T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/211 Esas
KARAR NO : 2025/176
DAVA : Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ : 23/08/2011
KARAR TARİHİ : 20/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA İDDİA :
Davacı vekili 24.04.1998 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kuracağı hastane için gerekli olan 2.300.000 DM değerinde tıbbi cihazın alımı hususunda ... A.Ş. ile ... 17.Noterliği'nde ... tarih ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesi imzaladıklarını; sözleşmenin teminatı olarak davalıya ipotek verildiğini, ...'a ait bir taşınmazın ...'ya devredildiğini; daha sonra davalı ... lehine lehtarı ... firmasının sahibi ... olan ... Bankası ... Şubesi'nde akreditif açıldığını, ayrıca müvekkilinin ciro ettiği müşteri senetlerinin kira karşılığı verildiğini, ... A.Ş. ile 13.11.1996 tarihinde genel factoring sözleşmesi imzalandığını, factoring sözleşmesine karşılık 153.479.112.000 TL'lik çeklerin devir ve tesliminin yapıldığını, Finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme planına göre müvekkili tarafından, 30.08.1997 tarihine kadar 13 kira bedelinin yani 767.200 DM'nin ... Bankası ... Şubesi aracılığıyla davalının hesabına ödendiğini; buna mukabil davalının satıcı ...firmasının faturasında belirtilen ve ... Gümrük Giriş Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... nolu gümrük giriş beyannamesinde yer alan ve toplam değeri 661.289.72 DM olan 19 kalem tıbbi cihazın müvekkiline teslim edildiğini, teslim edilmesi gereken 1.638.000 DM'lik tıbbi cihazın her ne kadar tesellüm belgesi ile söz konusu malları teslim aldığını tevsik etmiş olsa da tüm ihtarlara rağmen teslim edilmediğini, davalının mütemerrit olmasına rağmen ... 17. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarıyla sözleşme konusu 1.988.971 DM'nin faiziyle birlikte ödenmesini ve sözleşmeye konu malların iadesini istediğini; davalı firmaya teslimi gereken malların teslim edilmesi için gerekli ihtarda bulunulduğunu belirterek finansal kiralama sözleşmesinin asıl ve ferileriyle birlikte iptalini ve bedeli ödenmiş malların mülkiyetinin taraflara aidiyetini, ipoteklerin fekkini; teminat olarak verilen ve müvekkilinin rızası hilafına tedavüle çıkarılan çek ve sentlerin iptaline hükmedilmesini talep etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP :
Davalı vekili 16.08.2010 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kuracağı hastane için gerekli olan 2.300.000 DM' lik tıbbi cihazın alımı hususunda ... A.Ş. ile ... 17. Noterliği'nde... tarih ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesi imzaladıklarını, ...'daki satıcı ... (...) firmasından satın alınacak 2.300.000 DM' lik tıbbi cihazların davalı ... Tic. A.Ş.'ye kiralanması konusunda anlaştıklarını,
Söz konusu anlaşma gereği hazırlanan akreditifte ... firması 2.300.000 DM değerindeki tıbbi cihazların satıcısı, müvekkili ... A.Ş'nin ise bu tıbbi cihazların alıcısı olduğunu, ithale konu malların hassas tıbbi cihazlar olup kiracı tarafından istenilen vasıfta mallar olmasını teminen finansal kiralama şirketi adına malları kiralayan... ticaret A.Ş.'nin yetkilisi ...'na FOB(fabrika teslimi) şartlarını taşıdığını ve bu şartlarla ... ... Bankasından ... Bank ...şubesine 2.300.000 DM'lik akreditif açıldığını, akreditif şartları gereği satıcı ... tarafından ... tarih ve ... nolu faturanın hazırlandığını, malları ...'da ...Tic. A.Ş. tarafından malların teslim alınması hususunda yetkili kılman ...'na teslim ettiğine dair beyan ve imzası ile 2.300.000 DM bankadan aldığını, ...Tic. A.Ş. akreditiften kaynaklı sorumluluğu gereği gümrük işlemlerini yaptırmak için müvekkil şirketten vekaletname alarak gümrük işlemlerini yerine getirdiğini ancak müvekkil şirketin tüm ısrarlarına rağmen gümrük işlemlerine ilişkin belgeleri çeşitli bahanelerle müvekkil şirkete teslim etmediğini ve daha sonraki araştırmalar sonucu gümrük idaresine yazılı başvuruda bulunduklarını ve 2.300.000 DM' lik tıbbi cihaz yerine 661.289.72 DM' lik tıbbi cihazın ithal edildiğini öğrendiklerini, müvekkil şirket hem satıcı hem de leasing sözleşmesi gereği kiracı firmaya müracaatla kalan 1.636.710.28 DM' lik akreditif konusu tıbbi malzemenin ithalatının yapılması ve yapılamıyor ise tahsil edilen paranın iadesini talep ettiklerini; ... ve ... hakkında resmi evrakta sahtecilik, dolandırıcılık, emniyeti suiistimal ve hayali ithalat suçlarından şikayette bulunulduğunu ve davalılar hakkında ... 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nde ...esas sayılı dosya ile dava açıldığını, davalılardan ...'nun mali şube, cumhuriyet savcılığı ve mahkemede nezdindeki ifadelerinde 661.000DM'lik tıbbi cihazın ...A.Ş. tarafından ithal edilerek kendisine teslim edildiğini, geri kalan 1.638.710.28 DM'lik kısmın ise akreditif ... şirketinin yetkilisi ...tarafından çözüldüğünden ... ile aralarındaki anlaşma gereği kendisine geçtiğini beyan ettiğini, davalılardan ... A.Ş.'nin leasing sözleşmesi gereği müvekkil şirkete olan borçlarını ödemediğini ve nedenle yapılan icra takiplerinin sonuçsuz kaldığını, Fazlaya ilişkin dava ve talep hakkını saklı tuttuklarını belirterek haksız olarak tahsil edilen 1.638.710.28 DM' lik akreditif bedelinin tahsilini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA İDDİA :
Davacı vekili vermiş bulunduğu 16.04.1999 tarihli dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile ...(...)Tic.A.ş.aralarında ... 17. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde Finansal Kiralama sözleşmesi akdederek ...'daki satıcı ... (...) firmasından satın alınacak 2.300.000-DM'lık tıbbi cihazların davalı ... Tic.A.v.'ne kiralanması konusunda anlaştıklarını,davalı şirket yetkilisi ...'na FOB(Fabrika teslimi) teslimi şartlarını taşıdıdığını,bu şartlarla ... sından ....-Bank ... Şubesine 2.300.000 DM'lık akreditif açıldığını, beyan ve imza ile 2.300.000' DM' i bankadan aldığını, davalı şirket akreditiften kaynaklı sorumluluğu gereği gümrük işlemlerini yaptırmak için ***** şirketten vekaletname alarak gümrük işlemlerini yaptığını, ancak davalı taraf çeşitli bahanelerle gümrük işlemlerine ilişkin belgeyi müvekkili şirket teslim etmediğini bu arada davalı şirket yetkilisi ... uyuşturucu madde kaçakçılığından tutuklanması üzerine yapılan araştırmada 2.300.000.-'lık tıbbı cihat yerine 661.289.72-DM lık cihazın ithal edildiği,müvekkili şirket 1.638.710.28.DMlık akreditif konusu tıbbi malzemenin ithilatın ya yılmasını,veya paranın iade edil talep etiklerini ancak sonuçsuz kaldığını, davalı firmalar gerçekte 300.000.DM'lık cihazı ithal etmek için değil müvekkil şirketi ve devleti dolandırmak için birlikte hareket ettikleri tesbit edilerek ilgili firmalara ve yetkilileri hakkında ... Cumhuriyet Savcılığına resmi evrakta sahtekarlık, dolandırıcılık, emniyeti suiistimal vehayali ithalat suçlarından şikayette bulunulmuş ve davalılar hakkında ... 10.Asliye Ceza Mahkemesinin...esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, yapılan araştırma sonummda davalıların sahibi olduğu hastane ruhsatının sahte oldu'u sahte kimlik kullanıldığı, sahte fatura ve belgeler düzenledikleri tesbit edilmiş veböylece hem devleti hemde müvekkili şirketi dolandırdıklarını, bütün bu nedenlerle gerek finansal kiralama sözleşmesi gereği borçlarını ödemeyen vesöz konusu malları teslim aldığına dair faturaları imzalamasına rağmen Türkiye'ye getirmeyen ...Tic. AŞ ile akreditif gereği parayı tahsil ettikleri halde dava konusu malları teslim etmeyen" sahte fatura tanzim edilerek akreditif bedelini tahsil ettiği idda edilen ... (...) firmasından fazlaya ilişkin dava ve talep hakkının saklı tutularak haksız olarak tahsil ettikleri 1.638.710.28 DM'lık akreditif bedelinin tahsiline gılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde;davacı tarafça müvekkili hakkındaki haksız ve mesnetsiz olarak 1.638.710,28.DM'lık takipli dava açılmışsada, taraflarınca Finansal sözleşme gereği edimlerini yerine getirmedikleri için (kiricı sıfatı ile karşı tarafa vermiş oldukları teminat ve nakitlerin iadesi için) ... A.ş karşı ....9.Asliye Ticaret Mahkemesinde ... esas sayılı dosyası ile açmış oldukları dava henüz devam etmekte olduğubelirterek bu dosyanın anılan dosya ile birleştemesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Birleşen dava, davacı karşı davalılar tarafından haksız olarak tahsil edilen 1.638.710,28 DM'lik akreditif bedelinin tahsiline ilişkindir.
Dava, Asıl dava; taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin iptaliyle, bedeli ödenmiş malların mülkiyetinin taraflara idasi, ipotekin fekkini ve teminat olarak verilen, rızası hilafına tedavüle çıkan çeklerin ve senetlerin iptaline ilişkindir.
Birleşen dava, davacı karşı davalılar tarafından haksız olarak tahsil edilen 1.638.710,28 DM'lik akreditif bedelinin tahsiline ilişkindir.
Tebligatlar usulüne uygun yapılmış olup, Protokol, Takip dosyaları, gümrük kayıtları, ihtarnameler, ceza dosyaları, finansal kiralama sözleşmesi, faktoring sözleşmesi, bilirkişi rapor ve dosya arasına alınmıştır.
Bozma; ... 32. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/07/2013 ...Esas ... Karar sayılı kararı ile "1-ASIL DAVA OLAN ... Esas sayılı dosya açısından; A-)Davacı ...'nun davasının REDDİNE, B-)Asıl davada, davacıların, davalılardan ... A.Ş. Aleyhine açılan davanın 27/01/1999 tarihli dilekçeleri ile bu davalı açısından FERAGAT ETMİŞ olmaları nedeniyle FERAGAT nedeniyle REDDİNE, C-)Asıl davada davacılardan..., ....A.Ş.'nin davalarının (02/02/2010 müracata kalmış olması nedeniyle) AÇILMAMIŞ SAYILMALARINA, D-)Davacı ... Tic.A.Ş. (yeni ünvan: ...A.Ş.) 'nin davasının REDDİNE, " karar verilmiş olup Yargıtay 11. HD'nin ... Esas , ...Karar sayılı kararı ile kararın bozulmasına karar verilerek Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir.
Kapatılan ... 32. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/07/2013 ...Esas ... Karar sayılı kararı ile "1-ASIL DAVA OLAN ...Esas sayılı dosya açısından; A-)Davacı ...'nun davasının REDDİNE, B-)Asıl davada, davacıların, davalılardan ... A.Ş. Aleyhine açılan davanın 27/01/1999 tarihli dilekçeleri ile bu davalı açısından FERAGAT ETMİŞ olmaları nedeniyle FERAGAT nedeniyle REDDİNE, C-)Asıl davada davacılardan ..., ... San.A.Ş.'nin davalarının (02/02/2010 müracata kalmış olması nedeniyle) AÇILMAMIŞ SAYILMALARINA, D-)Davacı ...Tic.A.Ş. (yeni ünvan: ...A.Ş.) 'nin davasının REDDİNE, " şeklinde karar verilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yapılan yargılama, toplanan deliller, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, aşamalarda aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile yapılan değerlendirmede;
Asıl dava; taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin iptaliyle, bedeli ödenmiş malların mülkiyetinin taraflara idasi, ipotekin fekkini ve teminat olarak verilen, rızası hilafına tedavüle çıkan çeklerin ve senetlerin iptaline ilişkin olup, birleşen dava, davacı karşı davalılar tarafından haksız olarak tahsil edilen 1.638.710,28 DM'lik akreditif bedelinin tahsiline ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde, Mahkememizin 19/07/2013 Tarih... Esas-...Karar sayılı ilamı ile ... A.Ş. ile ... Tic. A.Ş. arasında 07.01.1997 tarihli Finansal kiralama sözleşmesinin geçerli olarak kurulduğu, finansal kiralama sözleşmesinin konusunu oluşturan 2.300.000 DM tutarındaki tıbbi cihazların yalnızca 661.289.72 DM tutarındaki kısmının ithal edildiği, kalan tutardaki tıbbi cihazın ithalatının gerçekleşmediği, 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nin... esas sayılı ceza dava dosyasında ... hakkında beraat kararı verilmiş olsa da ...'nun 1.636.710.28 DM’lik meblağın akreditifin çözülmesinden sonra kendisine geçtiği yönündeki ikrarının hukuk yargılamasında dikkate alınabileceği, ... Bankası nezdinde açılan ... tarih ve ... numaralı akreditif metnine ilişkin 12.12.96, 18.12.96 ve 19.12.96 tarihli değişiklikler neticesinde akreditifin çözülmesi için fatura dışında her hangi bir belge istenmeyeceği hususunda mutabakata varılması üzerine ...'nun İş Bankası ilgili şubesine, malların tamamını uygun sevkiyat ile eksiksiz teslim aldığına dair faksı neticesinde 2.300.000 DM'lik akreditifin çözüldüğünün tespit edildiği, finansal kiralama konusu malları teslim alma yetkisi bulunan ...’nun malları eksiksiz teslim aldığını ... Bankası ilgili şubesine bildirdiği, ancak daha sonra ... A.Ş. tarafından gümrükten 661,289.72 DM'lik mal girişi yapıldığının öğrenildiği, ...'na malların teslimi ihtarında bulunulduğu, bu ihtardan yaklaşık 10 ay sonra ...'nun malları teslim almadığını belirtmesinin ve ... A.Ş.'ye ihtarda bulunmasının Türk Medeni Kanunu'nun dürüstlük ve iyiniyet kurallarıyla bağdaşmadığı, finansal kiralama sözleşmesine konu malların 1.636.710.28 DM'lik kısmının ithal edilmemesi ve sözleşmeye duyduğu güven sebebiyle ... A.Ş.'nin uğradığı zararın ... ile ithalatçı şirket sahibi ... tarafından tazmini gerektiği gerekçesiyle asıl davada davacı ...'nun davasının reddine, davalılardan ... A.Ş. aleyhine açılan davadan ferağat edilmiş olması nedeniyle reddine, davacılardan ..., ... A.Ş.'nin davalarının 02.02.2010 tarihinde müracaata kalmış olması nedeniyle açılmamış sayılmalarına, davacı... A.Ş.'nin davasının reddine, birleşen davada davanın davalı ...ve ...açısından 09.02.2012 tarihinde müracaata bırakıldığı ve yenilenmediği anlaşıldığından bu davalılar açısından davanın açılmamış sayılmasına, davacıların davalarının kabulü ile 1.636.710,28 DM akreditif bedelinin davalı ..., ... A.Ş. ve ....'den alınıp davacılara verilmesine karar verilmiştir. Asıl dava bakımından Mahkememizce verilen ...Esas- ...Karar sayılı ilamın Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 23/06/2022 Tarih ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmakla asıl dava bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Davalı ... ve ... açısından Mahkememizce verilen ... Esas- ... Karar sayılı ilamın Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 23/06/2022 Tarih ... Esas- ... Karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmakla bu hususta da karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen davanın davacılarının davalarının kabulü ile, 1.636.710,28 DM'nin akreditif bedelinin Davalı ...Tic.A.Ş. (yeni ünvan: ...A.Ş.)'dan alınıp davacılara verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVA AÇISINDAN;
Asıl dava bakımından Mahkememizce verilen ...Esas- ...Karar sayılı ilamın Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 23/06/2022 Tarih ... Esas- ... Karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmakla asıl dava bakımından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
BİRLEŞEN İSTANBUL 10.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 1999/983 ESAS SAYILI DAVASI AÇISINDAN;
A-) Davalı ...ve ... açısından Mahkememizce verilen ...Esas- ... Karar sayılı ilamın Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 23/06/2022 Tarih ... Esas- ... Karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmakla bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
B-) Birleşen davanın davacılarının davalarının KABULÜ İLE,
1.636.710,28 DM'nin akreditif bedelinin DAVALI ... TİC.A.Ş. (yeni ünvan: ...A.Ş.)'dan alınıp davacılara VERİLMESİNE,
C-)Alınması gereken 24.672,55 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.250,67 TL harçtan mahsubu ile bakiye 21.421,88 TL nin DAVALI ... TİC.A.Ş. (yeni ünvan: ...A.Ş.)'dan alınarak hazineye irat kaydına
D-)Peşin yatırılan 3.250,67 TL harcın DAVALI ....A.Ş. (yeni ünvan: ....A.Ş.)'dan alınarak davacıya verilmesine,
E-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 214.264,00-TL nisbi vekalet ücretinin DAVALI ...TİC.A.Ş. (yeni ünvan: ....A.Ş.)'dan alınarak davacıya verilmesine,
F-)Peşin harç 3.250,67 TL, posta tebligat gideri 150,00 TL olmak üzere toplam 3.400,67 yargılama giderlerinin DAVALI ...TİC.A.Ş. (yeni ünvan: ....A.Ş.)'dan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle Yargıtay nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/02/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır