T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/16 Esas
KARAR NO : 2025/271 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 08/01/2024
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı-borçlu ... Şti. adına kayıtlı ... plakalı aracın ZMM poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, sigortalı aracın dava dışı ehliyetsiz ...'un idaresinde iken 11.01.2021 tarihinde ...'ın idaresindeki ... plakalı aracın arka kısmına çarptığını, akabinde aynı istikamette seyir halinde olan ...'ın iadresindeki ... plakalı vasıtanın ön kısmı ile duraklama yapan ... plakalı vasıtaya çarptığı, kaza tutanağı tanzim edildiğini, ekspertiz incelemeleri neticesinde ... plakalı araç için 32.528,00 TL hasar tazminatı hesaplandığını, aracın sigortacısı ... Sigorta hesabına 29.03.2021 tarihinde ödendiğini, poliçe genel şartları B.4. maddesine atıf yapılarak sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz şekilde araç kullandığını, davalı tarafın ödenen tazminattan sigorta sözleşmesinin tarafı sıfatıyla sorumlu olduğunu, hasar tazminatının davalı borçludan rücu yazısı ile talep edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapmadığını, ödemenin tahsili amacıyla ... 28. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalı borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazı üzerine durduğunu, başvurulan arabuluculuk yolunda anlaşma sağlanamadığını, ehliyetine geçici süreyle el konulan sürücünün idaresindeyken meydana gelen kazada zararı karşılayan müvekkilinin KTK ve TTK uyarınca davalı tarafa rücu etme hakkına haiz olduğunu, icra takibine haksız olarak yapılan itirazların iptali ve icranın devamı için mahkemeye müracaatın zorunlu olduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının itirazlarının iptaline, icranın devamı ile alacağın likit olduğu dikkate alınarak hükmolunacak borç miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalı borçludan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket bir araç kiralama şirketi olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen kazayı da aracı kiralayan kişi yaptığını, davalı şirketin bahse konu kazayla hiçbir ilgisi ve alakası olmadığından davacının taraflarına yönelttiği haksız işbu davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... poliçe nolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Kaza Tespit Tutanağı, Rüc'u mektubu, Arabuluculuk Son Tutanağı, Trafik Sigortası Genel Şartları, ... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası uyap sureti, Bilirkişi incelemesi, Keşif, Her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 37.829,62 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosyanın Makina Mühendisi ...'e tevdi edildiği, bilirkişinin 13/10/2024 tarihli raporunda özetle; ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...'un %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğunu, ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...'ın kusursuz olduğunu, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığını, kaza tarihinde dava dışı ... Tic. A.Ş.'ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin yetkili servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin iskontosuz KDV hariç 31.989,63 TL-KDV dahil 37.747,76 TL, iskontolu KDV hariç 29.449,66 TL-KDV dahil 34.750,60 TL olduğunu, sürücülerin kusur durumuna göre davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından hasar onarım bedeli ile ilgili olarak otomobilin kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye rücuen yapılan 32.528,00 TL tutarındaki ödemenin, onarım faturasının, dosya alacaklısı davacı ... Sigorta A. Ş. tarafından dosya borçlusu davalı .... Ltd. Şti. aleyhine başlatılan ve yapılan itiraz üzerine durdurulmasına karar verilen dava konusu ... 28. İcra Dairesi'nin 2023/1674 Esas sayılı dosyasında da icra takibinde esas alınan 32.528,00 TL asıl alacak tutarının uygun olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı-borçlu ... Ltd. Şti. adına kayıtlı ... plakalı aracın ZMM poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığı, sigortalı aracın dava dışı ehliyetsiz ...'un idaresinde iken 11.01.2021 tarihinde ...'ın idaresindeki ... plakalı aracın arka kısmına çarptığı, akabinde aynı istikamette seyir halinde olan ...'ın iadresindeki ... plakalı vasıtanın ön kısmı ile duraklama yapan ... plakalı vasıtaya çarptığı, kaza tutanağı tanzim edildiği, ekspertiz incelemeleri neticesinde ... plakalı araç için 32.528,00 TL hasar tazminatı hesaplandığı, aracın sigortacısı ... Sigorta hesabına 29.03.2021 tarihinde ödendiği, poliçe genel şartları B.4. maddesine atıf yapılarak sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz şekilde araç kullandığı, davalı tarafın ödenen tazminattan sigorta sözleşmesinin tarafı sıfatıyla sorumlu olduğu, hasar tazminatının davalı borçludan rücu yazısı ile talep edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığı, ödemenin tahsili amacıyla ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalı borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazı üzerine durduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık temelde; halefiyet koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, davaya konu araçta meydana gelen hasarın oluşmasında davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davacının sigortalısına ödediği tüm tazminat bedelini isteme hakkının bulunup bulunmadığı, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olup olmadığı noktalarındadır.
TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.
Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
Mahkememizce dosyanın ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 13/10/2024 tarihli raporunda özetle; ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...'un % 100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...'ın kusursuz olduğu, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, kaza tarihinde dava dışı ...Tic. A.Ş.'ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin yetkili servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin iskontosuz KDV hariç 31.989,63 TL-KDV dahil 37.747,76 TL, iskontolu KDV hariç 29.449,66 TL-KDV dahil 34.750,60 TL olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından hasar onarım bedeli ile ilgili olarak otomobilin kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye rücuen yapılan 32.528,00 TL tutarındaki ödemenin, onarım faturasının, dosya alacaklısı davacı ... Sigorta A. Ş. tarafından dosya borçlusu davalı...Tic. Ltd. Şti. aleyhine başlatılan ve yapılan itiraz üzerine durdurulmasına karar verilen dava konusu ... 28. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında da icra takibinde esas alınan 32.528,00 TL asıl alacak tutarının uygun olduğu, bu tutarın davacının itirazını iptalini istediği icra takip dosyasındaki miktarla uyumlu olduğu anlaşıldığından; davanın kabulüne, davalının ... 28.İcra müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
İcra inkar tazminatı talebi yönünden; İİK 67/2 maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." denilmektedir. Borçlunun icra inkar tazminatı ile mahkumiyeti açısından itirazın kötü niyetli olması şartı aranmayıp geçerli bir takibin ve itirazın bulunması, takip konusu alacağın belirlenebilir (likid) alacak olması ve davalının itirazında haksız olması gerekmektedir.
"Likid alacak" kavramına gelince; eğer borçlu, ödeme emri ile kendisinden istenilen alacak bakımından borçlu olduğunu bilmekte veya bilmek durumunda ise ve buna rağmen itiraz ederse, itirazında haksızdır. O halde, borçlunun haksız olup olmadığının saptanabilmesi için, “alacağın bilinmekte veya bilinmek durumunda olması”nın ne anlama geldiği önem arz etmektedir.
Öğretide genel olarak kabul edildiği üzere, borçlu, alacaklının icra takibinde talep ettiği alacağı veya alacağın bütün unsurlarını bilmekte veya bilmek (kolayca hesap edebilmek) durumunda ise ve alacağın miktarının belirlenmesi için tarafların ayrıca mutabakata varmasına (anlaşmasına) veya mahkemenin tayin edeceği bilirkişi eliyle bir değerlendirme yapılmasına ihtiyaç yoksa, alacak likidedir.
Yargıtay’ın çeşitli kararlar vesilesiyle genel olarak yaptığı tanım da buna paraleldir: Ör- neğin, Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararlarında belirtildiği ve benimsendiği üzere , “alacağın gerçek miktarı belli ve sabit ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesi mümkün ise başka bir ifadeyle, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacak likiddir."
Yargıtay'ın burada ifade ettiği, “borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise” ölçütü çok önemlidir. Burada dile getirilen borçlunun “yalnız başına” tespiti hususu, alacağın ve miktarının borçlu tarafından bütün unsurları ile bilinebilir (hesap edilebilir) olması ve bu konuda alacağın tespiti için ayrıca yargılama yapılmasına gerek olmaması anlamındadır.
Alacağın likid olması bakımından “alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması" da şart değildir. ( İcra İnkar Tazminatı Açısından “Likid Alacak” Kavramı - Prof. Dr. Ejder Yılmaz/ Bankacılar Dergisi, Sayı 67, 2008)
Açıklamalar doğrultusunda; takibe konu alacağın likit ve belirlenebilir olduğu, yine davalının hakkındaki icra takibine haksız olarak itiraz ederek durmasına neden olduğu da dikkate alınarak asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine miktar itibari ile kesin olarak karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
-Davalının ... 28.İcra müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
-Asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.584,14-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 456,89-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.127,25-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 456,89-TL Peşin/nisbi Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 375,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.831,89TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan alınarak Hazine adına gelir kaydına,
6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğuna karşı okunup usulüne uygun anlatıldı. 18/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır