T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/344 Esas
KARAR NO:2023/726
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/05/2023
KARAR TARİHİ:14/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; davalılar ile akdedilen 27/06/2022 tarihli Bedelsiz Reklam Alanı Tahsis/Kira Sözleşmesi uyarınca; iş bu 27/06/2022 tarihli sözleşmenin yapılma sebebi ve dayanağı olarak yine bu davanın taraflarınca akdedilen, 18/03/2021 tarihinde imzalanan Toplam 19 adet; ... iç hatlar giriş kapıları güvenlik kontrol noktalarındaki X-RAY cihazlarında kullanılan tepsi kutuların reklam uygulamalarının reklam verene kiralanması sözleşmesinin hükümlerinin Ajans tarafından eksik ifa edilmesi/ ifa edilmemesi (ajansın beyanına göre bir ay eksik ifa edilmiştir) sebebiyle 29/12/2021 tarihinde imzalanan yine aynı taraflar arasındaki toplam 41 adet havalimanı iç hatlar ana giriş ve arındırılmış salon giriş kapıları güvenlik kontrol noktalarındaki X-RAY cihazlarında kullanılan tepsi kutuların reklam uygulamalarının reklam veren’e 18/03/2021 tarihli sözleşme hükümlerinin AJANS tarafından (Ajansın beyanına göre 1 ay eksik ifa edilmiştir.) eksik ifa edilmesi/ifa edilmemesi sebebiyle bedelsiz olarak tahsis ve kiralanması, sözleşmesinin ajansın beyanına göre alanın ana işletmecisi olan .... tarafından 05.01.2022 tarihli Pazarlama ve Ticaret Komisyonu karar no:17 hükümlerine göre, ilgili Havalimanı Müdürlüklerine mükerrer bildirimde bulunmak suretiyle, ajans tarafından 2022 yılı kullanımı yapacak olan firma bilgilerinin güncellendiğini, 41 Havalimanı işletme şefliği/müdürlüğüne ilgili kutuların teslim edildiğini, komisyon tarafından ilgili havalimanlarına firma bilgisinin sehven bildirmesi nedeniyle davacının kullanım yapamadığını, ajansın zaten bu sözleşmeyle ilgili sözleşmelerdeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini sözleşmede yer alan bu beyanıyla kabul ettiklerini, alanın ana işletmecisi olan ... ... tarafından kaynaklandığı beyan ve iddia edilen bu durum nedeniyle ajansın eksik ifa edilen / ifa edilmeyen sözleşmelerin yerine, iş bu davaya konu olan 27/06/2022 tarihli sözleşmenin 3. Maddesinde yerleri ve adetleri belirtilen reklam yerlerinin bedelsiz olarak reklam verene ücretsiz olarak kiralanması/tahsis edilmesi taahhüt edilmiş ancak yukarıda belirtilen iki adet sözleşme ifa edilmediği/ajansın beyanı ve iddiasına göre eksik ifa edildiği belirtilen sözleşmelerin yerine akdedilen 27/06/2022 tarihli sözleşmedeki tarih ve yerlerdeki reklam alanlarının da tahsis edilmemesi sebebiyle bu sözleşmedeki taahhüdün de yerine getirilmediğini, akde ve borca aykırı davrandığını, ajansın taahhütlerini yerine getirmemesine rağmen davacı reklam veren davacı şirket tarafından tüm ödemelerin muhataba yapıldığını, davalıların 27/06/2022 tarihli sözleşmeyle taahhüt ettikleri tarihlerin yaklaşık 1 ay öncesinde sürekli telefonla görüşüldüğünü, taahhütlerine uyulacağı beyan edildiğini, davacının Türkiye genelindeki tüm mağazalarına bayilerine ilgili yerlerde reklamların çıkacağını, sergileneceğini, yayınlayacağını bildirdiğini, hazırlıkların buna göre yapıldığını ancak buna rağmen reklamlar ilgili tarihlerde yayınlanmayınca davacı şirketin itibar kaybına uğradığını, davalılardan .... Noterliği’nin 06 Aralık 2022 Tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Cezai şart bedelinin ödenmesinin talep edildiği, ihtarnamenin taraflara bizzat tebliğ edildiği ancak davalılarca ihtarnameye karşı sessiz kalınarak herhangi bir cevap verilmediği, bu kez taraflarınca 08/04/2023 tarihinde Arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını belirterek öncelikle cezai şart miktarı olan 1.000.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalıların menkul, gayrimenkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İ.İ.K. 257 vd. maddeleri uyarınca Sayın Mahkemenizin uygun göreceği teminat mukabilinde ihtiyaten haczine, 1.000.000,00 TL (BirmilyonTürkLirası) cezai şart bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı müvekkil şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketler tarafından sözleşmede üzerine düşen yükümlülüklerin tamamının yerine getirildiğini, davalı şirketin 2021 yılından itibaren davacı şirketin havalimanı reklamları işini üstlendiğini ve taraflar arasında yapılan 18/03/2021 tarihli sözleşme uyarınca 19 adet havalimanı iç hatlar giriş kapıları güvenlik kontrol noktalarındaki XRAY cihazlarında kullanılan tepsi kutularının reklam uygulamaları işini eksiksiz olarak yaptığını, sözleşmenin 3.4.maddesine göre reklam veren Türkiye havalimanlarında alanın işletme y öneticisi olan .... ve ilgili Havalimanı işletmelerinden tepsilerin mevcut durumuna yönelik yeni bir düzenleme ve müdahale istenen değişiklik ve düzenlemeleri yapmakla yükümlü olduğunu kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin bitimine üç hafta kala davacı şirket tarafından denizli havalimanında işin yapılmadığı iddia edilmesi üzerine davacı şirkete ilgili havalimanı müdürlüğünden bilgi alınarak geri dönüş yapıldığını, davacı şirketin iddia ettiği gibi reklam uygulamasının kaldırılmasının söz konusu olmadığını, ilgili idare tarafından bildirimiş ve pandemi dönemi olması nedeniyle her yolcu girişi ve kutu temasında alınan ilave tedbirler gereği kutuların dezenfekte edilme zorunluluğundan dolayı kutuların temizlik odasında dezenfekte edildiğinin belirtildiğini, bu uygulamanı davalı şirket iradesi dışında alınan ilave tedbirler nedeniyle meydana gelen bir durum olduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin iyiniyetli olması ve taraflar arasındaki hem dostluk hem uzun süren ticari ilişki sebebiyle 27/06/2022 tarihli sözleşmeyi imzaladığını, sözleşme gereği tüm yükümlülüklerini de yerine getirmesine rağmen davanın açıldığını, davalının ihtiyati haciz talebi ile de ticari itibarı zedelenmeye çalışıldığını ayrıca davalı şirketin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmenin yanında davacı şirket sahibi ...'in talebi ile açık hava erklam mecralarında d avacı tarafın Aralık 2021 yılbaşı kampanyası, Şubat 2022 sevgililer günü kampanyası ve Mayıs 2022 anneler günü kampanyalarını yerine getirdiğini ve ayrıca davacı şirketin taleplerinden fazla reklam mecrasını davacı şirkete kullandırarak talepten fazlasını ifa ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin Mahkememizin 02/06/2023 tarihli ara kararı ile reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda: Dava; ajansın eksik ifa edilen / ifa edilmeyen sözleşmelerin yerine, iş bu davaya konu olan 27/06/2022 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde yerleri ve adetleri belirtilen reklam yerlerinin bedelsiz olarak reklam verene ücretsiz olarak kiralanması/tahsis edilmesinin taahhüt edildiğ ancak önceki iki adet sözleşme ifa edilmediğinden/ajansın beyanı ve iddiasına göre eksik ifa edildiği belirtilen sözleşmelerin yerine akdedilen 27/06/2022 tarihli sözleşmedeki tarih ve yerlerdeki reklam alanlarının da tahsis edilmemesi sebebiyle bu sözleşmedeki taahhüdün de yerine getirilmediği, akde ve borca aykırı davranıldığı, ajansın taahhütlerini yerine getirmemesine rağmen reklam veren davacı şirket tarafından tüm ödemelerin muhataba yapıldığı, davalılarca taahhütlere uyulacağının beyan edildiği, davacının Türkiye genelindeki tüm mağazalarına ve bayilerine ait reklamların ilgili yerlerde çıkacağı, sergileneceği, yayınlayacağı bildirilmesine rağmen reklamların ilgili tarihlerde yayınlanmadığı, davalılardan ihtarname ile cezai şart bedelinin ödenmesinin talep edildiği, ancak davalıların ödeme yapmadığı, arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşmanın sağlanamadığı bu nedenlerle 1.000.000,00 TL cezai şart bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı şirkete verilmesine dair iş bu cezai şart alacağına dayanan alacak davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı vekili duruşma sırasında, davalıların reklam alanlarını ... İşletmesinden kiraladığını, bu kiralamaya dayanarak da alt kira olarak üçüncü şahıslara kiralama yapıldığını, davacı ile bu şekilde bir sözleşme ilişkisinin kurulduğunu beyan etmiştir.
HMK'nın 114. Maddesinde görevin dava şartı olduğu belirlenmiş, 115. maddesinde de dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı ilkesi getirilmiştir.
HMK'nın 4. Maddesinin (a) bendinde kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıklara konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görüleceği düzenleme konusu yapılmıştır.
Uyuşmazlık konusunun temelinin taraflar arasındaki "Bedelsiz Reklam Alanı Kira Sözleşmesi"ne dayandığı ve bu sözleşmeye istinaden kiraya konu yerlerin tahsisinin yapılmaması nedeniyle kira sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şart hükmüne istinaden iş bu cezai şart bedelinin tahsiline dayanan alacak davasının açıldığı anlaşılmakla uyuşmazlık konusunun temelinin taraflar arasındaki kira sözleşmesine dayandığı anlaşılmakla davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekeceğinden davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğundan mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili istanbul nöbetçi sulh hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince harç ve yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, davalı tarafın yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır