T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/445
KARAR NO:2024/274
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/12/2015
KARAR TARİHİ:17/04/2024
....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı, 18/04/2016 tarihli yetkisizlik kararınının davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2016/13511 esas, 2017/7430 karar sayılı 30/10/2017 tarihli ilamı ile onanmasına karar verilmekle mahkememize tevzi edilen Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin tavukçuluk işletmesi bulunduğunu, davacı işletmesinin enerji ihtiyacını ... A.Ş.'ye ait olan ... Elektrik Şebekesinden karşıladığını, davalı ile işletmede kullanılmak üzere bir adet jeneratör ve ekipmanların alımı hususunda görüşmelere başlandığını, taraflar arasında satış sözleşmesi kapsamında davalıdan ilgili pano ve ekipmanların alınarak bedelinin ödendiğini, davalıdan alınan jeneratörlerin devreye alınmasından sonra davacının işletmesine ... Tic.ve San.Ltd.Şti.'nden 06/02/2015 tarihinde 93.993 adet ...ve 86.007 adet ... olmak üzere toplam 180.000 adet yumurta üretiminde kullanılmak üzere tavuk alındığını, davacı işletmesinde oluşan elektrik kesintisinde jeneratörlerin devreye girmemesi sebebiyle tavuk ölümlerinin gerçekleştiğini, davacı tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile yaptırılan tespitte 35.978 adet tavuğun oksijensizlik sebebiyle öldüğünün tespit edildiğini, tavukların ölüm sebebinin davalıdan satın alınan ve enerji kesintisi olduğu zamanlarda devreye girmeyen jeneratörler olduğunu, davalının sistemin çalışmamasında tam kusurlu olduğunu, bu nedenle oluşan zararla illiyet bağı bulunduğunu belirterek, davalı tarafından satılan ve kurulumu yapılan jeneratör sistemlerinin devreye girmemesi sebebiyle ölen 35.978 adet tavuk bedelinin davalıdan tahsiline, yine arıza tarihi olan 28/09/2015 tarihinden yeni tavukların kümese konma tarihi olacak 30/10/2016 tarihine kadar elde edilecek yumurta geliri kaybından oluşan zararın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; işbu davalarını 10.000,00 TL üzerinden belirsiz alacak davası olarak açtıklarını, ancak alınan bilirkişi raporu ile alacağın belirli hale geldiğini, bu nedenle davayı ıslah ederek bilirkişi raporu ile tespit edilen ölen 35.978 adet tavuk bedeli olan 287.824,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yine arıza tarihi olan 28/09/2015 tarihinden, yeni tavukların kümese konma tarihi olan 30/10/2016 tarihine kadar elde edilecek yumurta kaybından oluşan 197.879,00 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yapılan ıslaha ilişkin ıslah harcı mahkememiz veznesine depo edilmiştir
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda satım sözleşmesine konu jeneratörün gerekli ve satıcı tarafından vaat edilen özellikleri haiz olduğunu, ayıplı olmadığını, dava konusu jeneratörün kronik bir arızasının bulunmadığını, arızaların jeneratörün yapısı dışındaki etmenlerden kaynaklandığını ve her kontrol sonunda jeneratörün davacıya faal olarak teslim edildiğini, dava konusu jeneratörün ayıplı olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için ayıplı olduğu düşünülse dahi davacı tarafından süresi içinde ve usulüne uygun bir ayıp ihbarının yapılmadığını, ayıbın varlığının kabulü halinde dahi ayıp ile davacının uğradığı zarar arasında uygun illiyet bağının ispatı gerektiğini, yine davacının kendisine mevzuat yoluyla yüklenen yükümlülükleri yerine getirdiğini de ispat etmesi gerektiğini, yine kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının talep edebileceği tazminat miktarının sözleşmeyle sınırlı olduğunu, her türlü tazminatın sözleşme bedelinin %10'nunu geçemeyeceğini, bu nedenle davacının azami 45.000,00 USD'nin %10'u miktarda talepte bulunabileceğini belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememiz 2018/4 esas, 2019/579 karar sayılı 10/07/2019 tarihli kararı ile, davanın kabulü ile, 485.703,00 TL'nin (10.000,00 TL'sinin faizsiz, 475.703,00 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 22/11/2018 tarihinden itibaren) işleyecek avans faiziyle birlikte davlıdan tahsiline karar verildiği, karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İstanbul BAM 14.Hukuk Dairesinin 2019/2448 esas, 2021/748 karar sayılı 10/06/2021 tarihli kararı ile davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, istinaf kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2021/6051 esas, 2023/1432 karar sayılı 08/03/2023 tarihli ilamı ile, "....Davacı, davalının satıp montajını yaptığı jeneratörlerin devreye girmemesi sebebiyle tavuklarının telef olduğunu ve yumurta zararının doğduğunu ileri sürerek 287.824,00 TL ölen tavukların değeri, 197.879,00 TL yumurta zararı olmak üzere toplam 485.703,00 TL tazminatın tahsilini istemiştir. Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda 48 haftalıkken ölümlerinden sonra çıkma tavuk tabir edilen 90 haftalık oluncaya kadarki 42 hafta süresince yumurta üretiminin yapılamaması sebebiyle davacının gelir kaybına uğradığı kabul edilip bu şekilde bulunan miktarın yumurta zararı olarak davalıdan tahsiline karar verildiğine göre telef olan tavukların da çıkma tavuk olacakları 90 haftalık hallerindeki değerinin belirlenip tavuk zararının buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış..." denilerek mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yeniden yapılan yargılama ile Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek boma ilamı doğrultusunda daha önce rapor sunan heyetten ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10/03/2024 tarihli ek rapor ile, kök raporda olay tarihi itibari ile tavuk başına ortalama 8 TL civarında bir tavuk zararının gerçekleştiği kanaatine varılarak ölen tavuk sayısı olan 35.978.- adet dikkate alındığında toplam zararın 35.978 adet x 8 TL = 287.824,00 .- TL lik tavuk zararının bulunduğu ortaya konduğu, yumurtalama döneminde olan ve yarka tavuk olarak tabir edilen tavukların, yaklaşık 90 haftalık olduklarında yumurta verimlerinin düştüğü ve artık çıkma tavuk olarak adlandırıldıkları, bu çıkma tavukların parasal değerlerinin yarka tavukların değerlerinden ortalama % 40 kadar daha az olduğunu, bu çerçevede Yargıtay’ ın bozma kararı da dikkate alındığında; 8.00.- TL yarka tavuk değerinin % 40’ ı = 3.20.- TL , 8.00.- TL – 3.20.- TL = 4.80 .- TL çıkma tavuk değeri 35.978 adet tavuk x 4.80.- TL = 172.694,00.- TL tavuk zararı olarak hesaplandığı, Revize ile; tavuk zararı: 172.694.- TL , Yumurta zararı : 197.879.- TL olmak üzere 370.573.- TL (10.000 TL'sinin faizsiz, 360.573 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 22/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile) davacı alacağı hesaplandığı sonuç ve kanaati belirtilmiştir. Dava, davacıdan satın alınan jeneratörlerin ayıplı olmasından kaynaklı maddi zararların tazmini istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi ek raporu, Yargıtay ilamı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı, davalının satıp montajını yaptığı jeneratörlerin devreye girmemesi sebebiyle tavuklarının telef olduğunu ve yumurta zararının doğduğunu ileri sürerek 287.824,00 TL ölen tavukların değeri, 197.879,00 TL yumurta zararı olmak üzere toplam 485.703,00 TL tazminatın tahsilini istemiştir. Yargıtay bozma ilamı uyarınca yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde; arızanın temel nedeninin davalı firma tarafından davacı firmaya satılan jeneratörün elektrik kesintilerinde devreye girmemesine neden olan arızaların, jeneratör sisteminin otomatik transfer panosu, senkron şalter panosu ve elektronik kumanda modülünden müteşekkil kontrol panosunun işlevini tam yapamamasından kaynaklı olduğu, jeneratör kontrol panosunun temini, montajı ve devreye alınması ve danışmanlık hizmetleri ve garanti yükümlülüğü sözleşme şartları gereği satıcı firmanın sorumluluğunda olduğundan jeneratör sisteminin arızasından ve fonksiyonunu tam olarak yerine getirememesinden satıcı davalının sorumlu ve ağır kusurlu olduğu, sadece yetkili servis elemanlarına müdahale ettirmesi, arızaları süresi içinde ihbar etmesi, kablo ve montajlamayı yapmakla birlikte satıcı davalı firmanın son kontrolde herhangi bir uyarıda
bulunmaması, yapılanları onaylaması nedeni ile davacı alıcı firmanın jeneratör sisteminin arızasında üzerine düşen edinimleri yerine getirdiğinden kusurlu olmadığı, davalı firmanın servis raporu ile “jeneratör ve şebeke topraklamasının birbirinden ayrılması gerektiği” hususunda topraklamanın devreye alınma esnasında yapılmamasından sözleşme şartları gereği alıcı firmaya herhangi bir ihmal ya da kusur yüklenemeyeceği, topraklamanın uygun yapılmamasından satıcı
davalının sorumlu olduğu, ölen tavuk sayısının 35.978 adet olduğu, 48 haftalıkken ölümlerinden sonra çıkma tavuk tabir edilen 90 haftalık oluncaya kadarki 42 hafta süresince yumurta üretiminin yapılamaması sebebiyle davacının gelir kaybına uğradığı anlaşılmakla davacının yumurta zararının 197.879 TL olduğu, tavuk başına ortalama 8 TL civarında bir tavuk zararı gerçekleştiği kanaatine varılarak 35.978 adet x 8 TL = 287.824,00 .- TL lik tavuk zararının bulunduğu, yumurtalama döneminde olan ve yarka tavuk olarak tabir edilen tavuklar, yaklaşık 90 haftalık olduklarında yumurta verimlerinin düşerek artık çıkma tavuk olarak adlandırıldıkları ve parasal değerlerinin yarka tavukların değerlerinden ortalama % 40 kadar daha az olduğu, buna göre 8.00.- TL yarka tavuk değerinin % 40’ ı = 3.20.- TL olmakla 8.00.- TL – 3.20.- TL = 4.80 .- TL çıkma tavuk değeri olmak üzere 35.978 adet tavuk x 4.80.- TL = 172.694,00.- TL tavuk zararı olduğu hesaplanmış olup davacının toplam zararının 370.573,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu nedenlerle Yargıtay bozma ilamına uygun aldırılan ve dosya kapsamı ile örtüşen son bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının kısmen kabulü ile 370.573,00 TL'nin davalıdan tahsiline, alacağın 360.573 TL'sine 22/11/2018 tarihinde itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile,
370.573,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alacağın 360.573,00 TL'sine 22/11/2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 25.313,84 TL harçtan daha önceden ödenen peşin+ıslah harcı olmak üzere toplam 8.294,78 TL harcın mahsubu ile 17.019,06 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Mahkememiz istinaf kaldırma kararı öncesi 11/10/2019 tarih 2019/441 harç numaralı harç tahsil müzekkeresi ile yazılan 24.883,59 TL
bakiye karar harcının tahsil edilmiş olması halinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 57.585,95 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 18.420,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 16.197,05 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 12.357,73 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça yatırılan toplam 8.294,78 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan posta vs.masrafı olmak üzere toplam 200 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 47,40 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde TEMYİZ YASA YOLU açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/04/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır