T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/411 Esas
KARAR NO : 2025/798 Karar
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/06/2023
KARAR TARİHİ : 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkil şirketin ticari merkezi ...'da olduğu, birçok üretici firmanın bayisi olup, civar illere mal satışı yaptığı, Ticari faaliyet kapsamında ... Ltd Şti'ne satılan mallara karşılık alınan çeklerin meşru hamili olduğu, Dava konusu çek müvekkili şirkete Kargo Şirketi olan ... Kargo'nun ... Şubesinden gönderildiği sırada Varış Şubesi ise ... Kargo ... Şubesinde meydana gelen Hırsızlık olayında 7 adet Çek ile birlikte Çalındığı, Çalınan çekin Künye bilgileri; ... Şubesi ..., Keşide yeri ..., Tarih 20.05.2023 miktar 261.000 TL, Keşideci ...Ltd Şti. Çek no: ... olduğu, ekte sunulan Kargoya dair Fotoğraf ve kargo çalışanı ...'nın... Polis Merkez Amirlği'ne verdiği 20.04.2023 tarihli ifadesine göre Kargo Dağıtım sırasında... Plakalı araçtan çalındığı, ...'nın şikayeti ile başlatılan ... C.Başsavcılığının ... sayılı” soruşturmanın devam ettiği, anılan soruşturmaya müdahil olunduğu, zayi edilen çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkilin mağdur olacağı, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek, müvekkili mağdur olmaması için İhtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulması, çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla ... ATM .... E Sayılı dosyasından çek iptal davası açıldığı, açılan çek iptal davası ile dava konusu çek ile birlikte toplam 8 adet çek için Zayi ve çeklerin iptaline karar verildiği, kaybolan 8 adet çekten 3 adedinin davalı ... tarafından icra takibine konulduğu, ... 5 ve 21 ATM'lerine ve de ... 21 ve 46 İcra Hukuk Mahkemelerine gerekli itiraz ve başvuruların yapıldığı, dava konusu ...Şb.... Tic Ltd Şti keşideli, 20.05.2023 tarihli ... seri nolu 261.000.00 TL bedelli çekin gerçek hamili müvekkil olduğu, ....Ltd Şti, ... aleyhine ... 13 İcra Md ... E Sayılı İcra takibine konulması ile çekin davalıda olduğunun anlaşıldığı, davalı ... tarafından ... 13 İcra Dairesinin... E. , ... E. Ve ... Esas Sayılı İcra dosyaları ile ... 21 İcra Dairesinin ... E sayılı İcra takip dosyaları incelendiğinde Dava konusu çekte olduğu gibi Müvekkilin bazı takiplerde KASTEN borçlu olarak gösterilmediği, Muhtemeldir ki ...(... Ltd Şt.'nin Müdürü) tarafından ciro edilerek davalıya verildiği ve böylelikle başta keşideci olmak üzere diğer borçlular hakkında takip kesinleştirilerek çeki tahsil edilmesinin ve müvekkilin hak talep etme iddiasının önüne geçilmesi gibi bir HİLEYE başvurulduğunun anlaşıldığı, ... 13 İcra Dairesinin ..., ...Esas Sayılı İcra dosyalarına konu çeklerin görselleri sunulmuş olup, müvekkil şirket gerek keşideci, gerekse de ciranta olmaları nedeniyle TANIK olarak dinlenildiğinde anılan çeklerin keşide yada Ciro edip verdiklerini doğrulayacakları, gerek dava konusu, gerekse yukarıda bahsedilen çekleri çalanlar hakkında ... C.Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuş olup, anılan suç duyurusu yetkisizlik kararı verilerek ... C.Başsavcılığı'na gönderildiği, ... Soruşturma sayılı dosyası ile devam ettiği, Anılan çekler Muhtemeldir ki...ve ... tarafından çalınarak, tahsil edilmek üzere davalıya verildiği ve müvekkili zarara uğratılmasının istendiği, müvekkilin ticari defterleri incelendiğinde görüleceği üzere İSTİRDADI Talep edilen çekin Mal karşılığı olarak keşidecisinden alındığı ve Müvekkilin gerçek hamili olduğunun anlaşılacağı, Fatura konusu malların müşteri olan dava dışı ... LTD ŞTİ'ne teslim edildiğine dair sevk İrsaliyeleri de ekte sunulduğu, Ayrıca müvekkil şirketin Ticari defterleri ile davalının ve çeki çaldıkları iddia edilen ...Ltd Şti'nin ticari defterleri incelendiğinde gerçeğin ortaya çıkacağı, YA1.HD ...E. ...K. 10.02.2020 tarihli İlamı gözetilerek Dava şartı Arabuluculuğa başvurulmaksızın dava konusu çekin istirdadı ve müvekkile İadesinin sağlanması için Mahkemenize başvurulma zarureti hasıl olduğu, müvekkil, ... markalarının üreticisi olan ...'nın ... Bölge bayisi olduğu, ... 13 İcra Dairesinin ... E Sayılı İcra takibine karşı ... 23 İcra Hukuk Mahkemesi... E Sayılı dosyası ile borca İtiraz davası açıldığı, İmzaya, borca ve İİK:170/a lının yetkili hamil olmadığına ve bu nedenle takip hakkının olmadığına da stendiği, İhtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, yukarıda açıklanan nedenlerle ve duruşmalar sırasında resen nazara alınacak sair nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla ; ... 13 İcra Md. ... E Sayılı İcra takibine konulan çekin Müvekkil şirkete aidiyetinin (Yetkili hamil olduğunun) Tespiti ile anılan çekin İSTİRDATI ile müvekkile iadesine, Müvekkil şirketin zarara uğramamasının önlenmesi bakımından dava sonuçlanana kadar ... 13 İcra Md. ... E Sayılı İcra takibinde borçlulardan tahsil edilecek paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda TEDBİR KARARI Verilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davanın dava dilekçesindeki beyanlarının kabul anlamına gelmemek kaydı ile Davacının kendi beyanı itibariyle çekin davacı şirket uhdesine geçmediği ve davacı tarafından zayi edilmemiş olduğu sonucu ortaya çıktığı, davacı yanın kendi beyanları ile huzurdaki davayı ikame etmekte aktif dava ehliyetinin bulunmadığının sabit olduğu, davacı, çek keşidecisi şirket ile birlikte hareket etmek suretiyle tamamı ile asılsız beyanla çeke ilişkin ödeme yasağı kararı aldırmak sureti ile çekin ibrazında ödenmesinin önüne geçildiği, TTK gereğince çekin ancak ve ancak ilgilisine teslimi sırasında ve onun huzurunda keşide edilebileceği hususunun sabit olduğu, lehdar imzasının gerçek olmadıoğı şeklinde beyanlarla dava ikame edildiği, çekin keşide edildiği ve sonrasında kargoya verildiği beyanlarına asla itibar edilemeyeceği, müvekkilin çeke ilişkin kazanımının korunması gerektiği, davacının, çekte ki diğer cirantalara yönelik söylemeleri asılsız olduğu gibi diğer cirantalara yönelik ithamlarının müvekkil ile ilgisinin olamayacağı, davacı kendinin uydurduğu beyanlar ile müvekkile yönelik kötü niyet senaryosu ürettiğini, çek ve bono gibi kıymetli evrakların kargoya tesliminin yasak olduğu, kargo şirketlerinin çek ve bono teslim almadığı hususu kesin olup, bu beyanlara asla itibar edilemeyeceği, TTK.m. 792 ve Yargıtay içtihatları itibariyle Çeki iyi niyetle iktisap eden müvekkilin kazanımının korunması gerektiği, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi gerektiği, Müvekkil söz konusu çeki tamamı ile düzgün bir ciro silsilesi ile iktisap ettiği, müvekkil çekte yetkili hamil olduğu, Müvekkil mezkur çeki iktisapta kötüniyetli olduğuna ve iktisapta ağır kusurlu olduğuna dair tek bir delil veya kayıt bulunmadı; Yargıtay İçtihatlarında (Y.L1HD 17.12.2018 Tarih ... E. ... K.sayılı ilamı) müvekkilden önceki ciroların sahte olması halinde dahi müvekkilin hukuki niteliğinin değişmeyeceği, müvekkilin kazanımının korunması gerektiği hususu sabit olmakla davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği, müvekkil çekte iyi niyetli hamil olduğundan TTK.m.792 gereğince davanın reddi talep edildiği, davacının, tanık dinletilmesi talebine itiraz edildiği, davanın niteliği ve muvafakat edilmediği, tanık dinletilmesi talebinin reddine karar verilmesi talep edildiği, davanın reddine, davacının 96 20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile Vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...Esas, ...Esas, ... Esas, ...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 13. İcra Dairesinin ... Esas... Esas, ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 21. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/404 Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 21. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 21. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas, ... Esas,... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
Dosya bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, düzenlenen 11/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; ... 13 İcra Md ...E Sayılı Kambiyo takibine konu edilen ... Şubesinin 20.05.2023 keşide tarihli ... seri nolu 261.000.00 TL bedelli çekin, Keşideci ...Şti tarafından Ticari İlişki gereğince davacı ...Ltd Şti emrine düzenlendiği, Dava konusu çekin Dava dışı ... Şti tarafından davacı şirket emrine düzenlendiği ve davacıya olan cari hesap borcuna mahjsup edildiği dava dışı şirket kayıtlarından tespit edildiği, (Verilen çekler hesabı ve borçlu cari hesap kayıtları ile sabit olduğu) Çekin davacı ile dava dışı çek keşidecisi ... Ltd Şti arasındaki ticari ilişkiye ilişkin olarak davacının dava dışı çek keşidecisinden olan cari hesap alacağına mahsuben düzenlendiği ve davacıya teslim için ... KARGO'ya teslim edildiği, Çekin ... Kargoya ait ...Plakalı servis aracından çalınmak suretiyle kaybolduğundan Çek girişinin davacı kayıtlarında görülmediği, Ancak dava konusu çek bedelinin Dava dışı çek keşidecisi şirket tarafından 23.05.2023 tarihinde İşbankası üzerinde gönderilen banka havalesi ile ödendiği, Çekin arkasında, davacı adına atılı kaşe ve imzanın davacı şirkete ait olmadığı ve sahte olduğu, çekteki diğer cirantalarla da her hangi bir ticari ilişkin varlığına ilişkin davacı ticari defter ve kayıtlarında her hangi bir tespit yapılamadı; Dava konusu çekin Dava dışı çek keşidecisi ...Ltd Şti tarafından davacıya gönderilmek üzere Kargoya verilmesi ve Kargoda çalınmak suretiyle kaybolduğunun anlaşılması üzerine ... Sayılı dosyasından zayi ve ödemeden men kararı talepli dava açıldığı, Mahkemece çek için ödeme yasağı kararı verildiği, olan .... tarafından .. 13 İcra Md yapıldığı, Akabinde de Çekte son |... E Sayılı Kambiyo taki Davacı Çekte son hamil ve diğer Cirantalar hakkında önce ... C.Başsavcılığı... soruşturma dosyasından şikayette bulunulduğu, görevsizlik kararı üzerine Soruşturmanın ... C. Başsavcılığı ... Soruşturma nolu dosyası üzerinden şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, somut olay bakımından da tek başına bir kambiyo senedinin ibrazının alacağın ispatını yetmeyeceği, söz konusu kambiyo senedinden kaynaklı alacağın doğumuna yol açan alt hukuki ilişkinin de kambiyo senedinin hamili tarafından ispatının gerekli olduğu, kaldı ki kambiyo senedinin ticari hayatın içinde bir ödeme vasıtası olduğu da dikkate alındığında, senedin hamili konumundaki kimsenin verdiği hangi mal veya hizmetin karşılığı olarak senedinde bulundurduğu da ortaya konması gerekir. Yukarıda mali yönden yapılan açıklamalarda da vurgulandığı üzere, "Davacı şirket ile dava dışı ... Şti Ticari ilişki olduğu, Taraflar arasındaki ticari ilişkiye ilişkin davacı ve dava dışı çek keşidecine ait 2023 yılı ticari defter kayıt ve muavin kayıtları ile doğrulandığı, buna karşılık, Davacı ile çekte ciranta olarak görülen ...Ltd Şti ve diğer cirantalarla davacı arasında her hangi bir ticari ilişkinin varlığına dair davacı kayıtlarında her hangi bir ticari ilişki olmadığı gibi Çekteki diğer cirantaların da birbirleri ile olan ve çekin nasıl elde edildiğine dair de her hangi bir somut belge dosya kapsamında bulunmadığı dosyadan anlaşıldığı, dolayısıyla tarafımıza sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden davalının vermis olduğu hangi mal veya hizmet dolayısıyla senedi elinde bulundurmuş olduğunun bu aşamada ispat edilememiş olduğu, davalı ... ile çekte kendinden önceki Cirantalar aralarındaki ticari ilişkinin var olup olmadığı hususuna ilişkin her hangi bir kayıt ibraz edilmediği, dava konusu çekin davalı tarafından elde edilmesinin de davalı tarafından ispat edilememiş olması karşısında, davalının alacak talebinden söz edilip edilemeyeceği hususunun hukuki takdiri mahkemede olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosya bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, düzenlenen 16/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile; inceleme konusu çek aslının arka yüzündeki 1. Ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı ...'nin el ürünü olmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Dava, ticari satımdan kaynaklanan istardat istemine ilişkindir
Tüm dosya kapsamı, davacının iddiaları, davalının savunmaları ve alınan bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde; Davalı ... tarafından ... 13.İcra Müdürlüğü'nün 25.05.2023 tarih ... E Sayılı dosyasında takip borçluları ... Tic Ltd Şti, ...Tic Ltd Şti, ... Ltd Şti ve ... aleyhine icra takibi başlatıldığı, takibe konu çekin ...-... Şb. nezdindeki ...Ltd Şti tarafından, ...Ltd Şti emrine keşideli ... seri nolu 20.05.2023 keşide tarihli 261.000.00 TL bedelli çek olduğu, davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı şirket ile dava dışı ... Tic Ltd Şti arasında ticari ilişki olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2023 yılı içinde gerçekleşen mal alım/satım ve ve dava dışı şirketten yapılan tahsilatlara ilişkin olduğu, davacı şirketin, dava dışı ... Ltd Şti’den 14.04.2023 tarih ... nolu tahsilat makbuzu ile dava konusu ... Şubesinin ...iban nolu hesabı üzerinden ...Tic Ltd Şti tarafından davacı şirket emrine düzenlenen 20.05.2023 vadeli ... seri nolu 261.000 TL bedelli çekin tahsilat olarak dava dışı şirketten dava dışı ... Tic Ltd Şti’nin davacıya olan cari hesap borcuna mahsuben düzenlendiği, söz konusu çek davacıya gönderilmek üzere ... Kargo Şirketine teslim edildiği, dava konusu çekinde aralarında bulunduğu 8 adet çekin ... Kargo ... Şubesine ait ... plakalı servis aracından çalınmak suretiyle kaybolduğu, davacıya fiziken teslimi gerçekleşmediğinden davacı Ticari defter kayıtlarında kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Dava konusu çekin kargoda çalınmak suretiyle kaybolması akabinde, dava konusu çek bedelinin, dava dışı şirketten 23.05.2023 tarihinde ... Bankası havalesi ile dava dışı ... Şti tarafından davacıya ödendiği davacı ticari defter ve muavin kayıtlarında tespit edilmiştir.
Dava konusu çekin davacı şirket kaşe ve imzası ile ciro edildiği, davacıdan sonra çekte ciranta olarak görünen ... Ltd Şti ve ... ile davacı şirket arasında her hangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı davacı kayıtlarında yapılan bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiştir. Davacı, dava konusu çekin arka yüzünde Kaşe ve atılı imzanın sahte olduğunu, kendisinin çeki kendisinden sonra cirosu olanlarla her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, çekte davacı olarak atılı bulunan kaşe ve imzanın şirket yetkililerine ait olmadığını beyan etmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) kambiyo senetlerine ilişkin hükümler poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun koyucu, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise, ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir (TTK m. 778 ve 818).
Kambiyo senetleri mücerret kıymetli evrak niteliğine sahip olduklarından bu senetlerde yer alan hak, temel borç ilişkisinden bağımsızdır. Ancak kambiyo taahhüdünde bulunmanın temelinde, şart olmamakla birlikte, genellikle satım, bağışlama, kira, taşıma gibi bir borçlandırıcı işlem vardır. Böyle bir borçlandırıcı işlem yoksa senedin hatır için verildiği varsayılır. Temel borç ilişkisinin taraflarından birinin bir kambiyo senedi düzenleyip lehtara vermesiyle kambiyo ilişkisi diye adlandırılan ve temel borç ilişkisinden bağımsız olan ikinci bir borç ilişkisi doğar. Zira bir borç ilişkisi için kambiyo taahhüdünde bulunulması tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 133/2. maddesi gereğince borcun yenilenmesi sonucunu doğurmaz; kambiyo senedinin ifa yerine değil, ifa uğruna verilmiş olduğu kabul edilir. Dolayısıyla bir borç hakkında kambiyo senedi düzenlendiği takdirde, taraflar arasında biri temel borç ilişkisi, diğeri kambiyo ilişkisi olmak üzere iki çeşit ilişki bulunur. Aynı durum, kambiyo senedinin tedavülü hâlinde de karşımıza çıkar. Bir kambiyo senedi ciro edildiği zaman ciranta ile ciro edilen kişi arasında kural olarak bir temel ilişki (asıl borç ilişkisi) bulunmaktadır. Ayrıca, bu iki kişi arasında kambiyo hukukundan doğan bir kambiyo ilişkisi de mevcuttur. Bu sebeple taraflar arasındaki temel borç ilişkisindeki bozukluklar kambiyo ilişkisini etkilemez. Temel borç ilişkisinden doğan def’îler, temel borç ilişkisi ile kambiyo ilişkisinin taraflarının aynı olması ve bile bile borçlu zararına hareket edilmesi hâlleri dışında, kambiyo ilişkisinde ileri sürülemez. Zira temel borç ilişkisi kendi hukukuna, kambiyo ilişkisi de kendi hukukuna tabidir.
Borçlu, kambiyo senedi nedeniyle alacaklıya karşı, genel olarak, ya kambiyo taahhüdünün hükümsüz olduğunu, ya da temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek menfi tespit talebinde bulunabilir. Başka bir anlatımla borçlunun kambiyo senedi borcundan dolayı sorumlu olmaması, doğrudan doğruya kambiyo senetleri hukukundan doğan nedenlerden kaynaklanabileceği gibi, temel borç ilişkisine yönelik nedenlere de dayanabilir. Bununla birlikte borçlunun takas def’îni kullanması hâlinde ise, ne temel borç ilişkisine, ne de kambiyo senedi borcuna dayanılmakta, borçlu, kambiyo senedinden doğan borcu ile hamildeki alacağını takas etmektedir.
Borçlunun, kambiyo taahhüdünün hükümsüz olduğunu ileri sürerek açtığı menfi tespit davası esasında maddi hukuk anlamında bir itiraz sebebine dayanılarak açılmaktadır. Bu kapsamda hükümsüzlük nedenine dayalı menfi tespit davalarında, uyuşmazlık temel ilişkiden değil, doğrudan doğruya kambiyo senetleri hukukundan kaynaklanmaktadır. Bu davalarda, kural olarak, davacının iddiası çoğu kez tüm senet ilgilerine karşı öne sürülebilen mutlak def’îlere dayanmaktadır. Örneğin kambiyo senedinin zorunlu şekil şartları içermemesi, kambiyo alacağının zamanaşımına uğraması, vadeyi beklemeden istemde bulunulması, ciro zincirindeki kopukluk, başvuru hakkının yitirilmiş olması, senette yazılı kısmi ödeme açıklaması, sorumsuzluk kayıtları ya da bir kambiyo taahhüdünün senet yapma iradesindeki bozukluk nedeniyle sahibini bağlamayacağı yönündeki iddialar hükümsüzlük nedenine dayalı menfi tespit talebine konu oluşturur.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) md. 6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372).
Bununla birlikte; senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir. Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması” “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir. "Senetteki imzanın inkarı halinde, imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına aittir. İmzada sahtecilik iddiası kambiyo senetlerinde mutlak defi olup, lehdar ve ciro yolu ile hamil olan cirantalara ve son hamile karşı ileri sürülebilir..." (Yargıtay 11. HD ... E. ...K.)
Somut olayda; inceleme konusu çekte davacı şirket yetkilisi ciranta ... adına atılı imza ile mukayese imzaları arasında; eliptik biçim içermesi, başlangıç şekli ve yerleri, grama örgüsü alışkanlığı, harf içermemesi, bitiş şekil ve yerleri gibi tersim özellikleri ile ritm, ritm/form dengeleri, çizgi kaliteleri, işleklik dereceleri, ebat, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi gibi grafolojik tanı unsurları itibari ile uygunluk veya benzerlikler bulunmadığı dolayısıyla davacı şirket yetkisi ...'nin eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde; davanın kabulü ile ... 13. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takibine konu ... ... şubesinin ... seri numaralı 20/05/2023 keşide tarihli keşide yeri ... olan 261.000,00 TL bedelli çekin davacı ... Şirketi'ne ait olduğunun tespiti ile, söz konusu çekin davacıya istirdatına(verilmesine) karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
... 13. İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine konu... ... şubesinin ... seri numaralı 20/05/2023 keşide tarihli keşide yeri ... olan 261.000,00-TL bedelli çekin davacı ...Şirketi'ne ait olduğunun tespiti ile, söz konusu çekin davacıya İSTİRDATINA( verilmesine)
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 17.828,91-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 4.457,23-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 13.371,68-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 41.760,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 4.457,23-TL Peşin/nisbi Harcı, 6.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 947,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 11.904,23-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
5-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/10/2025
Katip
¸E-İmzalıdır
Hakim
¸E-İmzalıdır