T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/429 Esas
KARAR NO:2024/437
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:05/07/2023
KARAR TARİHİ:10/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş merkezli olarak gerçekleşen 06.02.2023 tarihli depremde hasar gören ve 17 mart 2023 tarihinde gerçekleşen sel baskını sebebiyle kullanılmaz hale gelen davacı ... Şubesinin, yeni binasında 05 Haziran 2023 tarihinde hizmet vermeyi başladığını, yeni binada hizmet verilmeye başlandıktan yapılan incelemelerde bankalarının kanunen saklamakla yükümlü olduğu evrak asıllarının bir kısmın zayii olduğunun tespit edildiğini, TTK 82/7 madde düzenlemesi gereğince zayi belgesi verilmesini talep etme zorunluğunun doğduğunu, davacı banka Genel Müdürlüğünün İstanbul'da bulunduğundan TTK 82/7 madde gereğince, (şubeler merkeze bağlı olup ayrı bir ticari işletme sayılmadığından) işbu davanın Mahkememizde ikame edilmesinin hasıl olduğunu, zayi olan envanterinin henüz temin edilememiş olduğunu, Zayi olan evrak asılları listesinin davacı banka'dan celp edilerek davacı banka tarafından bildirilecek olan evrak asılları yönünden zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ettiklerini belirterek zayi olan evrak asılları listesinin davacı banka tarafından bildirilecek olan evrak asılları yönünden TTK 82/7 madde hükmü uyarınca zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, davacı vekili tarafından sunulan Temel Bankacılık Hizmet Sözleşmeleri ve Dekontlara ait bilgileri içerir CD, .... ATM'nin ... Esas sayılı dosya UYAP sureti, Hasar Tespit Raporu, Hasar Tespit Fotoğrafları dosyamız içerisine alınmıştır.
Dosya YMM bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 12/02/2024 tarihli raporda; davacının dilekçesindeki ifadelerde, belgelerin depremden dolayı mı yoksa sel baskınından dolayı mı zayi olduğunun net olmadığı, belgelerin 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremden dolayı zayi olması durumunda; 7440 sayılı kanun kapsamında 31.07.2023 tarihine kadar yetkili mahkemelere başvurabileceği, mükellef kurumun da 05.07.2023 tarihinde başvuruda bulunduğu, dolayısıyla Zıyaı öğrendiği tarihten itibaren yasal süre içinde ticari işletmesinin (merkez işletmenin) bulunduğu yer yetkili mahkemesinden talep edildiği değerlendirildiği, belgelerin sel baskınından dolayı zayi olması durumunda; davacı zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde başvurması gerektiği, ancak dilekçelerde ziyaı öğrendiği tarihin belirtilmediği, sel baskını 17.03.2023 tarihinde meydana geldiği, 17.03.2023 tarihinden itibaren otuz gün içinde (16.04.2023 tarihine kadar) ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden talep etmesi gerektiği, mükellef kurumun da 05.07.2023 tarihinde başvuruda bulunduğu, dolayısıyla Zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin (merkez işletmenin) bulunduğu yer yetkili mahkemesinden talep edilmediğinin değerlendirildiği, davacı şirketin dilekçe ekindeki CD'lerde bilgileri yer alan ... Şubesindeki belgelerin yer sarsıntısı afeti neticesinde veya sel baskınında zayi olduğuna ilişkin geçerli bir tespit yer almadığından dolayı zayi olduğuna dair belge verilmemesinin gerektiğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.
Dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş düzenlenen 29/04/2024 tarihli ek raporda; bankanın 28.02.2024 tarihli dilekçesin ekindeki CD'de; 2018-2023 yılları arası temel bankacılık hizmet sözleşmeleri, kredi kullandırım ve diğer bankacılık işlemlerine ilişkin belge bilgilerinin yer aldığı, zayi olduğu belirtilen belgelerin listesi CD içerisinde 7 ayrı excel dosyası şeklinde yer aldığı, ... ... Kaymakamlığı ile ... Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... Şubesi ile ilgili cevabi yazısında; Denizbank .../... şubesinin (... Mahallesi ... Bulvarı No: ...( 172D) .../...) adresindeki taşınmaz Bakanlığımız Hasar Tespit Sisteminde ... Askı Kodu ile "Az Hasarlı" olarak tespit edildiği, Hasar Tespit Raporu ve Hasar Tespit Fotoğraflarının gönderildiği, "Az hasarlı" yapılara giriş izninin engellenmesi söz konusu olmadığına İlişkin tespitlerin yer aldığı, Mevcut verilere göre az hasarlı binanın yıkıldığına ilişkin resmi ve geçerli bir evraka rastlanmadığından, bankanın kanunen saklamakla yükümlü olduğu belirtilen evrak asıllarının bir kısmının depremde veya sel baskınında zayii olduğuna ilişkin 06.02.2023 tarihli depremde hasar gördüğüne herhangi bir tespit yer almadığından ötürü, belgelerin henüz zayi olmadığının değerlendirilmekte olduğu belirtilmiştir.
Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca; "...yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa, tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir..." şeklinde düzenlenmiştir.
Tacir olan davacının 6102 Sayılı TTK. 82/7. maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve kayıtlarının korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziyanın, onun iradesi dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve belgelerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. (YHGK 16.03.2016 T., 2014/827 E 2016/311 K sayılı kararı).
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ile yukarıda değinilen yargısal kararlar ile somut olayın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacı bankanın Kahramanmaraş merkezli olarak gerçekleşen 06.02.2023 tarihli depremde hasar gören ve 17 mart 2023 tarihinde gerçekleşen sel baskını sebebiyle kullanılmaz hale gelen davacı ... Şubesinin, yeni binasında 05 Haziran 2023 tarihinde hizmet vermeye başladığı, yeni binada hizmet verilmeye başlandıktan sonra yapılan incelemelerde bankalarının kanunen saklamakla yükümlü olduğu evrak asıllarının bir kısmının zayii olduğunun iddia edildiği, davacı banka müzekkere cevabında 2018-2023 yılları arası temel bankacılık hizmet sözleşmeleri, kredi kullandırım ve diğer bankacılık işlemlerine ilişkin belge bilgilerinin yer aldığı, zayi olduğu belirtilen belgelerin listesinin CD içerisinde 7 ayrı excel dosyası şeklinde yer aldığı, ... ... Kaymakamlığı ile ... Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... Şubesi ile ilgili cevabi yazısında; ...., .../... şubesinin (... Mahallesi ... Bulvarı No: 172/A( 172D) .../...) adresindeki taşınmaz Bakanlığımız Hasar Tespit Sisteminde ... Askı Kodu ile "Az Hasarlı" olarak tespit edildiği, Hasar Tespit Raporu ve Hasar Tespit Fotoğraflarının gönderildiği, "Az hasarlı" yapılara giriş izninin engellenmesinin söz konusu olmadığına ilişkin tespitlerin yer aldığı anlaşılmış olup, Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde mevcut verilere göre davacı bankanın kanunen saklamakla yükümlü olduğu belirtilen evrak asıllarının bir kısmının depremde veya sel baskınında zayii olduğuna ilişkin herhangi bir tespit yer almadığı, davacı banka şubesinin Hasar tespit sisteminde durumunun "Az Hasarlı" olarak tespit edildiği, "Az hasarlı" yapılara giriş izninin engellenmesinin söz konusu olmadığı, tacir olan davacının 6102 Sayılı TTK. 82/7. maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve kayıtlarının korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması gerektiği ancak davacının bu yöndeki özen yükümlülüğüne yerine getirdiğine dair ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 247,70TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 10/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır