T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/134 Esas
KARAR NO:2024/344
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:24/02/2023
KARAR TARİHİ:30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından davacı aleyhine 20.000 USD bedelli bonoya dayalı olarak ....İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davacının takip alacaklısı şahsa böyle bir borcunun bulunmadığını, davacı ... ... davalı/alacaklı kişi ... tarafından senet imzalatıldığını, davalı Yatırım Barter isimli firmanın sahibi olup elindeki senetin bu nedenle alındığını, davacının senet imzalatıldığı zaman alacaklı kısmı boş bırakılmış ve daha sonra doldurularak icra işlemi başlatıldığını, ilgili senet dikkatli olarak incelendiği zaman bu husus çıplak gözle bile ayırt edilebilecek kadar açık olduğunu, davacı ile davalı arasında herhangi bir malın alınmadığını ve ticaretin yapılmadığını, hiçbir şekilde ticari bir ilişki mevcut olmadığını, davaya konu senetin yukarıda da kısaca açıkladığımız üzere hiç bir şekilde mal alım satım ilişkisine dayanmamakta olup senet metninde malen yazdığını, davacının tarafından herhangi bir mal teslim alınmamış , mal karşılığı herhangi bir iş dahi yapılmadığını, bu hususun bile senedin sonradan doldurulduğunu ve işleme konulduğunu gösterdiğini, davalı alacaklı tarafından tamamen kötü niyetli olarak icra takibine geçilmiş olup davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, açıklanan nedenlerle takip konusu bononun dayanağı olan herhangi bir borçlandırıcı işlemin davalı ile davacı arasında yapılmış olmadığını, davalı hakkında bedelsiz senedi kullanma, senette tahrifat nedeniyle dolandırıcılık hasebiyle ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuş olup 2023/... soruşturma numarası ile soruşturma aşamasının devam ettiğini, yine davalı hakkında vergi dairesi şikayetinin de yapıldığını, ilgili raporun mahkeme dosyasına bildirileceğini, davalı tarafından davacı aleyhine açılan takibin haksız ve kötüniyetli olduğunu, davacının takip dayanağı bonodan dolayı borçlu olmadığının tespit edilmesi için Mahkemeye başvurma zorunluluğunun doğduğunu, davanın açılabilmesi veya açılmış olan bir davanın takip edilebilmesi, belli bir ekonomik maliyeti gerektirdiğini, bir davada yapılan masrafların kişilerin ekonomik durumlarına göre değişmediğinden yoksul kişilerin yargılama harç ve giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, Anayasa’nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin “Sosyal Bir Hukuk Devleti” olduğunun belirtildiğini, “Sosyal Hukuk Devleti”nin en önemli özelliklerinden birinin şüphesiz vatandaşların tüm haklarının hukuki güvenceye kavuşturulması gerektiğini, vatandaşın ekonomik durumuna göre hukuki güvencenin değişmesinin söz konusu olmayacağından mahkemeler önünde tarafların sahip olduğu hak ve yükümlülüklerde bir denge sağlanmalı ve yargılamanın sonuna kadar bu dengenin korunması gerektiğini, davacının herhangi bir gelir sahibi olmayıp maddi durumunun son derece kötü olduğunu, davacının haklı davasını açarken yargılama harç ve giderlerini ödeme noktasında acze düşeceğinin belli olduğunu, bu yüzden davacının maddi durumunun da göz önünde bulundurularak haklarının muhtel olmaması için HMK’nın 334 ve devamı maddeleri uyarınca tüm yargılama giderleri için adli yardım talebinde bulunduklarını belirterek öncelikle adli yardım taleplerinin kabulüne, davacının davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin adli yardım talebinin Mahkememizin 02/03/2023 tarihli ara kararı ile reddine karar verilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kıymetli evraklara hakim olan mücerretlik ilkesi gereği söz konusu senedin bağımsız bir nitelik kazandığını, ciro, bononun ticari hayatta tedavülünü sağlayan bir işlem olduğunu, cironun temel olarak, kambiyo senedinden doğan hakların devrine yönelik yazılı bir irade beyanı olduğunu, bononun ciro edilerek lehine ciro yapılan kişiye teslim edilmesi ile bonodan doğan tüm haklar ciro edilene devredilmiş olduğunu, kambiyo senetlerine hakim olan mücerretlik ilkesi gereği ise borcun senede dönüştürülmesi halinde asıl borçtan bağımsız bir hale geleceğinin bilindiğini, iş bu nedenle davalı alacaklının , davacı borçluya bahse konu bononun ödenmesi amacıyla yasal yollara başvurması hukuka uygundur ve davacı borçlu icra takibine ilişkin bonodan dolayı sorumlu olduğunu, davacı / borçlu tarafından senedin herhangi bir dayanağı olmadığına yönelik kötüniyetli iddiaların ileri sürülmüş olduğunu, işbu hususta herhangi bir ispat faaliyetinin gerçekleşmediğini, davacı / borçlu tarafından huzurdaki davanın ikame edilmesinin kötüniyete dayandığını, borçlu olunmadığı iddia edilen icra takibinin 2015 yılında ikame edilmiş olup; icra haciz işlemlerine girişilmişse de borçlu tarafından icra dosyasına ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmadığı gibi ödeme yönünde müspet bir girişimde de bulunulmadığını, yine; dosya borçlusunun icra takibinden haberdar olup; tebligatların da usulüne uygun olarak yapıldığı icra dosyası kapsamında açıkça görüldüğünü, davacı / borçlu tarafından işbu davanın, aradan geçen uzun süreden sonra davalının alacağını tahsil etmesine engel olmak amacıyla ikame edilmiş olup; icra takibinin açıldığı süreçten bu yana takipsiz bırakılmış olacak şekilde dahi menfi tespit davasının bulunmadığını, hal böyle iken üzerinden yıllar geçmiş olmasına karşılık icra takibinin durdurulması ya da sona erdirilmesi için herhangi bir hukuki girişimde bulunmayarak tarafımızca fiili haciz işlemlerine girişilmesinin hemen ardından huzurdaki davayı ikame ederek dürüst ve makul düşünen herkesin kabul edeceği gibi kötüniyetli davrandığını belirterek haksız ve mesnetsiz iddialar ile açılan davanın esastan reddine ve .... İcra Müdürlüğü .... Sayılı dosyası ile yürütülen icra takibinin devamına, davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosya UYAP sureti ve kasa evrakı içerisinde bulunan bono aslı, ...Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... CBS Soruşturma sayılı dosya UYAP sureti, Gelir İdaresi Başkanlığından davalının dairelerinde potansiyel mükellef olduğu, şahıs ve ortaklık olarak herhangi bir vergi kaydına ve işlemine rastlanmadığı, dava dışı şirket hakkında da bir soruşturmaya rastlanmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 26/03/2024 tarihli celsesinde davalı ...'in; "12.01.2012 düzenleme tarihli 31.12.2014 ödeme tarihli 20.000 USD bedelli bonoyu davacıdan mal alım satımı karşılığında aldım, bu mal alım satımı karşılığında davacı bana mal teslim etmedi, bu senet karşılığında davacıdan makina teslim almadım, davacıdan malları teslim almadım, senet verildiği zaman aynı bu şekilde tüm unsurları yazılıydı, sonradan hiçbir ekleme yapmadım, bu senetle ilgili gelişmelerin bu şekilde olduğuna namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum " diyerek yemini alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; taraflar arasında herhangi bir mal alım satım ilişkisi bulunmadığından bahisle davalının elinde olduğu bildirilen bono nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığına dair açtığı menfi tespit davasıdır.
... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, dava konu bononun kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla davalı lehtar tarafından davacı keşideciye karşı takibe konulduğu görüldü.
Mahkememiz kasasında bulunan bono aslı incelendiğinde, keşidecinin davacı, lehtarın davalı olduğu, senet üzerindeki bedelin rakamla 20.000 USD olarak yazıldığı, ancak senet içeriğindeki bedelin yazıyla 20.000 TL olarak yazıldığı, bono üzerinde "malen" kaydının yazıldığı görülmüştür.
Bedelsiz senedi kullanmak ve dolandırıcılık şikayeti ile başlatılan soruşturma dosyasında savcılık tarafından verilen takipsizlik kararın kesinleştiği görülmüştür.
Gelir İdaresi Başkanlığı cevabi yazılarına göre, davalının potansiyel mükellef olduğu, şahıs ve ortaklık olarak herhangi bir vergi kaydına ve işlemine rastlanmadığı, dava dışı şirket hakkında da bir soruşturmaya rastlanmadığı bildirilmiştir.
Bono üzerinde malen kaydı bulunduğundan aksi davalı tarafça yazılı belge ile ispat edilemediğinden davacı taraf yemin deliline dayandığından yemin metni davacı tarafça dosyaya sunulmuş olup davalı tarafça yemin eda edilmiştir. Dolayısıyla malın teslim edilmediği hususu davacı tarafça ispatlanamamıştır.
Bono üzerindeki bedelin rakamla ve yazı ile farklı olması halinde yazı ile yazılan bedele itibar edileceğinden bononun gerçek bedelinin 20.000 TL olduğu anlaşılmakla 20.000 TL bedelin takip tarihi itibariyle USD karşılığının 7.871,22 USD olduğu tespit edilmekle davanın kısmen kabulü ile davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki icra takibine konu bono nedeniyle davalıya 12.128,77 USD borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak miktarının varlığı ve miktarı yargılama neticesinde tespit edildiğinden alacaklının takip yapmakta haksız ve kötü niyetli olmadığı, borçlunun da dava açmakta kötü niyetli olmadığı anlaşılmakla tarafların kötü niyet tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki icra takibine konu bono nedeniyle davalıya 12.128,77 USD borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, tarafların kötü niyet tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 15.617,53-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.318,68-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.298,85-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 36.294,10-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 23.739,63-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 6.318,68-TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 255,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 255,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 154,64-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır