T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/328 Esas
KARAR NO : 2025/355
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 29/04/2024
KARAR TARİHİ : 21/04/2025
İstanbul 29. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/130 Esas, 2024/205 Karar, 29/04/2024 tarihli Görevsizlik kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı taraf arasında davacının lojistik depo olarak sahibi bulunduğu ... adresli taşınmazda su aboneliği tesisi için 19.12.2022 tarihinde abonelik sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili tarafından bu aboneliğin tesisi anında 30 metreküplük su bedeli olarak belirlenmiş olan teminatı ödediğini, davalı tarafın müvekkiline ek teminat bedeli tahakkuk ettirdiğini, davalı tarafın yönetmeliği hükümlerine aykırı şekilde müvekkili aleyhine yapılan tahakkuk işleminin hatalı olduğunu, davalı taraf ile müvekkili arasında imzalanan abonelik sözleşmesine bu yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiğinin kabulünün zorunlu olduğunu, yönetmelik hükmünde yer alan "ilk üç ay" ibaresine uyulmaksızın hesaplanan teminat bedelinin hatalı olduğunu, anılan yönetmelik hükmünde açıkça abonelik tesisinden itibaren ilk üç aylık toplam su tüketiminin miktarının dikkate alınacağı düzenlendiğini, bu hükme rağmen davalı tarafça müvekkilinin aboneliğinden 6 ay geçtikten sonra Mayıs, Haziran ve Temmuz 2023 ayları kullanımı dikkate alınarak ek teminat bedeli belirlendiğini, dolayısıyla davalı tarafın uymakla yükümlü olduğu yönetmelik hükmüne aykırı şekilde tespit ve tahakkuk ettirilen teminat bedelinin hatalı olduğunu müvekkilinin bu şekilde bir borcu bulunmadığını, davalı tarafın kıyasen fatura düzenlediğini, ilk faturanın 15.02.2023 tarihinde düzenlendiğini, ilk okumanın 27.12.2022, son okuma 10.02.2023 tarihinde gerçekleştirilmiş olup toplam 45 günlük kullanımda müvekkilinin 4429 metreküp su kullanımında bulunduğunun tespit edildiğini, dava tarafın daha sonra diğer faturaları düzenlediğini, ancak bu faturalarda herhangi bir endeks okuması yapılmaksızın müvekkilinin ilk faturası dikkate alınarak kıyasen fatura düzenlendiğini, ilk faturanın 45 günlük olarak düzenlendiğini, bu faturaya kıyasen düzenlenen diğer faturaların gerçek kullanımı göstermediklerinin sabit olduğunu, ilk üç ay içerisinde gerçek bir tüketim tespit edilemediğini, e davalı tarafça ilk üç aylık faturalara dayalı olarak teminat bedeli belirlenmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin kanunen geçerli bir borcunun bulunmadığını, davalı tarafın teminat belirlerken dikkate aldığı tüketimlerin doğru kabul edilse dahi teminat hesabında kullanılan metreküp su bedelinin hatalı olduğunu, davalı tarafın teminat bedeli hesabında yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde Mayıs, Haziran ve Temmuz ayları esas alınmış olması sebebiyle hesaplamaya esas metreküp su birim fiyatının arttığını, davalı tarafça yönetmelik hükümlerine uygun şekilde teminat bedeli belirlenmiş olsaydı teminat hesaplamasında esas alınacak metreküp su birim fiyatı 26,20-TL olacak iken davalı tarafın yönetmelik, sözleşme ve hukuka aykırı şekilde belirlediği teminat bedelinde metreküp su birim fiyatı 43,23-TL olarak belirlendiğini ayrıca 14.08.2023 tarihinde düzenlenmiş olan biri kullanıma dayalı diğeri dava konusu teminat bedelini belirleyen iki adet faturada metreküp su birim fiyatlarının farklı olduğunu, kullanıma bağlı olarak düzenlenen ... numaralı faturada metreküp su birim fiyatı 33,25-TL iken dava konusu teminat tutarı için düzenlenmiş olan ... numaralı faturada metreküp su birim fiyatı 43,23-TL olarak yer aldığını, davalı tarafça görevlendirilen personeller tarafından 24/04/2024 tarihinde müvekkili işyerine gelinerek su aboneliğinin kapatılmak istenildiğini, müvekkilinin yaptığı görüşmeler sonucunda su aboneliğinin kapatılmadığını, müvekkilinin su aboneliğinin kapatılması durumunda uğrayacağı zarar çok büyük olduğundan müvekkiline ait ... Sözleşme Numaralı su aboneliğinin yargılama sonuçlanıncaya kadar kapatılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve müvekkilinin ...Sözleşme Numaralı su aboneliği kapsamında davalı tarafın düzenlemiş olduğu ...tarihli ... numaralı fatura ile tahakkuk ettirilen 242.909,38-TL tutarlı ek teminat bedeli tutarında borçlu olmadığının tespitini, kötü niyetli davalının HMK 329/1 gereği davalı müvekkilimizle aramızda 2024 yılı AAÜT'ye göre anlaşılan vekalet ücreti için doğrudan mahkemece takdir olunacak miktarı ödemeye mahkum edilmesini, kötü niyetli davalının HMK 329/2 gereği üst sınırdan disiplin para cezasına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz 04/06/2024 tarihli ara kararı ile talep eden ... Şirketi'nin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, uyuşmazlık konusu " ... " adresindeki ...sözleşme no'lu su abonelik sözleşmesi kapsamında su aboneliğinin... tarih ... no'lu 242.909,38- TL bedelli, faturalardan kaynaklı borcu sebebiyle 242.909,38-TL'nin %20'si oranında (48.581,87-TL) nakit veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun talep eden tarafça yatırılması halinde tedbiren su aboneliğinin kapatılmaması yolunda ihtiyati tedbir kararı verilmiş, davalı tarafça ara karara itiraz edilmiş, Mahkememizce itiraz mürafaalı olarak değerlendirilerek ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından idareleri tarafından düzenlenen ...nolu su aboneliğine haksız faturaların tahakkuk edildiği ve ek teminat bedeli tutarında borçlu olmadığının tespiti için dava açılmıştır. İdaremize karşı açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın da reddi gerektiğini, dava konusu davalı İdarece düzenlenen faturanın, ilgili yönetmeliklere ve hukuka uygun olduğunu, 2560 sayılı ... Kanunu madde 23 hükmü gereği, su satışı ve kullanılmış suların uzaklaştırılması ile çevreyi kirletmeyecek tedbirlerin alınması ve aldırılması ile ilgili tarifelerin hangi kriterlere göre saptanacağı ve bu şekilde saptanan bedellerin hangi usul ve esaslara göre tahsil edileceğini belirlemek üzere “Tarifeler Yönetmeliği” düzenlendiğini, yapılan incelemede, ... numaralı sözleşmeye ait 19/12/2022 tarihinde abonelik yapıldığı 30 m3'lük teminat bedeli 3 taksit şeklinde fatura edildiğinin görüldüğü, ... Abone Hizmetleri Tarife Ve Uygulama Yönetmeliği 33.maddesinde teminat bedellerinin nasıl hesaplanması gerektiğinin hükme bağlandığını, 33.Madde 2.Bendine göre; "Konut dışı aboneliklerde teminat bedeli; asgari 30 m3(otuz metreküp) su miktarına tekabül eden bedel olup, ilk üç aylık su tüketiminin 30 m3 (otuz metreküp)'ten fazla olması halinde, üç aylık toplam su tüketimi miktarına tekabül eden bedeldir" hükmü yer almaktadır. Yani Abone Konut Dışı abonelerde sözleşme esnasında alınan 30 m3 Teminat bedelinden fazla ilk 3 ayda su kullanımı olur ise 30 m3 sonrası kullanım miktarına göre teminat yeniden güncellendiğini, buna göre sayacın normal okuma olarak tahakkuk eden 3 aylık faturalara istinaden: 03/05/2023-480 m3, 07/06/2023-2268 m3, 13/07/2023- 2901 m3 olmak üzere toplamda 5649 m3 tüketiminin hesaplandığını, sözleşme esnasında alınan 30 m3'lük teminat bedeli mahsup edilerek (5649 m3 - 30m3 =5619 m3) ek teminat bedeli 242,909.37 TL bedel ile fatura edildiğini, yani abonenin ilk 3 aylık faturalarına göre kullanım yüksek olduğundan fark teminat çıkartıldığını, teminat bedeli güncel su birim fiyatı üzerinden tahakkuk ettirilip abonelik sonlandırıldığı zaman güncel su birim fiyatı üzerinden iade edildiğini, bu teminat bedelinin abonelerinin kendi parası olup sözleşmesini fesih edeceği zaman güncellenerek sözleşme sahibine iade edileceğini, bu anlamda davacının sözleşme sona erdiğinde hiçbir parasal kaybının olmayacağını, idarelerinin yönetmelikleri gereği sözleşme yapan tüm abonelerden resmi daire ve belediye abonelikleri hariç teminat almak zorunda olup, yönetmeliklerine göre alınan teminat hesaplanmasında herhangi bir hatanın mevcut olmadığını, davalı idarenin hizmetlerinden fiilen yararlanan kişilerin hizmetin karşılığı olarak tahakkuk ettirilen bedellerinden bizzat sorumlu olacakları hem mevzuat ve hem de Yargıtay’ın istikrar kazanmış içtihatlarının gereği olduğunu, davalı idarenin su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanmak isteyen her kişi veya kuruluş , kanun gereği müvekkil İdareya müracatla mukavele imzalamakla yükümlü olduğunu, davacı tarafın 19/12/2022 tarihinde ...no’lu sözleşmesi gereği abone ve fiili kullanıcı sıfatıyla söz konusu borçtan sorumlu olduğunu, bununla birlikte Yargıtay 13. HD’nin ... E....K. Sayıl ilamında;”Davacı, abone sözleşmesine dayanarak harcanan su bedelinin ödetilmesini talep etmekte olup, sözleşme ayakta olduğuna göre yapılan harcamadan abonede sorumludur” denilmek suretiyle abonenin sorumluluğu ve bunun kapsamı ortaya konduğunu, davacı tarafın davalı idarece haksız tahakkuklar yapıldığını iddia ettiğini ancak davalı idarenin 2560 sayılı yasa ile kurulmuş bir kamu kurumu olduğunu, yaptığı iş ve işlemlerde hukuk kurallarına göre hareket etmek zorunda olduğunu, davacıya tahakkuk ettirilen fatura bedeli de hukuka ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak hazırlandığını belirterek haksız açılan davanın ve dav acının kötüniyetli para cezası istemlerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ...'den davaya konu sözleşmeye ait abonelik evrakları dosyamız içerisine alınmıştır.
Dosya Makina Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 11/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...dava konusu su tüketimine ilişkin uyuşmazlığın 2560 sayılı ... Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği açısından değerlendirilmesi neticesinde ilgili yönetmelikte ilk üç aylık toplam su tüketiminin 30 m³ (otuz metreküp)'ten fazla olması halinde üç aylık su tüketim miktarına tekabül eden abonelik teminatının alınacağı, ilk üç aylık tüketim miktarına ilişkin teminat alınacağına yönelik herhangi bir açıklamanın sözleşmede ve yönetmelikte bulunmadığı, ... Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin 33. Maddesinin (g) bendinde; ‘’ Abonenin tabi olduğu güncel su birim fiyatı üzerinden teminat güncellemesi yapılır.’’ hükmüne göre davalı idarenin davacı şirkete 5.619 m³ miktarındaki suyu güncel su birim fiyatı üzerinden 242.909.37 TL olarak tahakkuk ettirilen fatura bedellerinin tarife ve yönetmelik hükümlerine uygun hazırlandığı, alacaklı kurumun takip tarihindeki asıl alacak miktarının 242.909,37 TL olduğu" belirtilmiştir.
Dosya davacı tarafın itirazlarının irdelenmesi için yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 15/02/2025 tarihli ek raporda; 2560 Sayılı ...’nde , ilk üç aylık tüketim miktarından değil; ilk üç aylık TOPLAM tüketim miktarından bahsedilmekle kök rapordaki değerlendirme yapılmış olup, davalı İdare tarafından Mayıs, Haziran, Temmuz 2023 dönemlerine ilişkin tanzim edilen ek teminat faturasının 2560 Sayılı ... ABONE HİZMETLERİ TARİFE VE UYGULAMA YÖNETMELİĞİ’ndeki üç aylık toplam su tüketimi miktarına tekabül eden bedel olduğu, ... Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin 33. Maddesinin (g) bendinde; ‘’ Abonenin tabi olduğu güncel su birim fiyatı üzerinden teminat güncellemesi yapılır.’’ hükmüne göre davalı idarenin davacı şirkete 5.619 m³ miktarındaki suyu güncel su birim fiyatı üzerinden 242.909.37 TL olarak tahakkuk ettirilen fatura bedellerinin tarife ve yönetmelik hükümlerine uygun hazırlandığı, alacaklı kurumun takip tarihindeki asıl alacak miktarının 242.909,37 TL olduğu belirtilmiştir.
Dava; menfi tespit (abone sözleşmesi) davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Somut olayda davacının belirtilen su aboneliği kapsamında davalı tarafça düzenlenen faturalara ilişkin tablonun yer aldığı, davalı tarafça davacının söz konusu aboneliği kapsamında düzenlenen fatura tutarları esas alınarak ek teminat bedelinin tahakkuk ettirildiği, ... Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmenliği'ne göre " ilk üç aylık toplam su tüketiminin 30m³ (otuz metreküp)ten fazla olması halinde üç aylık toplam su tüketimi miktarına tekabül eden bedeldir" düzenlenmesi bulunmasına rağmen davalı tarafça Yönetmeliğe aykırı olarak davacı şirket aboneliğinden 6 ay geçtikten sonra Mayıs, Haziran ve Temmuz 2023 kullanımı dikkate alınarak ek teminat bedelinin belirlenmiş olduğunun iddia edildiği, dosya delillerinin incelemesinde söz konusu fatura bedellerinin ödendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce teknik bilirkişi incelemesi yoluna gidilmiş olup, davacı adına... sözleşmeye ait 19/12/2022 tarihinde abonelik yapıldığı, müşteri grubunun; sanayi olduğu, mukavelenin özel hükümler başlığının "5-Abonelik teminat bedelleri her bir birim için tarifesindeki birim fiyata göre; b-) Konut dışı abonelikler için; asgari 30 m³ su bedeline tekabül eden miktarda olup, ilk üç aylık toplam tüketiminin 30 m³’ten fazla olması halinde, üç aylık toplam su tüketimine tekabül eden miktarda alınır. e-) Teminat bedeli, abonelik sözleşmesi esnasında nakit ya da abonenin talep etmesi halinde; … diğer aboneliklerde ise 3 taksite kadar taksitlendirilerek faturalara yansıtılır. Taksitlere yansıtılan su miktarı, ait olduğu dönem tarifesindeki su birim fiyatı üzerinden hesaplanır." olarak ifade edildiği, ... Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin 33. Maddesinin 1. Fıkrasının (a) bendinin 2. Maddesinde; "Konut dışı aboneliklerde teminat bedeli; asgari 30 m³ (otuz metreküp) su miktarına tekabül eden bedel olup, ilk üç aylık toplam su tüketiminin 30 m³ (otuz metreküp)'ten fazla olması halinde, üç aylık toplam su tüketimi miktarına tekabül eden bedeldir." olarak ifade edildiği, belirtilen maddeden ilk üç aylık toplam su tüketiminin 30 m³ (otuz metreküp)'ten fazla olması halinde üç aylık su tüketim miktarına tekabül eden abonelik teminatının alınacağı, ilk üç aylık tüketim miktarına ilişkin teminat alınacağına yönelik herhangi bir açıklamanın sözleşmede bulunmadığı, davalı idare tarafından davacı şirkete tahakkuk edilen tüketim miktarlarına ilişkin dosyaya sunulan faturalar incelendiğinde Mayıs(480 m³), Haziran(2268 m³), Temmuz(2901 m³) 2023 dönemindeki toplam su tüketiminden (5.649 m³) sözleşme esnasında alınan 30 m³'lük teminat bedelin mahsup edilmesi ile davacı şirkete 5.619 m³ için 242,909.37 TL ek teminat bedeli faturasının düzenlendiği, ... Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin 33. Maddesinin (g) bendinde; (g) Abonenin tabi olduğu güncel su birim fiyatı üzerinden teminat güncellemesi yapılır hükmü uyarınca, ... Genel Müdürlüğü 2023 su tarifelerine göre 1.kademe işyeri için toplam su birim fiyatının 43,23 TL olduğu, davalı idare tarafından 5.619 m³ olarak tespit edilen teminat miktarının; 43,23 TL X 5.619 m³ = 242.909.37 TL olarak davalı şirkete güncel su birim fiyatı üzerinden ek teminat faturası bedellerinin tarife ve yönetmelik hükümlerine uygun hazırlandığı, teminat bedeli güncel su birim fiyatı üzerinden tahakkuk ettirilip abonelik sonlandırıldığı zaman güncel su birim fiyatı üzerinden iade edilmesi gerektiği anlaşılmış olup, bilirkişi raporunda teknik yönden yapılan hesaplamalara itibar edilerek Mahkememizce davanın reddine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 3.532,89-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 38.866,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 21/04/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır