T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/417 Esas
KARAR NO:2024/400
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:22/06/2023
KARAR TARİHİ:27/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/02/2023 günü Kahramanmaraş olarak ard arda meydana gelen depremler nedeniyle davacı bankanın ... adresinde bulunan Kahramanmaraş Şubesi hasar görmüş olduğunu, ilgili şubede bulunan teminat evrakları, bankacılık işlemleri sözleşmeleri genel kredi sözleşmeleri TCMB kur korumalı mevduat hesabı sözleşmeleri, çek sözleşmeleri, sigorta evrakları, muvafakatnameler ile sair evrakların zayi olduğunu, depremlerin arka arkaya yaşanması sebebiyle binaların güvenlik açısından tehlikesinin devam ettiğini, şubeleri hemen tahliye etmenin mümkün olmadığını, zaman içerisinde hangi belgelerin zayi olduğunun tespit edilebildiğini, zayi olduğu tespit edilen belgelerin davacı banka tarafından saklamakla mükellef olduğu belgelerden olduğunu, dosyaya şubede zayi olan belgelerin listesini, şubenın ağır hasarlı olduğunu gösterir hasar tespitine ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğunu belirterek meydana gelen deprem nedeniyle davacı banka Kahramanmaraş Şubesi'nin hasar görmesi nedeniyle ekte sunulan ekte sunulmuş olunan evraklar için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının UYAP sureti, ... Kaymakamlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan gelen bilgi ve belgeler, fotoğraflar, zayi olan evrak listesi, deprem nedeniyle oluşan hasara ilişkin şube tarafından düzenlenen tutanak dosya içerisine alınmıştır.
Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 19/01/2024 tarihli raporda davacının sunduğu belgelerde yer alan askı kodu olan "..." üzerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı Https://hasartespit.csb.gov.tr/ adresi üzerinden yapılan sorgulamada binanın mevcut durumun "AĞIR HASARLI" olduğu, Ağır Hasarlı olan binaların yıkılmış olması durumunda sorgulamada mevcut durumun "YIKIK" olarak gözükmesi gerektiği, mevcut verilere göre ağır hasarlı binanın yıkıldığına ilişkin resmi ve geçerli bir evraka rastlanmadığından ötürü, belgelerin zayi olmadığı değerlendirildiğinden zayi belgesinin verilmemesinin gerektiği belirtilmiştir.
Dosya içerisine ... Kaymakamlığı ve Çevre ve Şehircilik İklim Bakanlığı'ndan gelen belgeler de eklenerek ek rapor tanzimi istenmiş, düzenlenen 05/03/2024 tarihli ek raporda; genelge'ye göre afet gören alanlarda "yıkık" ve "acil yıktırılacak" niteliğinde olduğu belirlenen binalara kısa süreliğine de olsa girilmesi ve eşya alınması kesinlikle yasak olduğu, ancak afet gören alanlarda "ağır hasarlı" olarak belirlenen binalara giriş izni verilmesi/verilmemesi ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca görevlendirilen uzmanlar tarafından her bina için ayrı ayrı hazırlanacak rapor doğrultusunda belirleneceği, İleri uzmanlar tarafından verilen raporlar doğrultusunda kontrollü otuz (30) dakika ya da kontrollü iki (2) saat girilebileceği, ancak davacının Kahramanmaraş ... Kaymakamlığı'na herhangi bir başvurusu olmadığı, Sayın mahkemenin Kahramanmaraş ... Kaymakamlığı ile Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne yazdığı müzekkerede binaya girilmesinin engellenmesi noktasında varsa ilgili belgenin mahkemeye gönderilmesi hususu belirtildiği, ancak gelen cevabi yazılarda binaya girilmesinin engellendiği noktasında herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, davacının sunduğu belgelerde yer alan askı kodu olan "..." üzerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı Https://hasartespit.csb.gov.tr/ adresi üzerinden yapılan sorgulamada binanın mevcut durumun "AĞIR HASARLI" olduğu, Ağır Hasarlı olan binaların yıkılmış olması durumunda sorgulamada mevcut durumun "YIKIK" olarak gözükmesi gerektiği, mevcut verilere göre ağır hasarlı binanın yıkıldığına ilişkin resmi ve geçerli bir evraka rastlanmadığından ötürü, belgelerin zayi olmadığı değerlendirildiğinden zayi belgesinin verilmemesinin gerektiği belirtilerek yeniden rapor düzenlenmiştir.
Dava; TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca; "...yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa, tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir..." şeklinde düzenlenmiştir.
Tacir olan davacının 6102 Sayılı TTK. 82/7. maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve kayıtlarının korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziyanın, onun iradesi dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve belgelerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. (YHGK 16.03.2016 T., 2014/827 E 2016/311 K sayılı kararı).
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ile yukarıda değinilen yargısal kararlar ile somut olayın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacı bankanın "..." adresinde bulunan Kahramanmaraş Şubesi'nde bulunan bankacılık işlemleri sözleşmeleri, genel kredi sözleşmeleri, çek sözleşmeleri, imza formları, muvafakatnameler vasfındaki evrakların 06.02.2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli olarak ard arda meydana gelen depremler nedeniyle zayii olduğu, davacının dava dilekçesi ekinde sunulan "06.02.2023 tarihli deprem felaketinde ..." adresinde faaliyet gösteren ... A.Ş.'ye ait Kahramanmaraş Şubesi ağır hasarlı görülmüştür. Yıkım tehlikesi, güvenlik ve sair sebeplerle şubede bulunan ek-1'de dökümü olan dokümanların çıkarılması mümkün olamamıştır" şeklinde hasara ilişkin Şube yetkililerince imzalı tutanak bulunduğu, ...Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 16.02.2024 tarihli yazısında "yapının hasar durumunun "AĞIR HASARLI" olarak tespit edilmiştir..., bu hususla ağır hasarlı binaların içine girilmesi can ve mal güvenliği açısından tehlikelidir" şeklinde cevabi yazısı dikkate alındığında binanın ağır hasarlı olduğu, can ve mal güvenliği açısından kullanılamaz halde bulunduğu, içeriye girilemediği anlaşılmış olup Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın yayınladığı Yıkık, Acil Yıktırılacak ve Ağır Hasarlı Binalar için Tahliye Prosedürü Genelgesi'nin maddeleri tetkik edildiğinde binanın yıkık ve acil yıktırılacak niteliğinde olduğunun anlaşıldığı, yine genelgenin "ileri uzmanlar tarafından verilen raporlar doğrultusunda kontrollü otuz dakika ya da kontrollü iki saat girilebilecek binalarda...süreç Valilik /Kaymakamlıkların gözetiminde kolluk kuvvetlerince yürütüleceği" düzenlemesinin bulunduğu ancak banka şubesinin "ağır hasarlı" oluşu ve banka nezdinde tutulan tüm evrakların belirtilen süre içeresinde çıkarılmasının mümkün olmayacağı anlaşılmakla davacının açtığı bu davada samimi ve haklı olduğu değerlendirilmiştir. Öte yandan, davacı tarafça zayii belgesi istenen teminat mektubu ve garantilerin asılları lehine garanti veren firma tarafından alınarak ilgili 3.kişi/firmalara verilmekte olduğundan asıllarının bankada mevcut olmayacağı, bu mektuplar için zayii belgesi verilemeyeceğinden davanın kısmen kabulü ile ekli liste halinde belirtilen bankacılık işlemleri sözleşmeleri, genel kredi sözleşmeleri, çek sözleşmeleri, imza formları, muvafakatnameler vasıflı belgelerin TTK 82/7 maddesi uyarınca zayii olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davacı ... A.Ş.'nin "..." adresinde bulunan Kahramanmaraş Şubesi'nde bulunan bankacılık işlemleri sözleşmeleri, genel kredi sözleşmeleri, çek sözleşmeleri, imza formları, muvafakatnameler belgelerin (ekli liste halinde belirtilen evraklarla sınırlı olmak kaydıyla) TTK 82/7 maddesi uyarınca ZAYİİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile ile eksik kalan 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde talep halinde bakiye gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır