T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/55 Esas
KARAR NO:2023/76
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:23/01/2023
KARAR TARİHİ:25/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilli dava dilekçesinde özetle; Davacının müteahhitlik yaptığını, ticari hayatının içerisinde sıklıkla çek kullandığını, davacının 2018 yılında cezaevine girdiğini ve 2022 yılında tahliye olduğunu, tutuklu kaldığı süre içerisinde davacıya ait çeklerin çalındığını, davacının durumu fark ettiğinde muhatap bankaya durumu bildirdiğini, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve çeki keşide eden davacının talefisi mümkün olmayan bir zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptali için, ödeme yeri olan ... Mah. ... Sok. No:25 D:11 ... / İSTANBUL adresine göre yetkili olan mahkemenizde işbu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, diğer taraftan çek kanunu madde 3/1'e göre bankanın tüm şubelerinin ödeme yeri olarak kabul edildiği, işbu nedenler ile ... Bankası ... Şubesi'ne, ... ... ... Şubesi'ne ve bu bankaların genel merkezlerine müzekkere yazılmasını ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasını, T.C. ... Bankası ... Şubesi , ... Seri Numaralı Çek yaprağı
T.C. ... Bankası ... Şubesi , ... Seri Numaralı Çek yaprağı ... .... ... ... Şubesi, ... Seri Numaralı Çek yaprağı ... .... ... ... Şubesi, ... Seri Numaralı Çek yaprağı ... .... ... ... Şubesi, ... Seri Numaralı Çek yaprağı ... .... ... ... Şubesi, ... Seri Numaralı Çek yaprağı, ... .... ... ... Şubesi, ... Seri Numaralı Çek yapraklarının zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; TTK nun 818/20 madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
“...TTK’nun 730/20 madde ve bendi yollamasıyla aynı yasanın 669 vd maddeleri uyarınca rızası dışında elinden çıkması nedeniyle çekin iptalini isteme hakkı hamile aittir... keşideci ... elinden çıkan çek bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Ancak çek hamiline tanınan iptal davası açma hakkını kullanamaz. Mahkemece davanın öncelikle bu bedenle reddi gerekirken...” (Y.11.HD.’nin 31.05.1999 gün E.99/3094, K 99/4676 sayılı kararı)
“TTK’nun 730/20 maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTK’nun 669. ve onu izleyen maddelerde olduğu gibi çekin ziya nedeniyle iptal davası açma hakkı lehdar ve hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır...” (Y.11.HD.’nin 18.06.1990 gün E.89/4807, K 90/4817 sayılı kararı)
Açıklanan nedenlerle, keşidecinin doğrudan doğruya mahkemeye bu konuda çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası ancak hamil tarafından açılabilir.
Somut olayda davacı çekin keşidecisi olup, iptalini istediği çek yönünden haklı ve meşru son hamil değildir. Bu minvalde talepte bulunanın son ve meşru hamil olmadığı, ödemeden men yasağı talimatı verilerek aynı amaca ulaşılabileceği bu bağlamda hamil olmayan davacının ... 10. Noterliğinin ... ve 0023472 yevmiye numaralı, 12/12/2022 tarihli ihtarnameleri ile ilgili bankalara çeklerin ibrazı halinde ödeme yapılmamasını ihtar ettiği gerekçesiyle 6100 Sayılı HMK 138, 320-(1) maddesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda davanın ve tedbir talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.25/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır