T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/783 Esas
KARAR NO:2024/455
DAVA:Mülkiyet (Tespit İstemli)
DAVA TARİHİ:04/05/2016
KARAR TARİHİ:13/06/2024
... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 07/12/2017 tarih ve 2016/... Esas 2017/... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin 05/04/2023 tarih ve 2023/179 Esas ve 2023/599 Karar sayılı ilamıyla iade edilen dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesi'nin 06/10/2021 Tarih ve 2020/433 Esas 2021/1684 sayılı kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2022 Tarih ve 2022/3504 Esas 2022/9202 Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2023/179 Esasına kaydı yapılmış olmakla, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2023/179 Esas 2023/599 karar sayılı 05/04/2023 tarihli ilamıyla iade edildiği ve dosyanın .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esasına kaydı yapıldığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas 2023/... Karar 01/06/2023 tarihli kararı ile dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu GÖREVSİZLİK kararı ile mahkememizin yukarıda yazılı esas sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyası 04/05/2016 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin 2004 yılında, ... unvanlı İsveç'li şirketten davaya konu 1994 model yılı, P... marka ve model özellikteki matbaa makinesini 200.000,00 TL euro bedelle satın aldığını, söz konusu makineyi taşıma ve ithalat belgelerinden de anlaşılacağı üzere 15/10/2004 tarihinde ithal ettiğini, davacının anılan makineyi 2011 yılında dava dışı ... ...Ltd.Şti unvanlı şirkete kiraladığını, söz konusu kiralama sözleşmesini ....Noterliğinin 01/10/2011 tarih ve ... yevmiye sayısında tasdik ettirdiğini; kiralama sözleşmesinin süresinin bitiminden sonra da taraflar arasında kiracılık ilişkisinin 2014 yılına kadar devam ettiğini; ... ....Ltd.Şti ile olan kiracılık ilişkisi devam etmekteyken bu şirketin sahibi ... tarafından dava dışı ... San.İç ve Dış.Tic.Ltd.Şti'nin makineyi kiralamak istediğinin davacıya bildirildiğini; hatta 2013 yılının Temmuz -Ağustos aylarında makinenin bakım ve onarım için bu şirkete bırakıldığının söylediğini, kısa bir süre sonra ilk kiracıyla olan kiralama ilişkisi bittikten sonra dava dışı ... San.İç ve Dış.Tic.Ltd.Şti ile de 10/07/2014 tarihinde aylık 6.000,00 TL+KDV bedelle yeni bir kiralama sözleşmesi akdedildiğini ve bu kiralama sözleşmesinin aynı tarihte noterden tasdik ettirildiğini, daha sonra makinenin davalı tarafından alıkonulduğunun öğrenildiğini; makinenin iadesi için davalıya yapılan ihtarın sonuçsuz kaldığını bildirerek, mülkiyeti davacı şirkete ait olan 1994 model yıllı , ... , B marka ve model özellikteki matbaa makinesinin, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde alıkonmuş olmasından dolayı söz konusu makinenin davacıya aidiyetinin tespiti ile davacıya iadesine, dava konusu makinenin davalı tarafından iade edilmemesi/edilememesi halinde davalının, makineyi alıkoyduğu tarih olan 2014 yılının Temmuz ayındaki emsallerinin en yüksek değeri üzerinden tazminata mahkum edilerek söz konusu tazminata alıkoyma tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari avans faiz yürütülerek tazminatın davacıya ödenmesine, bu dahilde olmak üzere fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkının saklı kalması kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin ödenmesine, davalının haksız ve hukuka aykırı iş ve eylemlerinden dolayı makinenin alıkonduğu tarih olan 2014 yılının Temmuz ayından itibaren yoksun kaldığı kiralama/icar getirisinin davalıdan tahsiline karar verilerek ticari avans faiziyle birlikte ödenmesine, bunun için de fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkı saklı kalması kaydıyla şimdilik 6.000,00 TL'nin ödenmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası 31/05/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde; Davanın fatura ile satışı yapılan menkul mal ile ilgili açılan alacak davası olduğunu, davacının, dava konusu malın ihtiyati tedbir kararı ile fiili olarak alındığını en geç 17/01/2014 tarihinde öğrendiğini, davacının anılan tarihte ....Noterliğinden ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide ettiğini ve dava konusu malın kendilerine ait olduğundan iade edilmediğini, müvekkilinin davalının iyi niyetli olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle usulden, esasa girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesini, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile Makina Mühendisi ...'a bilirkişisine tevdi edilmiş, düzenlenen 22/05/2017 tarihli raporda; Dava konusu 1 adet finansal kiralama sözleşmesi konusu model yılı 1994 olan ...B marka ve model makinenin 04/05/2016 dava açılış tarihi itibariyle ikinci el rayiç (amortisman düşülmüş haliyle) toplam satış değeri 150.000,00( Yüzellibin) EURO olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davacı vekilinin 08/06/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile Fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla dava dilekçelerinin tazminat miktarı ve yoksun kalınan kiralama bedeli açısından arttırılan 593.430,00 TL olarak talep ettikleri tazminat alacakları, 292.260,24 TL olarak talep ettikleri yoksun kalınan kira bedeli alacaklarını toplam 885.690,24 TL alacakları ile makinanın alıkoyulduğu tarih olan 2014 yılının temmuz ayından itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile Makina Mühendisi ...'a tekrardan tevdi edilmiş, düzenlenen 10/11/2017 tarihli Ek raporda; Kök raporda, dosyada bulunan tüm belgelerin incelenmesinden ve piyasa rayiçleriyle karşılaştırılmasından, ekte sunulan belgelerde de görüldüğü üzere, anılan finansal kiralama konusu baskı makinesinin 29.09.2015 dava açılış tarihi itibariyle değerinin 150.000,00 Euro olduğunun belirtildiğini, kök rapor ekinde sunulan emsal makinelerin değerlerinin incelenmesinden 1996 model benzer bir makinenin satış değeri 169.000,00 Euro olduğunu, 2007 model bir makinenin satış değeri 319.000,00 Euro olduğunu, 2003 model bir makinenin satış değeri 130.000,00 Euro olduğunu, kök raporda, piyasa araştırması yapılarak benzer özelliklere sahip makinelerin üretim yılı ve teknik özellikleri de dikkate alınarak dava konusu makinenin ikinci el rayiç satış değerinin 150.000,00 Euro olduğunun belirlendiğini, davalı şirketçe yaptırılan incelemeler sonucu düzenlenen özel rapora ve yine davalı şirketçe dosyaya sunuları proforma faturaya itibar edildiği takdirde, dava konusu makinenin ikinci el rayiç satış değeri dava açılış tarihi itibariyle 200.000,00 TL olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Açılan dava; taşınır mülkiyetinin tespiti, malın aynen iadesi, aynen iade mümkün olmadığı takdirde, bedeli kadar tazminatın ve ayrıca mahrum kalınan kar kaybının tahsiline ilişkindir.
Davacı; yurtdışından 200.000 EURO bedelle ithal ettiği davaya konu matbaa makinesini 2011 yılında dava dışı şirkete kiraladığını, kira ilişkisinin 2014 yılı sonuna kadar devam ettiğini, bu süreçte kiracısı şirket tarafından makinenin dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından kiralanmak istendiğinin bildirildiğini, bunun üzerine makineyi bu kez bahse konu dava dışı şirkete 10/07/2014 tarihinde KDV dahil aylık 6.000 TL kira bedeli ile kiraya verdiğini, kiracısı şirketin kullanımında bulunan makinenin bir süre sonra davalı şirketin zilyetliğine geçtiğini öğrendiğini, davalıya çektiği ihtarname ile makinenin tarafına teslimini istemesine rağmen olumlu cevap alamadığını, kiracısı ... Ltd. Şti.nin kötü niyetli olduğunu, davalının ise basiretli tacir olmanın gereklerine aykırı hareket ettiğini, makineyi devralırken menşeini, fatura ve belgelerin sıhhatini araştırmayarak hileli iş ve işleme taraf olduğunu, davalının makinesine haksız ve hukuka aykırı olarak el koyduğunu ileri sürerek; öncelikle makinenin aidiyetinin tespiti ile tarafına iadesini, mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 2014 yılının Temmuz ayı itibariyle belirlenecek olan rayiç değerinden 10.000 TL ile yoksun kaldığı kira alacağından 6.000 TL'nin alıkoyma tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 08/06/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile matbaa makinesine yönelik tazminat talebini 593.430 TL'ye, mahrum kaldığı kira gelirine yönelik istemini ise 292.260,24 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı; davaya konu matbaa makinesini finansal kiralama sözleşmesi ile kiraladığını, kötü niyetinden bahsedilemeyeceğini, davacının iddiasının aksine üzerine düşen yükümlülükleri fazlasıyla yerine getirdiğini, tarafına atfedilebilecek kusurun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
TMK 988. Maddesinde; " Bir taşınırın emin sıfatıyla zilyedinden o şey üzerinde iyiniyetle mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinen kimsenin edinimi, zilyedin bu tür tasarruflarda bulunma yetkisi olmasa bile korunur",
TMK 989/1. Maddesinde; "Taşınırı çalınan, kaybolan ya da iradesi dışında başka herhangi bir şekilde elinden çıkan zilyet, o şeyi elinde bulunduran herkese karşı beş yıl içinde taşınır davası açabilir."
TMK 991. Maddesinde; "Bir taşınırın zilyetliğini iyi niyetle edinmemiş olan kimseye karşı önceki zilyet,her zaman taşınır davası açabilir",
TTK 993/1 maddesinde; "İyiniyetle zilyedi bulunduğu şeyi, karineyle mevcut hakkına uygun şekilde kullanan veya ondan yararlanan zilyet, o şeyi geri vermekle yükümlü olduğu kimseye karşı bu yüzden herhangi bir tazminat ödemekle yükümlü değildir."
TMK 995. Maddesinde; "İyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır.
İyi niyetli olmayan zilyet, yaptığı giderlerden ancak hak sahibi için de zorunlu olanların tazmin edilmesini isteyebilir.
İyiniyetli olmayan zilyet, şeyi kime vereceğini bilmediği sürece ancak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu olur." hükümleri düzenlenmiştir.
Yasal düzenlemelerden yasa koyucunun iyi niyetin korunması hususunda emaneten bırakılan mallarla sahibinin elinden rızası olmaksızın çıkan mallar arasında bir ayrım yaptığı, ayrıca, malı elinde bulunduranın iyi niyetli olup olmamasına göre iade hükümlerinde farklı düzenlemeler getirdiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça, makinenin dava dışı ...'ye (eski unvan .... San. ..Ltd. Şti.) kiralandığı, bu durumda davalının makineyi emin sıfatıyla zilyedinden edindiği anlaşılıyorsa da; TMK 988. Madde de malı emin sıfatıyla zilyedinden iyi niyetle mal edinenin hakkının korunacağı düzenlenmiş, iyi niyetle mal edinilmemesi halinde iade ile yükümlü olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu malın, davacı tarafça yurt dışından ithal edildiği daha sonra dava dışı şirketlere kiralandığı ve mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda davacının mülkiyetinde bulunan taşınır malın aynen iadesini ya da bedelinin tazminini ve yoksun kaldığı karın tazminini davalıdan isteyip isteyemeyeceği, isteyebilecekse hangi hükümlere göre isteyebileceği uyuşmazlık konusunu oluşturmaktadır. Davalı vekili müvekkilinin malın dava dışı ... tarafından iş yerinde kurulu ve çalışır vaziyette kullanılırken iyiniyetle iktisap edildiğini, iade yükümlülüğünün bulunmadığını ileri sürmüştür. Davalının iyi niyetli olmadığı hususu davalının finansal kiralama için satın alınan makinenin menşeinin araştırılmaması, ithalat belgelerinin incelenmemesi, bir profarma fatura ile ve faturanın sıhhati araştırılmaksızın makinenin alınmasına dayanmaktadır. Davalı vekili dava dışı ... şirketinin makineyi ... End.Mak. İnş..Ltd. Şti.'den 03/06/2013 tarihli ... numaralı fatura ile satın alındığını, ...'nin ise müvekkiline 06/08/2013 tarihli ... numaralı fatura ile, müvekkili tarafından bedeli peşin ödenerek satıldığını ve aynı şirket kiracısına 05.08.2013 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, iyiniyetli zilyet olduğunu ileri sürmüştür. Proforma Fatura tarihi 01/08/2013 tarihli olmakla birlikte davalı vekili müvekkilinin ... üzerinde ekspertiz yaptırdığını ileri sürmüşse de, ekspertiz tarihi 22/09/2014 tarihi olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin tedbiren teslim kararından sonra yaptırılmıştır. Dosya kapsamına ... End.Mak. İnş..Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği ileri sürülen fatura örneği sunulmamıştır. Davalı şirketin Finansal Kiralama şirketi olduğu, satın alma ve kiralama sözleşmesine konu malın matbaa baskı makinesi olup, faturasında ... markalı olduğu, yabancı menşeli olduğunun anlaşıldığı, fatura bedelleri de dikkate alındığında makinenin ithalat belgelerinin ve malikinin araştırılması gerektiği, mala sadece dava dışı şirketin zilyet olmasının ve proforma fatura düzenlenmesinin yeterli olmadığı, davalı tarafın basiretli tacirden beklenen dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla davalının iyi niyetli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Menkul malın iadesine ilişkin davalarda, davalının iyiniyetli olması halinde 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olacağı (TMK 989), davalının iyi niyetli olmaması halinde ise davanın süreye tabi olmadığı (TMK 991) düzenlenmektedir.Davaya konu malın davalı tarafça, davacının kiracısı ... şirketinden satın alındığı ve tekrar bu şirkete kiralandığı ancak kira bedellerinin ödenmediğinden bahisle davalı şirketin malın iadesine yönelik açtığı davada tedbiren davalıya teslim edildiği ve yargılama sonunda da hükmen teslim edildiği anlaşılmakla, davalının iyi niyetli olmadığı tespit edildiğinden, TMK 991. Madde gereğince, davalı vekilinin zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça davalıya ... Noterliği'nin 2014/... yevmiye sayılı numarası ile ihtarname keşide edilerek; ... semi ... makinenin mülkiyetinin kendilerine ait olduğu, makinenin kendilerine iade edilmesi; makinenin 3.kişilere kiralanması nedeni ile; uhdelerinde bulunan alacakların kendilerine aktarılması, aksi takdirde hukuki olarak başvurulacağı bildirilmiştir. İhtar davalıya ve dava dışı ... Ltd.Şti.ile ...'a tebliğ etmiştir.
Davalı ...Ş.' nin cevabi ihtarnamede; ihtara konu makinenin kendileri ile ... Ltd. Şti. arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesine konu edilen ... olduğunu, ... AŞ'nin mülkiyet iddiasının bir dayanağının bulunmadığını ... A.Ş.'ye bildirdiği görülmüştür.
Makinenin davacı şirkete 200,000 Euro bedelle İsveç'ten ithal edildiğine ilişkin belgeler, ithalat belgeleri taşıma belgeleri, fatura davacı tarafça sunulmuştur.
Dava konusu yapılan makinenin ... ... A.Ş. tarafından ... ... Ltd Şti'ye kiralandığına dair 01/10/2011 tarihli kira sözleşmesi sunulmuştur, bu kira sözleşmesinde sürenin 01/10/2011 tarihinden itibaren 6 ay olacağı, 1 aylık kira karşılığının 7.500,00 TL +KDV olacağı kararlaştırılmıştır.
Davalı şirket; ... ... Ltd. Şti. ile yapılan Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ibraz etmiştir. 05/08/2012 tarihli bu sözleşmede kiralayan ... A.Ş., kiracı ... Ltd Şti.'dir. ... ise bu sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzalamışlardır.
Kiralama sözleşmesi ile birlikte sunulan faturada; makinenin .... Ltd. Şti. tarafından ... ... A.Ş.'ye 200.000,00 bedel ve 36.000,00 TL KDV toplamı 236.000,00 TL'ye satıldığı ve bu fatura ile davalı tarafından alınan makinenin yine satıcı şirkete Finansal Kiralama yöntemi ile kiralandığı anlaşılmaktadır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kararında borçlunun kira bedelini ödeme edimini yerine getirmemesi gerekçesi ile davaya konu makinenin, borçlu davalı ... A.Ş.'den alınarak ... Kiralama A.Ş'.ye teslimine karar verildiği ve bu makinenin ... İcra Müdürlüğünün haciz tutanağı ile alınarak verilen ihtiyati tedbir kararının infaz edildiği anlaşılmıştır.
Öncelikle makinenin kime ait olduğunun tespiti hususları incelendiğinde; makinenin davacı şirkete ait olduğu ve bu şirket tarafından kira sözleşmesi ile 17/ 11/2014 tarihinde dava dışı ... San. Dış Tic. Ltd.Şti'ne kiralandığı sunulan kira sözleşmesi ile belirlenmiştir. ..., kira sözleşmesi ile dava dışı ...'ye teslim edilmiş iken; ... tarafından düzenlenen proforma fatura ile ...Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş.'ye satılmış ve daha sonra da ... tarafından Finansal Kiralama Niteliğinde Kira Sözleşmesi ile ... Makineye kiralanmıştır.
Makinenin davacı şirketçe 15/10/2004 tarihinde İsveç'ten 200.000,00 Euro bedelle ithal edildiği, davacı tarafça 01/10/2011 tarihinde dava dışı ... Ltd Şti.'ne kiralanan makinenin 10/07/2014 tarihinde sözleşme ile bu kez dava dışı ... Ltd Şti'ne kiralandığı, sunulan belgelerle anlaşılmıştır. Kira Sözleşmeleri noter onaylıdır.
... ile davalı şirket arasında 06/08/2013 tarihinde düzenlenen fatura ile makinenin ...Ltd. Şti. tarafından davalı şirkete satıldığı ve davalı şirketle .... arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 05/08/2013 tarihinden itibaren ...Ltd Şti'ne kiralandığı; ...Ltd Şti'nin borçlarını ödememesi üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/09/2014 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile 12/09/2014 tarihinde ... İcra Dairesi'nin 2014/... talimat sayılı haciz tutanağı ile ... Makineden alınarak ... A.Ş'ye teslim edildiği anlaşılmaktadır,
İthalat belgeleri, noter onaylı kiralama sözleşmeleri, faturalar beraberce incelendiğinde; dava konusu yapılan makinenin davacı şirketin mülkiyetinde olduğu anlaşılmaktadır. Davalı şirket, dava dışı .... Ltd.Şti'nin faturası ile makineye sahip olduğunu ve makinenin menkul mal hükümlerine tabii olarak teslim alınarak üzerinde fiili hakimiyet sağlanması nedeni ile; TMK 973 ve 985 maddelerine göre iyi niyet ile edinildiğini savunmuş ise de; finansal kiralama için satın alınan makinenin menşeini araştırmayan, ithalat belgelerini incelemeyen, bir proforma fatura ile ve faturanın sıhhatini araştırmaksızın makineyi alan davalının basiretli bir tüccar gibi hareket etmediği açıktır. Bu durumda davalının iyi niyetle makineyi devralmış malik olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Davacı TMK 982 maddesi kapsamında üstün bir hakka sahip olduğunu ispat ederek malı zilyetten alabilir. Davalı sahte bir fatura ile makineyi almıştır.
Türkiye'de üretimi yapılmayan makinenin nitelikleri yönünden ekspertiz raporu alan davalının, makinenin menşei de araştırılarak, ithalat belgelerini de inceleyerek sahte fatura düzenlenmesine imkan sağlamaması gereklidir. Böyle olunca davalının iyiniyetli zilyetin haklarının korunması ile ilgili TMK 973- 985, 763 ve 988. maddesindeki zilyetlik ile ilgili hükümlerden faydalanarak makinenin mülkiyetine iyiniyetle sahip olduğunu kabul etmek mümkün olmayacaktır. Bu itibarla ithalat belgeleri ve kiralama sözleşmeleri ile makinenin mülkiyetinin davacıya ait olduğu kanaati oluşmuştur. O halde ithalat belgeleri ve noter onaylı sözleşmeler kapsamında malik olduğunu ispatlayan davacı makinenin iadesini isteyebilir.
..., davacı tarafın ihtarnamesine rağmen teslim edilmemiş ve yargılama sürecinde de davalı tarafça makinenin davacıya teslim edilmeyeceği anlaşılmıştır. Makinenin nerede bulunduğu ise davalı tarafça açıklanmamıştır.. Dolayısıyla; makinenin davacıya aynen teslimi ve iadesi ile ilgili imkansızlık durumunun ortaya çıktığı belirlenmiştir. Bu nedenle de ... bedelinin tespit edilip buna göre tazminat olarak davalıdan tahsiline karar verilmesi gereklidir.
Makinenin bedeli olarak bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmıştır. Bilirkişi; denetime elverişli raporda ve ek raporda dava tarihi itibari ile makinenin 2.el rayiç değerinin 150.000 Euro olacağını mütalaa etmiştir.
Davacı tarafça; 07/06/2017 tarihi itibari ile 3.9562 kura göre ... bedelinin 593.430 TL olacağını beyan ederek ... bedeli karşılığı bu miktarın tazminat olarak davalıdan alınmasını talep etmiştir.
Davalı tarafça; makinenin dava dışı ... Ltd.Şti'nin alınması aşamasında ekspertiz raporu düzenlettirilmiştir. Bu raporda makinenin değerinin adil değer olarak 72.000 Euro değerinde olacağı mütalaa edilmiştir. Davalının, makinenin dava dışı şirketten alınırken göstermediği özeni eskpertiz raporunu alınması aşamasında da göstermiş olmayacağı değerlendirilmiştir. Ayrıca makinenin yerini bildirmeyen davalının ... üzerinde inceleme imkanı vermediği de gözetilmelidir. Bu nedenle makinenin tesliminden kaçınan davalının, bilirkişinin denetime elverişli raporunda belirtilen değerini tazminat olarak davacıya ödemesi gerektiği kanatine varılmıştır. Bu değer de 513.430 TL'dir.
Davacının dava dışı ... ile yaptığı kira sözleşmesinde aylık kiranın 6.000 TL olacağının kararlaştırıldığından, kira sözleşmesinin geçerli olacağı 01/07/2014 tarihinden, 04/05/2016 dava tarihine kadar 22 Ay 5 günlük süre için aylık 6.000 TL+KDV=7.080 TL kira bedeli üzerinden 156.940,00 TL kazanç kaybı hesaplanmakla, davanın kısmen kabulüne, 593.430,00 TL ... bedelinin dava tarihinden itibaren işleyen ticari avans faiziyle birlikte tahsiline, Toplam 156.940,00 TL kazanç kaybının, 01/07/2014 tarihinden itibaren, aylık 7.080 TL kira bedeli üzerinden her ayın kira bedeline ait olduğu dönem sonundan itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ,davacı taraf ıslah dilekçesinde ıslah tarihine kadarki sürede işleyecek kira bedellerini istemiş olduğundan kira bedelleri yönünden fazlaya ilişkin talepleri reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
A-593.430,00 TL ... bedelinin dava tarihi olan 04/05/2016 tarihinden itibaren işleyen ticari avans faiziyle birlikte;
B-Toplam 156.940,00 TL (KDV dahil) olarak hesaplanan kazanç kaybının, 01/07/2014 tarihinden itibaren her ay sonundan itibaren ödenmesi gereken 7.080,00 TL kira bedeline, ait olduğu dönem sonundan itibaren yasal faiz uygulanarak davalıdan tahsiline ,
C-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 51.257,77-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 15.173,24-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 36.084,53-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 111.052,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 21.651,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 29,20-TL Başvuru Harcı, 273,24-TL Peşin/nisbi Harcı, 14.900,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 15.202,44TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 600,00-TL Bilirkişi ücreti, 364,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 964,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 816,72-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan toplam 1.049,50 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranı dikkate alınarak 160,35 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yapılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır