T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/236 Esas
KARAR NO:2023/837
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/02/2022
KARAR TARİHİ:21/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı aleyhine davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosya ile ilamsız takip başlatıldığını, başlatılan bu icra takibinde davalı tarafından, sigortalısı olan şirketin uğradığı zararın giderildiğine dair belgeler ile henüz ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve soruşturma aşamasında olan bir suç ile alakalı soruşturma dosyasındaki tutanakları dayanak gösterdiğini, taraflarınca takibe itiraz yapıldığını ama süresi içerisinde olmadığından itirazın reddedildiğini, kesinleşen icra takibinde davacının banka hesaplarına haciz müzekkereleri yazıldığını, davacının banka hesaplarında bulunan mevduatların haciz yoluyla icra dosyasına ödettirildiğini, takibe konu olayla davacının bir alakası olmadığını, davacının davalıya böyle bir borcunun bulunmadığını, davalı sigorta şirketinin karşıladığı zararın kimden kaynaklandığının belli olmadığını, davacının bu zarardan sorumlu olmasının kesinlikle mümkün olmadığını beyanla davanın kabulünü, davacının davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitini, takibin iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 26/05/2021 tarihinde davalı şirket nezdinde sigortalı Pagder Aslan Plastikçiler İhtisas Özel Organize Sanayi Bölgesi'nde hırsızlık meydana geldiğini, davacının da aralarında bulunduğu altı kişilik grubun karanlıktan faydalanıp bekçiden gizlenerek oldukça büyük miktarda kablo çalarak sigortalı Pagder'i zarara uğrattıklarını, meydana gelen zarar neticesinde davacının da arasında olduğu şüpheliler aleyhine ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, işbu soruşturmanın devam ettiğini, davalı şirket sigortalısının uğradığı zararı şüphelilere rücu etmek için .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin başlatıldığından davacının haberi olsa da itiraz etmediğini, itiraz süresi geçince işbu menfi tespit davasını ikame ettiğini, davacının işbu davayı ikame ederek takibe konu borcun kendisine ait olmadığını iddia ettiğini, ancak bu iddialarının hukuki mahiyetten uzak olduğunu, jandarma araştırma tutanağında şüphelilerin adları ve kimlik numaralarının tek tek yer aldığını, davacının da aralarında bulunduğu bu kişilerin jandarmanın araştırmaları ve güvenlik kameralarının izlenmesi sonucu tespit edildiğini, davalı şirketin ödenen hasar bedeli ve ferilerinden halefiyet ilkesi gereği davacıya rücu hakkı bulunmakta olduğunu ve davacının meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini, davacının hasardan sorumlu olduğunun kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit davasıdır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından borçlu ... aleyhine 163.135,55-TL asıl alacak ve 2.051,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 165.187,04-TL üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 15/12/2022 tarihli ... sayılı kararı ile; "Davanın kabulüne, davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 163.135,55-TL asıl alacak, 2.051,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 165.187,07-TL'den davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine," dair karar verilmiş, karara davalı vekilince yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin ... sayılı, 31/03/2023 tarihli ilamı ile; " Türk Borçlar Kanunun 74.maddesi gereğince ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması, dava açılması halinde bu davanın sonucu beklenilerek karar verilmesi gerekirken davacı hakkında iddianame dahi düzenlenmediği, zarara davacının sebep olduğuna dair dosyada başkaca bir delilde bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır." denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... soruşturma sayılı dosyalarında şüpheli sıfatı ile yer aldığı bildirilen davacı ...'e ait soruşturma dosyası akıbetinin araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi istenmiş, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 20/10/2023 tarihli yazı cevabı ile şüpheli hakkında takipsizlik kararı verildiği ve bu kararın 27/03/2023 tarihinde kesinleştiği bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalı sigorta şirketi tarafından 03/02/2021 - 03/06/2022 tarihleri arasında sigortalandığı bildirilen ...'nde 26/05/2021 tarihinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle davalının sigortalısına ödediği hasar tazminatının, davacının da aralarında bulunduğu kişiler tarafından hırsızlık yapıldığı iddiasıyla davacıdan rücuen tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Menfi tespit davalarında ispat yükü iddianın niteliğine göre değişmektedir. Herkes iddiasını ispatla yükümlüdür, 6100 sayılı HMK'nun 189. vd maddeleriyle belirtildiği gibi tarafların kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahip olduğunu, 190. maddeyle kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafın ispat yüküyle yüklü olduğu, ispatın hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu açıkça belirtilmiş olup menfi tespit davalarında ise ispat yükü davalıda olup istisnai durumlarda ispat yükü davacıdadır. Bu kapsamda, borçlunun devam etmekte olan bir icra takibine karşı menfi tespit davası açılabileceği, işbu dava bağlamında borçlunun borcunun bulunmadığını iddia etmesi halinde, davalının davaya ve takibe konu asıl borcun varlığını ve alacaklı konumda olduğunu ispatlaması gerekmektedir.
Somut olayda davalı sigorta şirketi tarafından takibe dayanak gösterilen hırsızlık olayı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında davacının şüpheli olduğundan bahisle, sigortalısına ödenen hasar ödemesinin rücuen tahsili bakımından icra takibi yapmış olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce ... CBS'den soruşturma dosyası istenmiş ve yapılan incelemede; soruşturma neticesinde şüpheli hakkında takipsizlik kararı verildiği ve bu kararın 27/03/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Bu durumda savcılık aşamasında hakkında takipsizlik kararı verilip kesinleşen bir dosyada davacının davaya konu hırsızlık olayını işlediği ve neticesinde hasardan sorumlu olduğu sonucuna varılamaz. Öte yandan; davalının sigortalısına ödediği hasar bedeline ilişkin olarak davacının hasara sebebiyet verdiğine dair davalı tarafça mahkememiz dosyasına başkaca delil de sunulmadığı anlaşılmıştır. Belirtilen bu sebeplerle takip tarihi ve dava açılış tarihi de dikkate alındığında davacı hakkında kesinleşen bir mahkumiyet hükmü bulunmadığı, soruşturma aşamasında hakkında takipsizlik kararı verilen davacının davaya konu eylemi işlediğinden bahsedilemeyeceği ve buna dayanarak icra takibi başlatılamayacağı, yine davalının sigortalısının uğradığı zarardan davacının sorumlu olduğuna ilişkin mahkememiz dosyasına başkaca bir delil, belge de sunulmadığı dikkate alınarak davanın kabulüne, davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 163.135,55-TL asıl alacak, 2.051,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 165.187,07-TL'den davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine, ayrıca İİK 72. Maddesi gereği davalının takipte haksız ve kötüniyetli olması şartı arandığından, somut olay bakımından davalının icra takibinde kötü niyetli davrandığı sabit olmadığından davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 163.135,55-TL asıl alacak, 2.051,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 165.187,04-TL'den davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 11.283,92-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.820,99-TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 8.462,93-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 2.820,99 TL peşin harç, 519,00 TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.480,69 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 25.778,06-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 21/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır