T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/470
KARAR NO: 2024/286
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 20/07/2023
KARAR TARİHİ: 22/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile ... Ltd.Şti.arasında Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi imzalandığını, sigortalı tarafından Kanada'da mukim ... Inc.firmasına 02/07/2020 tarihli mal faturası karşılığı satışı yapılan 20 palet/brüt 20.339 kg./net 18.335 kg/90 teneke +500 adet +72 adet muhtelif yapıştırıcının İstanbul'dan 20'lik konteyner içerisinde ... plaka sayılı araç ile ... ... limanına, limandan da ... adlı gemiyle Kanada'ya buradan da tırla alıcı deposuna sevk edildiğini, alıcı deposunda konteynerin tahliyesi esnasında 1 varil 240 kg ... 20 adet 300 kg ... yapıştırıcının ezik, patlak, akarlı şekilde hasarlı olduğu tespit edilerek durumun sigortalıya bildirildiğini, 20 adet teneke ambalajlı yapıştırıcı hasarının emtianın paletlere sabitlenmemesi, paletlerin de konteynere sabitlenmemesi ve boşlukların doldurulmaması sebebiyle normal sevkiyat koşullarındaki salınım ve sarsıntılarda ivme hareketi ile yük istifin kayarak birbirlerine çarpması, fiziki teması sonucu istifleme-sabitleme hatası nedeniyle, 1 adet varil hasarının da yükleme esnasında forklift bıçağı darbesiyle varilin delinerek emtianın akması şeklide meydana geldiğini, davalı tarafından sigortalı adına düzenlenmiş olan 08/07/2020 tarihli fatura ile sigortalıya bahis konusu konteyner dolum hizmeti verilmiş olduğu, davacının olay sonrasında sigortalısına ödeme yaparak hasarını karşıladığını, kusuru ile olaya sebebiyet veren davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası ile hasar ödemesi sebebiyle rücu alacağına yönelik takip başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlıkta görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğunu, taşımanın deniz ve kara taşıması şeklinde birden çok araçla gerçekleştiğini, hasarın hangi taşıma aracında ve esnada meydana geldiğinin bilinmediğini, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin anlaşılması halinde dosyanın Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, eşyaların konteynere dava dışı taşıtan ... Tic.Ltd.Şti.tarafından yüklendiğini, eksper raporunda belirtilen teminat notunda yer alan görüşten de yükleme ve istiflemenin sigortalı tarafından yapılın bunun sonucunda hasar meydana geldiği durumlarda bu hasarın teminat dışı olduğunun anlaşıldığını, davacı sigortacının teminat kapsamında olmayan bir hasar için ödeme yapmış olduğundan hukuken halef olma sıfatının da gerçekleşmediğini, emtiaların hangi taşıma esnasında hasar aldığının somut olayda uygulanacak kanun hükümlerini belirleyeceğinden hasarın ne zaman ve hangi araçtayken meydana geldiğine ilişkin davacının iddia ve ispat yükü altında olduğunu, yükleme, istifleme ve sabitleme yükümlülüğünün davacının sigortalısına ait olup uğranıldığı iddia edilen hasarın sorumlusunun davalı şirket olmadığını, TTK 1185.maddesinin 1.fıkrası uyarınca gönderilenin harici belli olan ziyı veya hasarı en geç teslim alma sırasında, hasarın ve zıyaın haricen belli olmadığı durumlarda ise eşyanın gönderilene teslim edildiği tarihten itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana yazılı olarak bildirimde bulunmasının şart olduğunu, somut olaya konu uyuşmazlıkta ise davalıya yapılmış bir bildirim olmadığını, faturada belirtilen konteyner dolum hizmetinin konteynerin limandan gemiye yüklenilmesine ilişkin olup emtiaların konteynere yüklenmesine ilişkin olmadığını, aksi kanaat halinde zararın meydana geldiği taşıma kısmı tespit edilerek tazminatın hesabında TTK'nun taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırıldığı maddenin dikkate alınmasını ve hesabın buna göre yapılmasını, bu nedenlerle davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı takip dosyasının UYAP sureti, poliçe ve hasar dosyası, ekspertiz raporu dosya içerisine alınmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine 5.278,74 TL asıl alacak, 49,46 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.328,20 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya taşımacılık uzmanı, sigorta eksperi ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 28/03/2024 tarihli raporda; dava konusu mallardaki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği dolayısı ile taşıma işini üstlenen davalı forwarder ... Lojistik firmasının konteyner yüklemesi sırasında oluşan hasardan sorumlu olması gerektiği, davalının sorumlu olması gereken tutarın taleple bağlılık ilkesi gereği tazmin tutarı 5.278,73 TL + 49,69 TL faizi olarak belirlenmiş olup talep 5.328,20 TL olması gerektiği, icra takibi ile talep edilen miktarın uyumlu olduğu, alıcının malları hasarlı olarak kabul etmediği ve tahliye sırasında hasar tespiti yaptırdığı dosyadaki belgelerden açıkça anlaşıldığı, taşıyıcının sorumluluğunun doğabilmesi için taşıyıcıya ayrıca ayıp ihbarında bulunulmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaati belirtilmiştir.
Dava, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın taşımayı yapan ve hasara sebebiyet verdiği iddia olunan davalı şirketten rücuen tahsili amacı ile yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafa sigortalı dava dışı ... Ltd.Şti.tarafından Kanada'da mukim ... Inc.firmasına 02/07/2020 tarihli fatura karşılığı satışı yapılan emtianın İstanbul'dan davalı taşıyıcı firma tarafından temin edilen 20'lik konteyner içerisinde ... plakalı araç ile .../... Limanına, limandan da ... adlı gemiyle ... Limanına, Limandan da tırla alıcı deposuna sevkinin gerçekleştirildiği, alıcı deposunda konteynerin tahliyesi esnasında 20 adet teneke ambalajlı yapıştırıcı ile 1 adet varilin hasarlı olduğunun tespit edilerek durumun sigortalıya, sigortalı tarafından da sigorta şirketine bildirildiği, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalının zararının karşılandığı ve 04/01/2021 tarihinde 5.278,73 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından emtianın paletlere sabitlenmemesi, boşlukların doldurulmaması nedeniyle yük istifinin kayarak birbirine çarpması, fiziki teması sonucu istifleme-sabitleme hatası nedeniyle, bir adet varil hasarının da yükleme esnasında forklift bıçağı darbesiyle varilin delinerek emtianın akması sonucu meyana geldiği iddiası ile yapılan hasar ödemesi nedeniyle ödenen miktarın davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olarak başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E sayılı dosyasında vaki itirazın iptalinin talep edildiği, davalı tarafça ise konteyner yükleme/istifleme/sabitlemenin gönderen tarafından yapıldığından bahisle hasardan sorumluluklarının olmadığının savunulduğu anlaşılmıştır.
T.T.K.'nun “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına yaptığı ödeme nispetinde onun haklarına halef olduğu açıktır. Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.(TTK 875,879)
Davalı taşıyıcı tarafından dava dışı sigortalı adına düzenlenmiş 08/07/2020 tarihli fatura ile sigortalıya ... nolu konteyner dolum hizmeti verildiği, hizmet faturasına göre konteynere yüklemenin davalı tarafından yapılmış olduğu, davalının ihracat konusu emtianın dış ticaret belgelerine uygun olarak tam ve eksiksiz olarak sevk edilmesini, gümrükten ihracatını, uygun ve ön görülen şekilde hava, deniz ve karayolu ile malın satıldığı noktaya kadar nakliyesinin yapılmasını, varış adresine tam ve eksiksiz olarak ulaşmasını, ihracat işlemlerinin tamamlanmasını sağlamakla mükellef olduğu ve tüm sevk işlemlerinin gönderici firma adına davalı tarafından yapıldığı, davalı firmaca dış ticaret belge içeriklerine uygun olarak emtianın toplam koli/ağırlık miktarının kontrolü yapılmak suretiyle, konteynıra yükleme işlemlerinin yapıldığı ve sevkiyata dair tüm iş akışından sorumlu olduğu, aksinin dosya kapsamı ile davalı tarafından isbat edilemediği, taşıyıcının taşıma konusu emtiayı satıcıdan tam ve hasarsız teslim aldığı emtiayı nihai varış yerinde hasarlı olarak teslim ettiği, davalının meydana gelen hasardan sorumlu olup davacı sigortacı tarafından sigortalı emtiada meydana gelen zarar dolayısıyla sigortalısına yapılan ödemenin TKK md. 1472 hükmü kapsamında davalılardan rücuen tahsilinin talep edilebileceği anlaşılmış, TTK m.882 madde "Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci
maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir
kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. " ve Sorumluluk sınırları TTK. MADDE 1186- (1) Eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin her
türlü zıya veya hasar nedeniyle taşıyan, her hâlde, hangi sınır daha yüksek ise o sınırın
uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkına veya zıyaa
ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safî ağırlığının her bir kilogramı için iki Özel Çekme
Hakkını karşılayan tutarı aşan zarar için sorumlu olmaz; meğerki, eşyanın cinsi ve
değeri, yüklemeden önce yükleten tarafından bildirilmiş ve denizde taşıma senedine
yazılmış olsun. Özel Çekme Hakkı, fiilî ödeme günündeki veya taraflarca kararlaştırılan
diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre
Türk Lirasına çevrilir ." hükümleri uyarınca bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplama ile
yükün taşımaya alındığı 01/07/2020 tarihli SDR kur 9,4351 (Hasar gören emtia Lift Bond Barrel 240 Kg, Lift Bond Barrel 340 Kg )
Hasar gören Emtia 580 Kg x 8,33 SDR x SDR kur 9,4351 = 45.584,74 TL, 666,67 Özel Çekme Hakkına x SDR kur 9,4351 = 6.290,09 TL, sigortacının ödeme tarihinden itibaren faiz isteyebileceği anlaşılmakla 92,05 TL faiz hesaplanmakla birlikte davacı tarafça 5.278,74 TL asıl alacak ile 49,46 TL faiz talep edilmiş olup taleple bağlılık ilkesi gereği davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin 5.278,74 TL asıl alacak, 49,46 TL faiz olmak üzere toplam 5.328,20 TL üzerinden devamına, alacağın likit olmayıp yargılamayı gerektirmesi nedeni ile icra inkar tazminat talebinin reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davalının .... İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile; takibin 5.278,74-TL asıl alacak ve 49,46-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.328,20-TL üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek % 16,75 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
2-Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 4.577,25 TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, ayrıca işbu dava nedeniyle alınan 269,85 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 5.328,20 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine adına gelir kaydına,
7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı. 22/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
İşbu evrak, 5070 Sayılı Elektronik İmza Yasası kapsamında imzalanmıştır.