T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/150 Esas
KARAR NO:2024/469
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/03/2023
KARAR TARİHİ:25/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı firma arasındaki anlaşmaya konu gemi turunun COVID-I9 pandemisinden dolayı yerine getirilememesi nedeniyle ödeme tutarlarının iadesinin güncel kur üzerinden talep etmesine rağmen davalının eksik ifası nedeniyle davalı uhdesinde sebepsiz duran bedelin iadesi ile davalının iadeye aykırılığı nedeniyle uğradığı menfi zararın tespiti ve tazminine dair huzurdaki davanın açıldığını, dava şartı olan Arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup, görüşmeler sonucunda anlaşmaya varılamadığını, davacı şirket ile davalı arasında 10.09.2019 tarihli Gemi Turu Seyahati hizmet alımı yapıldığını, davalı şirketten satın aldığı 05.04.2020-12.04.2020 tarihleri arasında ... İle ... Programına istinaden 5 müşteri için toplamda 17.758,28 EURO tutarında davalı şirkete ödeme yapıldığını, 17.758,28 EURO tutarındaki ödemenin 9.081,97-EURO tutarındaki kısmı Türkiye Garanti Bankası hesabından, geri kalan kısım olan 8.676,31-EURO tutarındaki kısmı ise ONB Finansbank hesabından ödendiğini, mart 2020 tarihinde ülkemiz ve dünyada görülen pandemi sebebi ile iş bu turlar durdurulmuş olup davacının paranın iadesini istemesi üzerine talebi reddedilmiş, onun yerine davalı yan tarafından “hakkı saklı belgesi” tanzim edilmiş ve turun ileri bir tarihte kullanılabileceği söylendiğini, pandeminin son bulması, normal hayata dönülmesi ile birlikte davacı güncel tarihli tur ile ilgili bilgi talep etmiş, firma ise “artık o bölgeye gemi turu yapılmayacağını” beyan ederek parayı iade etmek istediğini, davacının EURO olarak ilk hizmet alım tarihi 10 Eylül 2019 olduğunu, iade bedeli tarihi ise Mart 2022 olduğunu, davacının parasını fiili ödeme tarihindeki kur olan EURO 16,09 TL. üzerinden talep ettiği halde davalı yan iadeyi üç sene önceki kur olan 6,38 TL. üzerinden yaptığını, işbu yapılan kısmi ödemelerden 9.081,97-EURO karşılığı yapılan ödemede kur farkından kaynaklanan 88.185,90- TL zarar oluştuğunu, TL bazında yapılan ödemeden görüleceği üzere davacının zararının baki olduğunu, kur farkından kaynaklanan 88.185,90- TL'nin 04.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tüm yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
ISLAH: Davacı vekilinin 05/10/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava açılırken dava değerinin 88.185,90-TL belirlendiğini, bilirkişi raporunca taleplerine 113.107,16-TL'nin ilave olduğunu belirterek alacak taleplerini 113.107,16-TL artırarak 201.296,06 TL olarak ıslah etmiştir. Ancak davacı ıslah harcını yatırmamıştır.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, faturalar, dekontlar, hesap ekstreleri, ... ve ... Vergi Dairesi'nden gelen BA-BS formlarının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
Dosya Mali müşavir ve Finans uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 17/09/2023 tarihli raporda; Davacı şirket vekilinin inceleme günü sunduğu flash bellek içindeki davacı şirkete ait belgelerin eksik olduğu, mail ve telefonla belge talepleri yapılmış ancak davacı şirket muhasebecisinin şehir dışında (sağlık sorunları veya yakınının sağlık sorunu sebebiyle) olması ve döndüğünde gerekli belgeleri tamamlayacağı belirtilmiş ise de, işbu raporun tanzim tarihi itibariyle belgeler sunulmadığından davacı şirketin ticari defter ve belge incelemesinin yapılamadığı,
Davalı şirketin inceleme günü ticari defter belge ibrazı yapmadığı, yerinde inceleme talebininde olmadığı,
Davacının, davalıya 10.09.2019 tarihinde toplam 112.943,00 TL. ödeme yaptığı, her iki ödeme için iptal başvurusunda bulunduğu, talebi üzerine 55.000,00 TL. ödemenin iptal edildiği, diğer ödemesinin iptalinin kabul edilmediği; dolayısıyla davacıya 57.943,00 TL. ödeme yaptığı,
Davalı şirketçe 11.04.2020 tarihinde düzenlenmiş Haklı Saklı Belgesinde; “İptal edilen tur organizasyonu için ödenmiş bedellerinin 31.12.2021 tarihine kadar kullanılmak üzere dilediği bir tarihte dilediği yurtdışı bir turda kullanılmak üzere hakları saklı tutululduğuna" ilişkin bilgi verildiği,
Davacının mükellefi olduğu ... V.D. ile davalının mükellefi olduğu ... VD. Tarafından gönderilen müzekkere cevaplarında, davaya konu husumetle ilgili bilginin olmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin karşılıklı ödemelerden ibaret olduğu, fatura kesilmediği dikkate alındığında BA-BS beyanına konu işlemin olmadığı,
Davacının sunduğu belgelerde 03.03.2023 dava tarihi itibariyle 57.943,00 TL alacaklı olduğu,
Davacının, davalıya yaptığı ödemenin geri iade edilmesi gerektiği aksi takdirde davalı lehine sebepsiz zenginleşme durumunun oluşacağı, benzer davalarda Yargıtay Kararlarına göre; davacının ödemiş olduğu bedellerin dava tarihi itibariyle denkleştirici adalet ilkesi uyarınca güncel değerlerinin tespit edilmesi ve iadelerin buna göre yapılması gerektiği, buna göre davacının 10.09.2019 tarihinde ödediği 57.943,00 TL. için, Cumhuriyet Altını, USD Doları, Asgari Ücret, Tüfe Artış Oranı ve Memur Maaş Katsayıları dikkate alınmak üzere hesaplama yapılmış ve ortalaması alınarak “Denkleştirici Adalet İlkesi"ne göre 03.03.2023 dava tarihindeki karşılığının 201.293,06 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili tarafından "açıkça kur farkı bedeli iadesinin" istenildiği halde bilirkişi heyet raporunda denkleştirici adalet ilkesine göre hesaplama yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin rapora itirazlarının kabulü ile dosyaya taraflarca ara karar gereği sunulan belgeler de dikkate alınarak aynı heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Dosya yeniden Mali müşavir ve Finans uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 20/03/2024 tarihli ek raporda;
5.1. Davacının, davalıya 10.09.2019 tarihinde 17.758,28 Euro karşılığında 112.943,00 TL. Ödeme yaptığı, davalının ise davacıya 18.06.2021 tarihinde 55.000,00 TL ile 11.03.2022 tarihinde 57.943,00 TL. olmak üzere toplam 112.943,00 TL iade yaptığı;
Davalının yaptığı iade tutarının ödendiği tarihlerdeki TCMB karşılığının 8.867,94 EURO olduğu, dolayısıyla Euro olarak davacıya 8.890,34 EURO eksik ödendiği, (17.758,28-8.867,94=8.890,34)
Ödeme tarihlerindeki kurlar dikkate alınarak davacıya eksik ödenen tutarın kur farklarının 56.542,71 TL olduğu hesaplanmış olduğu dikkate alındığında; (21.103,56 + 35.439,15 = 56.542,71 TL)
18.06.2021 tarihi itibariyle 21.103,56 TL için ticari faiz talep edebileceği,
11.03.2022 tarihi itibariyle 35.439,15 TL. için ticari faiz talep edebileceği,
5.2. Taraflar arasındaki sözleşme bedellerinin döviz cinsi esas alınarak belirlendiği, bu bakımdan iadelerin de döviz kurları esas alınarak yapılması gerektiği, aksi takdirde davalı lehine sebepsiz zenginleşme durumunun oluşacağı,
Bir an için sözleşmelerin döviz cinsi esas alınarak yapılmadığı kabul edilse dehi, yine de davacının ödemiş olduğu bedellerin icra takip tarihi itibariyle denkleştirici adalet ilkesi uyarınca güncel değerlerinin tespit edilmesi ve iadelerin buna göre yapılması gerektiği dikkate alındığında;
Davacının 10.09.2019 tarihinde ödediği 112.943,00 TL için “Denkleştirici Adalet İlkesi”ne göre 03.03.2023 Dava Tarihindeki karşılığı 396.837,73 TL olduğu, Davalının 18.06.2021 ve 11.03.2022 tarihinde ödediği 112.943,00 TL için “Denkleştirici Adalet İlkesi”ne göre 03.03.2023 dava tarihindeki karşılığının 226.987.68 TL olduğu, yapılan hesaplama sonrası tarafların ödemelerinin ...'ne göre tespit edilen tutarlarının mahsubu sonrası davacının davalıdan 169.850,05 TL talep edeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; Davacı şirket tarafından davalı ile yapılan anlaşma gereğince gemi turunun Covid nedeniyle yapılamaması sebebiyle ödenen bedelin davalı tarafça ödeme tarihindeki kur üzerinden değil satış tarihindeki kur üzerinden kendilerine ödeme yapıldığı bu nedenle aradaki fark kadar bedelin 04/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkin açılan alacak davasıdır.Davacının davalıya döviz cinsinden bir takım ödemeler yaptığı, davalının bu ödemelere karşılık seyehat düzenlemeyi taahhüt ettiği, ancak yaşanan salgın hastalık nedeniyle seyahat düzenlemenin imkansız hale geldiği, bu bakımdan taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği, davalının sözleşme bedelinin bir kısmını iade ettiği hususlarında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacının iddia ve talebi, taraflar arasındaki anlaşmanın döviz cinsi esas alınarak yapılması nedeniyle, iadelerin de döviz kurlarını baz alınarak yapılması gerektiği yönündedir.
Davalı şirketce 11.04.2020 tarihinde düzenlenmiş Haklı Saklı Belgesinin içeriğinin; “05.04.2020 –12.04.2020 tarihleri arasında ... ile ... programı için ödenmiş ve tur bedellerinin 31.12.2021 tarihine kadar kullanılmak üzere dilediği bir tarihte dilediği yurtdışı bir turda kullanılmak üzere tarafımızca saklı tutalacaktır. Tarafımızda saklı tutulan ödemeniz, yeni alacağınız rezervasyon bakiyesinden düşülecektir. ... 3.157,98 Euro, ..., ... 3.382,92 Euro, ... 3.382,92 Euro, ... 3.382,92 Euro” şeklinde olduğu dikkate alındığında taraflar arasındaki sözleşme bedellerinin döviz cinsi esas alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu bakımdan iadelerin de döviz kurları esas alınarak yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde davalı lehine sebepsiz zenginleşme durumu oluşacaktır.Davalı şirket tarafından dosyaya 57.943,00 TL iadeye ilişkin dekont ile davacının cari hesap dokümanı sunulmuştur. Bu belgelere ve davalı tarafından dava dilekçesinin
ekinde sunulan “Hakkı Saklı Belgesi”nde toplam 112.943,00 TL ödemenin 17.758,28 Euro için yapıldığı dikkate alınarak yapılan hesaplamada; davacının, davalıya 17.758,28 Euro ödeme yaptığı, buna karşılık ödeme iadelerinin yapıldığı tarihteki tutarların (18.06.2021 tarihinde 55.000,00 TL ile 11.03.2022 tarihinde 57.943,00 TL) TCMB karşılığının 8.867,94 EURO olduğu, dolayısıyla Euro olarak davacıya 8.890,34 EURO eksik ödendiği, ödeme tarihlerindeki kurlar dikkate alındığında davacıya eksik ödenen kur farkları bedelinin 56.542,71 TL olduğu, 18.06.2021 tarihi itibariyle 21.103,56 TL için ticari faiz talep edebileceği, 11.03.2022 tarihi itibariyle 35.439,15 TL için ticari faiz talep edebileceği mali bilirkişi tarafından hesaplanmış olup davacı tarafça 04/03/2022 tarihinden itibaren faiz talep edildiğinden taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davanın kısmen kabulü ile 56.542,71 TL bedelin 21.103,56 TL sinin 04/03/2022 tarihinden itibaren ve 35.439,15 TL sinin 11/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 56.542,71 TL bedelin 21.103,56 TL sinin 04/03/2022 tarihinden itibaren ve 35.439,15 TL sinin 11/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.862,43-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.506,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.356,43-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.506,00-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 7.097,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.550,43-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
7-1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.000,24 TL'nin davalıdan, 559,76-TL'nin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
8-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.25/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır