T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/99 Esas
KARAR NO : 2025/266
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 09/02/2023
KARAR TARİHİ : 17/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... isimli kişinin .... ve ... plakalı araçları kiraladığını, akabinde dava konusu ... plakalı arac, arkadaşı (davalı-sürücü) ...'a vererek 03.01.2021 tarihinde ... istikametindeki otoyolda birlikte araç yarışı yapmaya başladıklarını, bu sırada yoldan geçen ... isimli başka bir sürücünün otoyoldaki bu yarış yapan araçları gördüğünü ve durumu polis merkezine ihbar ettiğini, araçlar yarış yaparken davalı (sürücü) ...’ın kullandığı ... plakalı araç ile motor üzerinde seyir halindeki...'a çarparak, vefatına ve de kullanmakta olduğu ... plakalı motorun pert haline düşerek ağır hasarına sebebiyet verdiğini, bu nedenle sürücü ...’ın davalı konumunda gösterildiğini, trafik kaza tutanağında arkadan gelen dava dışı ... plakalı araç sürücüsü ...'nin de kusurlu olduğu belirtilmiş ise de 16.09.2022 tarihinde ... 24. Asliye Ceza Mahkemesinde (... E. ... K.) yapılan yargılama sonucunda sürücü ...'nin kusursuz olduğunun tespit edilerek beraatine karar verildiğini, vefat eden...’ın ceza dosyasında aldırılan kusur raporu ile kusursuz olduğunun tespit edildiğini, davalı ...'ın (hasara sebebiyet veren) kullanmakta olduğu ... plakalı aracın kaza tarihinde ... police no ile davalı ... Sigorta tarafından ZMMS ile sigortalı olduğundan ... Sigorta Şirketinin de davalı olarak gösterildiğini, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın davalı Sigorta ile birlikte talep ettikleri tazminattan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu; dava konusu kazaya birden çok araç karışmış olduğundan ve taraflarınca asıl kusurlu faillerin tespiti için ... 24. Asliye Ceza Mahkemesindeki yargı sürecinin sonucu beklenilmek zorunda kalındığını, verilen karar üzerine davalılar / failler (kesin tespit edildikten sonra) haklarında işbu dava süreci başlatıldığını, işbu dava açılmadan önce davalı Sigorta Şirketine karşı dava şartı zorunlu arabuluculuk süreci de başlatıldığını, fakat olumsuz sonuçlandığını; davalı ... Sigorta Şirketine işbu kaza ve hasarın 06.04.2021 tarihinde mail yoluyla ihbar edilerek ... nolu hasar dosyası açıldığını, hasar dosyasında araca 7.101,00 TL değer biçilerek, % 75 kusur üzerinden 5.325,00 TL teklif sunulduğunu, teklif edilen % 75 kusur oranının (henüz ceza mahkemesi dosyası da kesinleşmemiş olduğundan) taraflarınca kabul edilmediğini ve ceza mahkemesinin sonucunun beklenildiğini, Ceza davası sonucunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın % 100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, işbu kararı (ve ilgili diğer tüm belgeleri de) ekleyerek davalı sigortaya 02.01.2023 tarihinde tekrar maddi zarar talebinde bulunduklarını, bunun üzerine davalı Sigortanın 09.01.2023 tarihinde işbu hasar için daha önceden belirlediği 7.101,00 TL.yi ödediğini, ancak ödediği 7.101,00 TL'lik bedelin oldukça eksik kaldığını; Muris...’ın hiçbir kusuru olmaksızın vefat ettiği kazada aracını kaybettiğini ve aracın piyasa değerinden çok daha düşük bir miktar ödenmesi sebebiyle mirasçı olan müvekkillerinin hak kaybına uğradığını, Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmasını ve muris...'a ait ... plakalı aracın/motorun piyasa değeri tespit edilerek sigorta tarafından müvekkiline ödenen miktarla, aracın gerçek değeri arasındaki farkın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili 13/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesinde davacılar için talep ettiğimiz 100,00 TL maddi tazminat miktarını 1.146,50 TL artırarak, toplamda 1.246,50 TL olarak (Sovtaj bedeli hariç) ıslah ettiklerini belirterek Muris...'a ait ... plakalı motorsiklet için ... Sigorta Şirketi tarafından eksik ödenen (sovtaj bedelinin hariç olduğu hususunun gerekçeli kararda belirtilerek) 1.246,50 TL maddi tazminat tutarının davalılardan; sürücü yönünden olay tarihi 03.01.2021 tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi olan 06.04.2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, (ölüme sebebiyet veren araç, kiralık araç olması sebebiyle, ayrıca davalı sigortanın tacir olması sebebiyle avans faizi talep edilmektedir.) talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 03.01.2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın 28.08.2020 başlangıç – 28.08.2021 bitim tarihli ve ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ... Ltd. Şir. adına maddi hasarda araç başına kaza tarihi itibarıyla 43.000-TL’sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarının davalı müvekkili sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu; davacı vekilince uyuşmazlık konusu kazanın meydan gelmesi akabinde davacı tarafından sigorta şirketine başvuru yapıldığını, aracın perte ayrılmasının uygun olarak görüldüğünü, 7.101,00TL pert bedeli ödemesi yapıldığını ancak ödemenin yetersiz olduğu iddiasıyla şimdilik 100,00-TL pert (hurda) bedelinin sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 06.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsil tahsiline karar verilmesin tahsiline karar verilmesini talep ettiğini, meydana gelen hasarla ilgili olarak yapılan başvuru sonrasında davalı müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını ve eksper atanarak inceleme yapıldığını, yapılan inceleme neticesinde sigortalı araçtaki hasar tutarının rayiç değerini % 50 oranında aşması sebebiyle müvekkili şirket tarafından pert total işleminin uygulanmasının daha ekonomik olacağının düşünüldüğünü, yapılan araştırmalar aşamasında sigortalı ile dilekçeleri ekinde yer alan rayiç değer araştırması dikkate alınarak araç bedelinin ortalama 7.500,00 TL ve sovtaj değerinin 399,00-TL olduğunu, kalan bedel üzerinden sigortalı araç sürücüsünün % 75 kusuru doğrultusunda 5.325,00-TL'nin ödenmesi teklif edildiğini, ancak daha sonradan sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğuna ilişkin evrakın şirketlerine ulaştırılması akabinde % 100 kusur üzerinden sovtaj bedeli tenzil edilerek 07.01.2023 tarihinde 7.101,00-TL’nin davacı vekiline ödendiğini, sigortalı aracın rayiç değerinin müvekkili şirket tarafından piyasaya uygun bir şekilde tespit edildiğin, aradan geçen süre zarfında rayiç bedelinin arttığı iddia edilerek güncel araç piyasa rakamından ödeme talep edilmesinin kötü niyetli bir eylem olduğunu, bu sebeple davanın reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirket meydana gelen zarardan yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olacağını, kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün kusur oranının belirlenmesi sonrasında da davacıya ait araçta meydana gelen hasarın tespitinin gerektiğini, aracın perte ayrılacağının tespit edilmesi durumunda sovtaj çalışması yapılması gerektiğini, davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri üzerinden bir hesaplama yapılması, aracın hurda (sovtaj değeri) tespit edilmesi, aracın sovtajının kimde kalacağı, hurda veya çekme belgesinin olup olmadığı gibi hususlarının değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından dava öncesi talebinin değerlendirildiğini ve süresi içerisinde ödeme yapılmış olması sebebiyle müvekkili şirket temerrüde düşmediğini, her halde faize hükmedilecek ise sigortalı aracın hususi olması sebebiyle müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabileceği kanaatinde olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, Mapfre sigortadan açılan dosyaya ilişkin evraklar ve poliçe, araç tescil özet raporu, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya UYAP sureti dosyamız içerisine alınmıştır.
Dosya bir kusur ve hasar konusunda uzman ve bir sigortacı bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 30/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; davalı ...A.Ş.’nin ZMMS Sigortalısı Dava Dışı ...Şirketi’nin Maliki Olduğu ... Araç Sürücüsü Diğer Davalı ...’ın, 03.01.2021 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, dosya kapsamında yer alan beyan ve bilgilerden sürücü belgesi olmadan araç kullanarak; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/d ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Madde 157/a-4’de belirtilen asli kusurlardan “Arkadan Çarpma,” kusuru nedeniyle ASLİ ve tam kusurlu olduğu ve kusur oranının % 100 (Yüzdeyüz) olduğu, dava Konusu ... Plakalı Motosikletin Maliki ve Sürücüsü Müteveffa...’ın; 03.01.2021 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, arkasında aniden gelişen olay için kısa sürede alabilecek tedbiri bulunmadığından atfı kabil kusurunun olmadığı ve kusursuz olduğu, kazaya Karışan ... plakalı yarı römork takılı ... plakalı çekici Sürücüsü Dava Dışı ...’nin; 03.01.2021 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, kazaya etken kural ihlali bulunmadığından ve kaplama üzerinde bulunan müteveffayı farkedemeyerek çarpması ile gelişen olay için kısa sürede alabilecek tedbiri bulunmadığından atfı kabil kusurunun olmadığı ve kusursuz olduğu, dava konusu ... plakalı motosikletin kaza tarihi 03.01.2021 itibariyle hasarsızlığının dikkate alınması ile 2.el rayiç değerinin 11.130,00TL olacağı, dava konusu ... plakalı motosikletin pert –total olarak kabul edilmesi gerektiği ve onarımının ekonomik olmayacağı, dava konusu ... plakalı motosikletin 03.01.2021 tarihindeki hasarı sonrasındaki Sovtaj Değerinin 2.782,50TL olacağı, sovtaj bedelinin tenzili ile hasar onarım tutarının 8.347,50TL olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 7.101,00TL ödemenin tenzili ile bakiye hasar onarım tutarının 1.246,50TL olacağı, davalı şirkete sigortalı aracın sürücüsü Davalı ...’ın, olayda 100 % oranında tam kusurlu olması nedeniyle davalı ... SİGORTA A.Ş.nin Poliçe limit sınırı içerisinde sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dava, trafik sigortasından kaynaklanan davacıya ait ... plakalı araç için davalı sigorta tarafından eksik ödendiği ileri sürülen bakiye hasar kaybına ilişkin tazminat davasıdır.
Davalı ... Sigorta’nın sorumluluğunun yasal dayanağını, düzenlemiş olduğu Trafik Poliçesi Genel Şartları ile KTK 85 ve 91 maddeleri oluşturmaktadır.
KTK 91. Md. de “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1.md göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” düzenlemesi ile Trafik Poliçesinin teminat kapsamı belirlenmiştir. Atıf yapılan KTK 85. Md. ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik Poliçesi Genel Şartlar’ ın A.3. maddesi, ZMMS kapsamını < Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.> olarak açıklamıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. 50. Ve 66. maddeleri; "MADDE 49- Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
MADDE 50- Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Öncelikle davalı tarafça süresi dahilinde yapılan zamanaşımı definin kaza tarihi 03/01/2021, sigortaya başvuru tarihi , ödeme tarihi ve arabuluculuk sürecinin başladığı tarih(25.05.2022) arasındaki süreyle KTK 109 md., TBK 154-156. Maddesi hükmü dikkate alınarak tazmin talebinin süresinde yapıldığının tespitiyle zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, 03.01.2021 günü saat 08:30 sıralarında müteveffa sürücü...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... ili ... ilçesinde ... istikametine ... otoyolu takiben seyir halinde iken kaza mahalli ... araç üst geçidine geldiği esnada motosikletinin arka kısımlarına, gerisinde kendisiyle aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin ön kısımlarıyla çarpması; çarpmanın ve sürüklenmenin etkisiyle ilk çarpma noktasının 116,5 metre ilerisinde sağ şeridin orta kesiminde kaplamaya düşen müteveffa sürücüye sağ şeridi takiben seyrini sürdüren ve olay mahalline geldiğinde sağ şeritten sol şeride manevra yapan sürücü ...’nin sevk ve idaresindeki ... plakalı yarı römork takılı ... plakalı çekici ile müteveffa sürücünün kafasının üzerinden geçmesi neticesi ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, aldırılan bilirkişi raporu ile davalı ... Sigorta A.Ş.’nin ZMMS Sigortalısı Dava Dışı ... Şirketi’nin Maliki Olduğu ...Araç Sürücüsü Diğer Davalı ...’ın, 03.01.2021 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, dosya kapsamında yer alan beyan ve bilgilerden sürücü belgesi olmadan araç kullanarak; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/d ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Madde 157/a-4’de belirtilen asli kusurlardan “Arkadan Çarpma,” kusuru nedeniyle ASLİ ve tam kusurlu olduğu ve kusur oranının % 100 (Yüzdeyüz) olduğu, dava Konusu... Plakalı Motosikletin Maliki ve Sürücüsü Müteveffa...’ın; 03.01.2021 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, arkasında aniden gelişen olay için kısa sürede alabilecek tedbiri bulunmadığından atfı kabil kusurunun olmadığı ve kusursuz olduğu, kazaya Karışan ... plakalı yarı römork takılı ... plakalı çekici Sürücüsü Dava Dışı ...’nin; 03.01.2021 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, kazaya etken kural ihlali bulunmadığından ve kaplama üzerinde bulunan müteveffayı farkedemeyerek çarpması ile gelişen olay için kısa sürede alabilecek tedbiri bulunmadığından atfı kabil kusurunun olmadığı ve kusursuz olduğu, dava konusu ... plakalı motosikletin kaza tarihi 03.01.2021 itibariyle hasarsızlığının dikkate alınması ile 2.el rayiç değerinin 11.130,00TL olacağı, dava konusu ...plakalı motosikletin pert –total olarak kabul edilmesi gerektiği ve onarımının ekonomik olmayacağı, dava konusu ... plakalı motosikletin 03.01.2021 tarihindeki hasarı sonrasındaki Sovtaj Değerinin 2.782,50TL olacağı, sovtaj bedelinin tenzili ile hasar onarım tutarının 8.347,50TL olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 7.101,00TL ödemenin tenzili ile bakiye hasar onarım tutarının 1.246,50TL olacağı, davalı şirkete sigortalı aracın sürücüsü Davalı ...’ın, olayda 100 % oranında tam kusurlu olması nedeniyle davalı ... SİGORTA A.Ş.nin Poliçe limit sınırı içerisinde sorumlu olduğu şeklinde yapılan tespite dosya kapsamı, olayın oluş şekli dikkate alınarak mahkememizce de itibar edilmiştir.
Bu itibarla davanın kabulü ile, davacı muris... adına kayıtlı ... plakalı motosiklet için hesaplanan bakiye 1.246,50 TL hasar kaybı bedelinin (ZMMS kalan poliçe limit ile sınırlı olmak üzere), davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi 09/01/2023 tarihinden itibaren, davalı sürücü ... yönünden olay tarihi 03/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
1-Davacı muris... adına kayıtlı ... plakalı motosiklet için hesaplanan bakiye 1.246,50 TL hasar kaybı bedelinin (ZMMS kalan poliçe limit ile sınırlı olmak üzere), davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi 09/01/2023 tarihinden itibaren, davalı sürücü ... yönünden olay tarihi 03/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 199,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 415,50-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 1.246,50-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan; 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 20,00-TL Islah Harcı, 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 557,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.757,65TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazine adına gelir kaydına,
6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekili yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda okunup usulüne uygun anlatıldı. 17/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır