T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/501 Esas
KARAR NO:2024/581
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:29/08/2024
KARAR TARİHİ:04/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ...Bankası A.Ş. - ... Şubesi ( Şube kodu ... ) nezdinde bulunan; ... nolu çeklerinin kaybolduğunu, bu durumun davacı İstanbul İli ... İlçesi ... Mah. Ada ... Parsel ... adresindeki gayrı menkulünü satmak için tapu kayıtlarına baktığında gayrı menkulün üzerinde bankaca konmuş şerhten haberdar olmuş bunun sebebinin anılan banka şubesine sormak için gidildiğinde ; bankanın, geçmişe dönük olarak teslimi yapılmayan 5 adet çekin varlığından bahsetmesi ile fark edildiğini, davacı şirketin tekstil işi ile iştigal etmiş olup; zayiata konu çeklerin üzerini 5.000,00 TL-10.000,00 TL gibi günlük ve pratik meblağlarla önceden doldurmak suretiyle Müvekkil Davacı Şirketin ... Mah. ... Cad. ... Plaza No:... K:1 D:...-... ... adresinde keşide edip imzalayarak bir nevi nakit yerine firma yetkilileri üzerinde taşımakta olduğunu, bu sebeple çeklerin kötü niyetli 3. kişilerin eline geçmesi ve bu vesileyle ileride telafisi imkansız zararların doğabilmesi ihtimaline binaen; öncelikle anılan çeklere ivedilikle tedbiren ödeme yasağı konulmasını, akabinde de yine anılan çeklerin iptalini talep etmek zorunluluğunun doğduğunu belirterek öncelikle ...Bankası - ... Şubesi’ne ivedilikle müzekkere yazılarak anılan çeklere tedbiren ödeme yasağı konulmasına, anılan çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, TTK nun 818/20 madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK .652.m)
Keşidecinin, çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Yine TTK.651/2.maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur. Bu kapsamda davacı keşidecinin haklı hamil olduğu iddiasıyla iptal davası açma hakkının bulunmadığının kabulü gerekir. Diğer yandan, imzasız boş çek yaprağının kıymetli evrak niteliğinde olmaması nedeniyle iptalinin istenmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Harç peşin olarak alındığından, ayrıca alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 04/09/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır