T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/492 Esas
KARAR NO:2023/801
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/07/2023
KARAR TARİHİ:07/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin Türkiye çapında güvenlik sektöründe yasalara uygun şekilde faaliyet gösterdiğini, davacı şirket ile davalı arasında 23/08/2019 tarihinde hizmet sözleşmesi akdedildiğini, davalının davacı şirkette potföy yöneticisi olarak çalıştığını, davalının iş akdinin 02/03/2020 tarihinde sona erdiğini, davacı ile davalı arasında 23/08/2019 tarihinde Rekabet Yasağı Sözleşmesi akdedildiğini, davalının ilgili sözleşmelerden kaynaklı yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, taraflarınca .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı 28/08/2022 tarihli ihtarname keşide edildiğini, davalı yanın cevap vermediğini, Mahkememizin davada yetkili olduğunu, Arabuluculuğa başvuru yapıldığını ancak anlaşmanın sağlanamadığını, davacı şirket ile davalı arasındaki iş sözleşmesinin feshedilmesinin ardından davalının davacı şirket ile aynyı faaliyet konusunda hizmet veren ... Şirketi'nde çalışmaya başladığını, davalı ile davacı şirket arasında akdedilen Rekabet Yasağı Sözleşmesinin geçerlilik şartlarının tümüne haiz olduğunu, rekabet yasağı sözleşmesinde kararlaştırılan 2 yıllık rakip firmada çalışma yasağı ve belirlenen 1 yıllık brüt maaş tutarındaki cezai şartın uzun süreli ve fahiş olmadığını, orantılı ve ölçülü olduğunu belirterek davanın kabulüne, davalının Rekabet Yasağı Sözleşmesine aykırı davranması sebebiyle işbu sözleşmenin 5.maddesinde belirtildiği üzere davalının son brüt ücreti üzerinden hesaplanan 12 aylık brüt ücret toplamından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik kısmi olarak 1.000,00 TL tutarındaki cezai şart tutarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davada mahkememizin yetkisiz olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, davacının yerleşim yerinin ... / ... olduğunu, yetkili yerin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava konusunun işlem, işçi ile işveren arasındaki çekişmeden kaynaklandığını, davalının tacir değil davacının sigortalı çalışanı olduğunu, taraflar ar asındaki işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan hizmet akdi gereğince çekişmenin İş Mahkemelerinde değerlendirilip karara bağlanması gerektiğini, davacının yasal süre içerisinde davayı açmadığını, davacı firma tarafından hizmet akdi sözleşmesinde y asal ve Anayasal düzenlemelere aykırı olarak rekabet Yasağı ve cezai şarta ilişkin madde eklendiğini, bu maddenin davalının çalışma hürriyetini kısıtladığı ve Anayasal düzenlemelere aykırı olduğu için yok hükmünde olduğunu, davacının davasını somutlaştırmadığını, davacının sadece risk ihtimaline dayalı olarak davayı ihdas ettiğini ve ihtimale dayalı olarak davalıdan haksız bir kazanç elde etme çabasında olduğunu, her ne kadar davalının başka firmada çalışmış ise de çalışma döneminin pandemi s ürecine denk geldiğini, davalının yeni iş yerinde fiilen 1 aylık bir süre çalıştığını, fiili pek bir çalışması olmayan davalının davacı firmanın ticari sırlarını kullanmasının da mümkün olmadığını, miktarı ne olursa olsun davacı tarafın haksız kazanç teşkil eden kötü niyetli talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davalının yok hükmündeki sözleşme maddesi ile Anayasal hakkının elinden alınamayacağını ve kısıtlanamayacağını, öte yandan gerçekleşmemiş, somutlaştırılmamış ve sadece riske dayalı ticari sırların kullanılması ihtimali üzerinden talep edilen dava konusu alacağın dürüstülük ve iyi niyet ilkelerine de aykırı olduğunu belirterek öncelikle davanın yetki yönünden itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, görev yönünden itirazlarının kabulü ile dosyanın görevli İş Mahkemesisne gönderilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra ortaya çıkan haksız rekabetten kaynaklanan tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının taraflar arasında imzalanan rekabet yasağı sözleşmesine aykırı davrandığından bahisle davalıdan sözleşme cezai şart bedelinin tahsili talebinin haklı olup olmadığı hususundadır.
İşçi ile işveren arasında sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönem için rekabet yasağına ilişkin bir anlaşma olmadıkça, Borçlar Kanunu'ndaki hükümler tek başına işverene talep hakkı vermez. Başka bir anlatımla, taraflarca rekabet yasağı konusunda anlaşma yapılmışsa işveren, sözleşmeye aykırı davranıldığını ileri sürerek cezai şart ya da tazminat talebinde bulunabilecektir. Bu nedenle, burada borcun kaynağı kanun değil, iş sözleşmesidir.
İş sözleşmesi devam ederken işçinin sadakat borcu gereği zaten rekabet yasağı bulunduğundan bu konuda ayrı bir anlaşmanın varlığına gerek yoktur. Rekabet yasağının ihlali halinde işveren, iş sözleşmesine aykırı davranıştan ötürü sözleşmeyi haklı nedenle feshedebileceği gibi, varsa zararının tazminini de isteyebilecektir.
Türk Borçlar Kanunu'nun rekabet yasağının sona ermesini düzenleyen 447.maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak ya da işçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması halinde rekabet yasağının sona ereceği düzenlenmiş olup, haklı fesih müessesesinin iş hukuku ilkeleri çerçevesinde ticaret mahkemesince değerlendirilmesinin güçlüğü ortadadır.
Uyuşmazlığın kaynağı iş sözleşmesi olduğundan Türk Borçlar Kanununun 444 ve devamı maddelerine dayalı olarak İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişinin, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali nedeniyle açılan cezai şartın tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemeleri görevli bulunmaktadır. Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin önceki kararlarında işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonrası dönem bakımından rekabet yasağına ilişkin olarak cezai şart ve tazminat davalarıının ticari dava olduğu belirtilmişse de Dairenin son verdiği kararında, yerinde bir tespitle bu davalarda da iş mahkemelerinin görevli olduğunu belirlemiştir. (Emsal; Yargıtay 9.HD 2021/3076 E.,2021/9789 K.sayılı kararı, İstanbul BAM 43. HD 23.12.2021 tarih ve 2021/1195-1594 E./K. Sayılı kararı, İstanbul BAM 43. HD 2020/1887 E. 2020/254 K. Sayılı kararı, İstanbul BAM 13. HD 2019/6 E., 2019/715 K. sayılı kararı, 2021/1660 E., 2021/1568 K.sayılı kararı, 2021/1743 E., 2021/1501 K.sayılı kararı)
Açıklanan nedenlerle, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlıkta görevli mahkemenin özel yetkili İş Mahkemesi olduğu değerlendirilmiş, bu sebeple HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca, mahkemenin görevli olmasının dava şartlarından olduğu ve dava şartlarının da davanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiğinden, HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-İstanbul BAM 43. HD'nin 16/01/2023 tarih ve 2022/1575 E.-2023/11K. Sayılı kararına istinaden mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,
2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli İSTANBUL İŞ MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,
3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tefhim/tebliği ile İHTARINA,
4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır