... Noterliği’nin ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile ... plakalı kamyoneti 156.000,00 TL’yi banka hesabına ödemek sureti ile davalı ...’dan satın aldığı, aracı teslim aldıktan 4 gün sonra 22.04.2022 tarihinde aracın yolda kaldığını, çekici ile servise götürüldüğü, araçta elektrik olmaması sebebiyle motorunun sökülerek tespit yapıldığını, motordaki arızanın KDV hariç 150.000,00 TL’ye mal olacağının anlaşıldığını, servis teklif formunu sunduklarını, problem nedeniyle davacının davalı taraf ile müteaddit defalar görüştüğünü, ancak mevcut olan sorunun davalı tarafça da bilinmesine karşın mağduriyetin giderilmediğini, bunun üzerine davalı tarafa .... Noterliği’nin 29.04.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek TBK 219/2 ve 227/1. hükmü uyarınca sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığını, aracı geri vermeye hazır olduğunu, aracın ... yetkili servisi ... Otomotiv’de olduğu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 156.000,00 TL satış bedeli, 393,95 TL noter masrafı, 1.000,00 TL ekspertiz masrafı, 236,00 TL çekici bedeli ve 4.130,00 TL servis bedelinin derhal ödenmesinin ihtaren bildirildiğini, ihtarnamenin 05.05.2022 tarihinde tebliğ alındığını, çözüm adına davalı tarafça bir adım atılmadığı, cevap verilmemesi neticesinde 25.05.2022 tarihinde İstanbul Arabuluculuk Bürosu’na başvurulduğunu, anlaşmama şeklinde sonuçlandığını, aracın ticari amaçla kullanılması sebebiyle dava açma zaruretinin hasıl olduğunu, araçtaki ayıbın kullanım esnasında ortaya çıkan kullanım kaynaklı olmayan gizli ayıp olduğunu, olağan gözden geçirme ve muayeneyle ortaya çıkmayan ayıp olduğu, aracın alımı öncesinde yapılan ekspertiz incelemesinde servis teklif formunda bildirilen ayıpların yer almadığını, ayıbın satın alma tarihinde var olduğu, satıcının malı ayıpsız olarak teslim etmekle yükümlü olduğu, davalının bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek müvekkilinin mağduriyetine sebep verdiğini, TBK 219, 227. maddelerine atıf yapıldığı, davacının kamyoneti geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme hakkını kullandığını, araçtan beklediği faydayı halen göremediğini, şu an araçtan yaşça büyük ve km fazla olan emsal araçların satış bedelinin 240.000,00 TL’nin üzerinde olduğunu, davacının aynı aracı almak için ödeyeceği fark tutarı kadar menfi zararı doğduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutularak haklı davanın kabulüne, 156.000,00 TL aracın satış bedeli, 393,95 TL noter masrafı, 1.000,00 TL ekspertiz masrafı, 236,00 TL çekici bedeli, 4.130,00 TL servis bedelinin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 05.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 441,69 TL ihtarname masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, şimdilik 1.000,00 TL menfi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı tarafından tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekâletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap vermemiştir.
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ... Vergi Dairesinden davalı adına mükellefiyet kaydı bulunmadığına ve ... vergi kimlik numarası ile Potansiyel Mükellef olduğuna ilişkin bilgi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden Hasar Bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı Bilgisi ve Eksper Rapor bilgisi dosyamız içerisine alınmıştır.
Dosya Makina Kusur bilirkişisi ile Nitelikli Ticaret Hesaplamalar Uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek 23/02/2024 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda: Dava; ticari araç satışı nedeniyle aracın gizli ayıplı olduğu iddiasıyla açılan;
-araç satış bedelinin, noter masrafının, ekspertiz masrafının, çekici ve servis bedelinin ihtarnamenin davalıya tebliğinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline ilişkin açılan maddi tazminat davasıdır.
-ihtarname masrafının dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline ilişkin açılan maddi tazminat davasıdır.
-menfi zararın dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline ilişkin açılan maddi tazminat davasıdır.
Vergi dairesi cevabi yazısına göre davalı ...'ın adına mükellefiyet kaydının bulunmadığı, ... vergi kimlik numarasıyla
Potansiyel Mükellef (gelir getirici kazanç olmaksızın bazı iş ve işlemlerde
kullanılan potansiyel vergi kimlik numarasına haiz mükellef) olduğu anlaşılmıştır.
Davalı asilin İTO ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları sorgulandığında tacir kaydının bulunmadığı görüldü.
Davalı asil duruşmadaki beyanında da tacir olmadığını, ticari defter tutmadığını ve kendi kullandığı aracı davacıya sattığını beyan etmiştir.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.
Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevi, ticari davalarla sınırlı olup, davanın ticari dava olup olmadığının TTK'nın 4.maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. TTK'nın 4/1.bendinde nispi ticari dava, "her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları'' olarak belirtilmiş ve nispi ticari dava ticari işletme kavramı ile tanımlanmış olup, TTK'nın 11.maddesi; "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." şeklinde düzenlenmiştir yani ticari işletmeden bahsedilebilmesi için; esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyet, bu faaliyetin devamlı olması ve bu faaliyetin bağımsız yürütülmesi şeklinde üç unsurun bulunması gerekmektedir. (İstanbul BAM 45 HD. 27/12/2023 T. 2023/1196 E. 2023/1879 K.)
Nispi ticari davada, görev konusu ticari işletme esasına ve tacir sıfatına bağlanmıştır. Bu nedenle dava konusu aracın ticari olması görevli mahkemeyi değiştirmeyecektir.
Davalının İTO ve Türkiye Ticaret Sicili Gazete sorgularında tacir kaydının olmadığı, vergi dairesi cevabi yazısına göre Vergi Usul Kanunun 177. madde kapsamında bulunmadığı ve yine aynı kanunun 172. ve 173. maddeleri gereğince defter tutma mecburiyeti bulunmayan potansiyel mükellef grubunda olduğu anlaşılmakla davalının tacir olmadığı dikkate alındığında nisbi ticari davanın şartlarının somut olayda bulunmadığı anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK m. 331/2 hükmü yargılama harç ve giderleri hususunda görevli ve yetkili mahkemece bir karar verilmesine,
4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır