T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/151 Esas
KARAR NO:2023/249
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:03/03/2023
KARAR TARİHİ:13/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06 Şubat 2023 tarihli deprem felaketi ve devamındaki artçı depremler neticesinde müvekkili bankanın "... Mahallesi ... Caddesi No:14-C/1, 14-D/1" adresinde mukim .../... Şubesi'nin ağır hasar aldığını, taşıyıcı kolonlarında ağır hasar bulunduğunu, mevcut hali ile yapısal hasarlı olduğunun anlaşılmış olup, can güvenliği nedeniyle binaya girilebilmesi mümkün olmadığından bina içerisinde bulunan eşya ve belgelere ulaşılmasının mümkün bulunmadığını, netice itibarı ile şube hizmet binasının tamamen kullanılamaz hale geldiğini, yasal otoritelerce yıkım/enkaz kaldırma çalışmalarına başlamasının beklendiğini, anılan Şubelerinin hizmet binasının hasar durumunu gösterir fotoğrafları dilekçe ekinde yer almakla birlikte anılan hizmet binasının durumunun da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 'nca yapılan hasar tespit sorgulamaları neticesinde "ağır hasarlı" olduğuna ilişkin sorgu sonucu da dilekçeleri ekinde sunulduğunu, ancak dilekçe ekinde sunulan fotoğraflar ve diğer belgeler kapsamında mahkemece takdir ve tespit olunacağı üzere anılan şube hizmet binasının kullanılamaz halde olduğunu, hizmet binası içerisinde bulunan belge ve evrakın tamamının da zayi olduğunu, yaşanan deprem felaketi nedeni ile arama kurtarma çalışmalarına öncelik verildiğinden, artçılar devam ettiğinden, yasal otoritelerin yönlendirmelerinin beklendiğini ve bölgenin içinde bulunduğu zorlu koşullar nedeni ile envanter çalışmalarına ancak başlanılabildiğini,bu aşamada tespit edilebildiği kadarıyla, müvekkili bankanın saklamakla yükümlü olduğu belgelerden; Müşterileri ile imzaladığı Bankacılık Hizmetleri Sözleşmeleri, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri, Taşıt Kredisi Sözleşmeleri, Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri ile Kiralık Kasa Sözleşmeleri başta olmak üzere her türlü sözleşme, taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, TL ve Efektif Kasa Defter, ATM'lere ait jurnal dökümleri, müşteri işlemlerine dekont ve tutanaklar bankamatik (ATM) cihazlarını ait kasa giriş-çıkış fişleri, gişe ve Terminal fişleri ve ekleri,senet tevdii bordroları, bankamatik ve Kredi kartlarının teslim tutanakları, çek hesabı açılışında ve mevcut çek hesabından çek defteri verilmesinde 5941 Sayılı Çek Kanunu gereğince çek müşterisinden alınan beyan ve belgeler, diğer bankalar üzerine keşideli çekler (takasa fiziken ibraz edilmeyen), banka üzerine keşideli çekler, zaman aşımına uğrayan mevduat, emanet, alacaklar da dahil olmak üzere müşterilerle imzalanmış her türlü taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, kredi ve istihbarat işlemlerine ilişkin her türlü belgeler, kambiyo işlemlerine ilişkin her türlü belgeler, iade edilmiş teminat mektupları servis föyleri ve asılları, kıymetli evrak defteri, çek işlemleri merkezlerinden alınan çeklere ait tutanaklar, ATM’lerde kalan bankamatik ve kredi kartlarının teslim tutanakları, tahsil ve teminat senetleri, yasal mevzuata göre alınan taahhütname ve formlar, niteliği bilinemeyen belgeler (saklama yükümlülüğümüzün bulunduğu) dava dilekçesindeki ekli listede Bankacılık faaliyetinin yürütümü sırasında müşteriler ve üçüncü kişiler ile imzalanan sair tüm belgeler, (yukarıda sayılanlarla sınırlı olmamak kaydıyla ) ağır hasarlı olan, içine girilmesi mümkün bulunmayan ve yıkılması beklenen banka şubesinin hizmet binasında zayi olduğunu, müvekkili bankanın işletme yerinin "İş Kuleleri Kule 1 Levent / Beşiktaş-İstanbul" olması sebebi ile, yukarıda yer verilen belge ve defterler ile ilgili olarak mahkemeden zayi belgesi düzenlenmesinin talep edilmesi gerektiğini, zayi belgesi davaları yasa hükmü gereğince hasımsız olarak açılan davalardan olmakla birlikte, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen davalar TTK.m.4 gereğince ticari dava olarak kabul edildiğinden ve yine aynı Kanun’un 5.maddesi gereğince bu tür davalar için Ticaret Mahkemeleri görevli bulunduğundan, işbu dava için mahkemenin görevli ve yetkili bulunduğunu, beyanlarla 06 Şubat 2023 tarihli deprem felaketi ve devamındaki artçı depremler neticesinde müvekkili bankanın "... Mahallesi ... Caddesi No:14-C/1, 14-D/1" adresinde mukim .../... Şubesi'ne ait hizmet binasının ağır hasarlı, içine girilemeyecek durumda ve yasal otoriteler tarafından yıkılması/enkaz kaldırılması beklenmesi nedeni ile içerisinde zayi olan ve yukarıda niteliğine yer verilen belge ve defterler hakkında Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.
TTK 82/1. maddesinde ise "Her tacir;
a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,
b)Alınan ticari mektupları,
c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini,
d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. " denilerek saklamakla yükümlü olunan defter ve belgeler sayılmıştır.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 06 Şubat 2023 tarihinde merkez üstü Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesi olan büyük bir depremin meydana geldiği, yaşanan bu deprem felaketi neticesinde bir çok ilin etkilendiği ve yıkımların olduğu, yaşanan bu deprem neticesinde davacı bankanın "... Mahallesi ... Caddesi No:14-C/1,14-D/1" adresinde bulunan .../... Şubesi'nin hasar aldığı, dava dilekçesi ekinde bulunan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca yapılan hasar tespit sorgulamaları neticesinde "ağır hasarlı" olarak göründüğü anlaşılmakla, TTK 82/7. maddesi göz önüne alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KABULÜ İLE,
... Bankası Anonim Şirketi'nin ... Mahallesi ... Caddesi No:14-C/1, 14-D/1 adresinde bulunan .../... Şubesi'nin;
-Müşterileri ile imzaladığı Bankacılık Hizmetleri Sözleşmeleri, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri, Taşıt Kredisi Sözleşmeleri, Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri ile Kiralık Kasa Sözleşmeleri başta olmak üzere her türlü sözleşme, taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları,
-TL ve Efektif Kasa Defteri,
-ATM'lere ait jurnal dökümleri,
-Müşteri işlemlerine dekont ve tutanaklar,
-Bankamatik (ATM) cihazlarını ait kasa giriş-çıkış fişleri,
-Gişe ve Terminal fişleri ve ekleri,
-Senet tevdii bordroları,
-Bankamatik ve Kredi kartlarının teslim tutanakları,
-Çek hesabı açılışında ve mevcut çek hesabından çek defteri verilmesinde 5941 Sayılı Çek Kanunu gereğince çek müşterisinden alınan beyan ve belgeler,
-Diğer bankalar üzerine keşideli çekler, (Takasa fiziken ibraz edilmeyen)
-Bankamız üzerine keşideli çekler,
-Zaman aşımına uğrayan mevduat, emanet, alacaklar da dahil olmak üzere müşterilerle imzalanmış her türlü taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları,
-Kredi ve istihbarat işlemlerine ilişkin her türlü belgeler,
-Kambiyo işlemlerine ilişkin her türlü belgeler,
-İade edilmiş teminat mektupları servis föyleri ve asılları,
-Kıymetli evrak defteri,
-Çek işlemleri merkezlerinden alınan çeklere ait tutanaklar,
-ATM’lerde kalan bankamatik ve kredi kartlarının teslim tutanakları,
-Tahsil ve teminat senetleri,
-Yasal mevzuata göre alınan taahhütname ve formlar,
-Niteliği bilinemeyen belgeler (saklama yükümlülüğünün bulunduğu)
-Dava dilekçesinde Ekli listede Bankacılık faaliyetinin yürütümü sırasında müşteriler ve üçüncü kişiler ile imzalanan sair tüm belgeler (yukarıda sayılanlarla sınırlı olmamak kaydıyla) ZAYİİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
(2)Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
(3)Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
(4)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK.'nın yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/04/2023
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.