T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/489 Esas
KARAR NO :2024/857
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/08/2024
KARAR TARİHİ:09/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında ticaret hukuklarının bulunduğunu, davalıya verilen siparişler için çeklerin verildiğini, ancak davalının almış olduğu çeklere karşılık malları teslim etmemesinden dolayı kendisinin iş arkadaşı da olmasından kaynaklanan güven ve itimat ile çeklerin geri alınmasının ertelendiğini, davalının teslim etmesi gereken bedelsiz olarak teslim aldığı çeklerini iade etmesi gerekmekteyken teslim etmeyip haber dahi vermeden .... İcra müdürlüğünün ... icra sayılı dosyasından ödeme emri gönderildiğini, ödeme emrinin haber kağıdı bırakılmadan muhtarlığa teslim edildiğini, bu sebeple yasal ve hukuki itiraz süresini süre içerisinde yapamadığını, iş bu icranın tedbiren durdurulması ve iptali ile çeklere ödeme emri yasağı konulması davasının açılması zaruriyetinin doğduğunu, tedbir taleplerinin olduğunu ve teminatsız olarak kabulüne ve icranın durdurulmasını talep ettiklerini, ödeme emrinde belirtilen toplam 397.937,85 TL'sinin tedbiren durdurulmasına ve ödeme emri dosyasında mevcut dökümü yapılan çek yapraklarına ödeme yasağı konulmasına, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmektedir.
Mahkememizin 29/08/2024 tarihli ara kararı ile davacının tedbir talebinin kısmen kabulü ile, İİK 72/3 maddesi uyarınca .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosya borcunun tamamı ile icra dosya borcunun %15'i oranında nakdi teminat yatırılması veya teminat mektubu sunulması karşılığında, icra dosyasına yatırılacak paranın tedbiren dava sonuçlanıncaya kadar alacaklıya ödenmesine karar verilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafça .... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasında Kambiyo Senetlerine Özgü takip yolu ile takibin başlatıldığını, borçlu tarafından bu takip yoluna 5 gün içerisinde icra mahkemelerine imzaya veya borca itiraz edilmediğini, takibin kesinleştiğini, davacı tarafın arabuluculuk şartını tamamlamadan dava açtığını, bu sebeple öncelikle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafın dava dilkçesiyle birlikte intiyati tedbir talebi istediğini, mahkemenin 29/08/2024 tarihli ara kararıyla talebi kabul ettiğini, faat borçlu tarafından icra dosyasına herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeple veriler ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, davalı tarafça davacı tarafın borcun ifası amacıyla davalıya vermiş olduğu, ... ... Şubesine ait ... seri no'lu 120.500,00 TL 'lık 27/04/2024 keşide tarihli, ... ... Şubesine ait ... seri no'lu 108.000,00 TL 'lık 28/05/2024 keşide tarihli ve ... ... Şubesine ait ... seri no'lu 135.000,00 TL 'lık 15/05/2024 keşide tarihli, ... IBAN nolu çeklere ilişkin olarak .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile davacı hakkında kambiyo takibi başlatıldığını, davacı yanın dava dilekçesi baştan sona hukuki dayanaktan yoksun ve soyut iddialar/beyanlar ihtiva ettiğini, Türk Ticaret Kanununun genel ilkeleri ve ticaret hayatının gerçekleri göz önüne alındığı takdirde ticari hayata duyulan güven ve ticari hayatın sürekliliği, sürati gereği davacı tarafın yasal veya somut hiçbir dayanağı olmayan iddialar ve beyanlar üzerine kurguladığı davanın reddinin gerektiğini, taraflar arası sürekli yapılan ticari iş nedeniyle davacı tarafın davalıya borçlu olup yapılan iş neticesinde dava konusu çeklerin düzenlendiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebi ile davacı şirketin davalıya borcu bulunduğunu, dosya kapsamında ispat olunacak olup davalının alacağının tespit edilmesini talep ettiklerini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddini ve alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasını talep ederek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmektedir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının UYAP suretinin dosya arasına alınmıştır.
Dava; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında avans olarak verildiği iddia olunan çekin davalı tarafça hizmetin verilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı olarak açılan kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davası olduğu tespit edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava tarihinde yürürlükte olan TTK 5/a maddesine göre; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" şeklinde düzenlenmiş olup iş bu davanın, dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğunda duraksama bulunmamaktadır.
6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) maddesine göre; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir ".
05 Nisan 2023 tarih ve 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31. Maddesi 01 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu kapsamda; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartıdır.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı MADDE 22 – (1) Arabulucuya başvurulmuş olmasının kanunla dava şartı olarak düzenlendiği durumlarda davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.
...
(3) Dava dilekçesi içeriğinden açıkça arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde derhal herhangi bir usuli işlem yapılmadan ve duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü içermektedir.
Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir. Ancak 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK’nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin m. 115 hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Somut uyuşmazlıkta; Dava dilekçesi içeriğinden açıkça arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması karşısında davanın TTK madde 5/A yollaması ile HMK madde 114/2 ve 115/2 gereği arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın TTK madde 5/A yollaması ile HMK madde 114/2 ve 115/2 gereği arabuluculuk dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-7) göre hesaplanan 2.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 09/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır