T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/287 Esas
KARAR NO:2024/671
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:27/07/2023
KARAR TARİHİ:30/09/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...sayılı Yetkisizlik kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Kayseri ilinde küçük ev eşyaları ile madeni eşya ticareti üzerine iştigal ettiğini, müvekkilinin, ticari faaliyetleri kapsamında keşidecisi Niğde'de faaliyet gösteren ... isimli şahıs olan ... Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,.00 TL bedelli çekini ticari ilişki kapsamında aldığını, ancak söz konusu bu çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında kaybolan çekin üçüncü şahısların eline geçmesi durumunda ödenmesini engellenmesi ve çekin iptali için taraflarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında tedbir talepli dava açıldığını, teminat mukabilinde çek için ödeme yasağı konulduğunu ve dosyanın derdest olduğunu, ödeme yasağına rağmen müvekkilinin hakkında davalı tarafça ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, takibin iptali için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında açılan davanın mevcudiyeti temel alınarak .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı ile dava açtıklarını, iş bu dosyanın da derdest durumda olduğunu, müvekkilinin teminat mukabilinde verilen tedbir kararlarına rağmen davalının haciz tazyiki altında kaldığını, bu arada .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından tarafımıza 16.07.2023 tarihinda tebliğ edilen mahkeme yazısı uyarınca iki haftalık süre içinde çekin istirdadı için dava açılmak üzere mehil verildiğini, müvekkili uhdesinde iken kaybolan ve ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde tedbir istemi kabul edilerek iptale konu edilen ... Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihfi, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çeki için verilen yasal süre içinde istirdatı için mahkemeye başvurduklarını belirterek ... Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çeki için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde verilen ödeme yasağına rağmen ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki takibini haciz tazyikine tabi tutan davalı yönünden aleyhe tedbir kararı ittihaz edilerek hacizlerin anılan icra dosyasında tensiple terkini ve ilgili birimlere müzekkere yazılması hususunda karar ittihazını, müvekkili uhdesinde iken kaybolan ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde tedbir istemi kabul edilerek iptale konu edilen ... Şubesi'nin 31/04/2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çekin istirdadı hususunda hüküm tesisini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı banka ile dava dışı ... ... Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca dava dışı şirkete kredi hesabı tesis edildiğini ve krediler kullandırıldığını, buna ek olarak dava dışı müvekkili banka borçlusunun şirket tarafından, keşidecisi dava dışı ... olan ....'nın ... Seri Numaralı 40.000,00 TL tutarlı ve 31.04.2023 tarihli çeki müvekkili bankaya cirolandığını ve teslim edildiğini, müvekkili bankaya cirolanmış olan çekin ilgili bankaya 02.05.2023 tarihinde ... Merkezi üzerinden ibraz edildiğini, ancak çekin ... Merkezi'ne ibraz edilmesi ile birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasından verilen karara uyarınca çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamayacağına dair şerh düşüldüğünü, bu suretle çek bedelinin müvekkili banka tarafından tahsil edilemediği gibi çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmadığını ve muhatap banka tarafından karşılanan bir çek yaprak bedelinin de olmadığını, çek bedelinin tamamının karşılıksız kaldığını ve tahsil edilemediğini, bunun üzerine müvekkili banka tarafından ... İcra Müdürülüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından kambiyo takiplerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibi yoluna başvurularak bedeli tamamen karşılıksız kalan çekin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davacının da ciranta olarak çekte isminin yer aldığı görülmekle birlikte de icra takibinde borçlu olarak başvurulan borçlular arasında yer aldığını, 27.07.2023 tarihinde ise davacı tarafından işbu davanın ikame edildiğini, işbu davanın yetkili mahkemede ikame edilmediğini, mahkememizin yetkisizliği ile davanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte; çek ile ilgili davacı tarafından açılan çekin iptali davası ve ödememe yasağına dair karar verilmiş olmasının müvekkili banka tarafından takip başlatılmasına engel bir hukuki gerekçe oluşturmadığını belirterek dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, haksız ve kötü niyetli şekilde imza itirazında bulunan davacı şirket hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.
Eldeki davada, davacı çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında kaybolan çekin kötüniyetli kişilerce işleme konulduğu iddiasıyla çekin istirdadı talebinde bulunmuş olup, davalı banka vekili cevap dilekçesi ile davalı banka ile dava dışı ... ... Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca dava dışı şirkete kredi hesabı tesis edildiğini ve krediler kullandırıldığını, buna ek olarak dava dışı müvekkili banka borçlusunun şirket tarafından, keşidecisi dava dışı ... olan ....'nın ... Seri Numaralı 40.000,00 TL tutarlı ve 31.04.2023 tarihli çeki müvekkili bankaya cirolandığını ve teslim edildiğini, kredi alacağı kapsamında çekin tahsilini sağlayabileceği bir bir çek olarak hamil sıfatına haiz olduğunu ileri sürdüğü anlaşılmıştır.
İst. BAM 44. HD'nin 2021/1071 Esas 2024/887 K sayılı kararında da belirtildiği üzere; "...Çek yönünden TTK 730. Madde de, rehin cirosu ile ilgili TTK 601. Maddeye atıf bulunmadığından, çekte rehin cirosunun geçerli olmadığı gözetilerek ve mahkemece alınan bilirkişi raporuna her iki tarafın itiraz ettiği anlaşılmakla, bankacı bilirkişinin bulunduğu heyetten, davalı banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılarak çeklerin teminat amaçlı alınıp alınmadığının incelenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, taraf itirazları incelenmeksizin eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşılmıştır. " kararında da da belirtildiği üzere, somut uyumazlıkta davalı banka ile dava dışı ... ... Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca davalı banka kayıtları üzerinde inceleme yapılarak sonuca gidilmesi suretiyle Bankacılık düzenlemelerinin uygulanması gerekeceği açıktır.
Eldeki davanın Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı kararı ile 26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5. Maddesinin birinci fıkrası uyarınca;
1)13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2)22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969. Maddelerinden,
3)19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142.maddesinde düzenlenenler hariç),
4)23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,
5)21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,
6)06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,
7)20/06/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan ve Asliye ticaret Mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; İstanbul Adliyesi için 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkur mahkemelere gönderilmemesine, 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine karar verilmiştir.
Talep incelendiğinde anılan ilke kararı uyarınca dosyanın Finans Mahkemeleri sıfatıyla bakılmak üzere 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi olunması için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na gönderilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi’nin 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı ihtisas kararı uyarınca dosyanın Finans Mahkemeleri sıfatıyla bakılmak üzere 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi olunması için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na gönderilmesine,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacının yokluğunda, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/09/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır