T.C.
İSTANBUL
10.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/664 Esas
KARAR NO:2025/719
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/11/2024
KARAR TARİHİ:24/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 29.07.2024 tarihinde ... ... ... ve Astar malzemelerinin temini ve ödeme şekli hususunu içeren teklif formu imzalandığını, i şbu teklif formu gereği, ... ve ...'daki projelerde kullanılmak üzere 35.000 m2, 45000m2 ve 50000 m2 boyutlarında mebran ile asarın toplam 8.790.000-TL bedelle satılması, bu satış karşılığında ödemelerin, 2.000.000-TL bedelindeki 2023 model ... ... marka aracın davalıya devri, 30.....2024 - 30.11.2024 - 30.12.2024- 30.01.2025 - 28.05.2025 tarihli ve her biri 1.358.000-TL bedelli 5 adet çek ile yapılmasına karar verildiğini, davacı tarafından 2.000.000-TL bedelindeki 2023 model ... ... marka araç, ... .... Noterliği'nin 14.08.2024 tarihli 26934 tarihli vekaletnamesi ile davalıya devredildiğini, akabinde 30.....2024 - 30.11.2024 - 30.12.2024- 30.01.2025 - 28.05.2025 tarihli ve her biri 1.358.000-TL bedelli 5 adet çek de davalıya teslim edildiğini, böylece davacı tarafında teklif formu gereğince tüm yükümlülükler yerine getirildiğini, işbu dava tarihi itibari ile 30.....2024 tarihli çekin tahsil edildiğini, böylece davacı tarafından davalıya 2000.000-TL bedelli araç (Bknz EK-2) ve 1.358.000-TL bedelli çek ödemesi ile toplam 3.358.000-TL ödeme yapıldığını, ancak davalı tarafından davacıya yalnızca toplam 2.478.000-TL bedelli malzeme teslim edildiğini, kalan malzemelerin davalı tarafından davacıya tesliml edilmediğini, bu durumda davalıya 880.000-TL fazladan ödeme yapılmıştır. Başka bir deyişle halihazırda, davalı değil; davacı davalıdan alacaklı konumunda olduğunu, dolayısıyla dava konusu çekleri haksız yere uhdesinde tuttuğunu, taraflarınca davalıya .... Noterliği'nin 20.09.2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek ''ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde teklif forumunun gereği yerine getirilerek malzemelerin teslimi aksi halde teklif formunun geçersiz kalacağı, ödenen bedellerin iadesi, malzemelerin teslim edilmemesi nedeni ile malzemelerin 3. kişiden temini, bu durumda anlaşılan bedel ile malzemenin 3. kişiden alınması sonucu müvekkile mal oluş bedeli arasındaki farkın ve yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeni ile doğan/doğacak zararın tahsili için yasal yollara başvurulacağı' ihtar edildiğini, anılan ihtarnameye davalı tarafından, .... Noterliği'nin 26.09.2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verilmiş, 30.....2024 - 30.11.2024 - 30.12.2024- 30.01.2025 - 28.05.2025 tarihli çeklerin müvekkil tarafından teslim edildiği kabul edilmesine rağmen müvekkilin yükümlülüklerini yerine getirmediği iddia edildiğini, akabinde taraflarınca davalıya .... Noterliği'nin 04.....2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek ''çeklerin toplam bedeli 6.790.000-TL olduğu, 2.000.000-TL bedelinde araç devredildiği, bu bağlamda yapılan toplam ödeme 8.790.000-TL olduğu, tüm bu nedenlerle, teslim edilen ve malzeme bedelini aşan kısma ait çeklerin, işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde iadesi'' ihtar edildiğini, anılan ihtarnameye davalı tarafından, .... Noterliği'nin 09.....2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verilmiş, araç bedelinin 2.000.000-TL değil, 1.000.000-TL olarak belirlendiği ve müvekkilin halen davalıya borçlu olduğu iddia edilerek çeklerin iade edildiğini, arabuluculuk başvurusu yapılmış, ancak anlaşma sağlanamadığını, davacının dava konusu çeklerin haksız yere ödenmesi tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu, detaylı açıklandığı üzere halihazırda davacının davalıya borcunun bulunmadığını, aksine davacı tarafından davalıya fazladan ödeme bile yapıldığını, davalıya dava konusu çeklerin vadesinin gelmesi akabinde bankaya ibraz edebilecek ve çek bedellerini tahsil edebileceğini, bu durumda davacının , zaten fazladan ödeme yapmış durumda iken bir de 1358.000-TL bedelli 4 adet çekin tahsili tehlikesi ile karşı karşıya kalacağını, bahsi geçen nedenlerle dava konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için teminat alınmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep etme zarureti hâsıl olduğunu, yargılama sonunda ise, müvekkilin dava konusu çeklerden kaynaklı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talebi zorunlu hale geldiğini belirterek ÖNCELİKLE, ... Bankası'na ait 30.11.2024 tarihli ... nolu, 1.358.000-TL bedelli, ... Bankası'na ait 30.12.2024 tarihli ... nolu, 1.358.000-TL bedelli, ... Bankası'na ait 30.01.2025 tarihli ... nolu, 1.358.000-TL bedelli ve *... Bankası'na ait 30.12.2025 tarihli ... nolu, 1.358.000-TL bedelli çeklerin ibrazı halinde ödenmemesi için teminat alınmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile dava konusu çeklerden kaynaklı borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 14/11/2024 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar, davacı tarafça tekrar tedbir talep edilmiş Mahkememiz 29/11/2024 tarihli ara karar ile ikinci tedbir talebinin de reddine karar verilmiş, davacı tarafça Mahkememizin 14/11/2024 tarihli ara kararı istinaf edilmiş , İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesinin 2024/1975 Esas, 2024/2107 Karar, 26/12/2024 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilerek davaya konu çekler yönünden %20 teminatla ödemeden men yasağı kararı verilmiş olduğu anlaşıldı.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ve davacı şirket arasında imzalanmış olan 29.07.2024 tarihli ... ... ... ... ve Astar malzemelerinin temini ve ödeme şeklini içeren teklif formunda ödeme şekli olarak; -2.000.000 TL bedelindeki 2023 model ... ... marka aracın devri, - 30.....2024,-30.11.2024, -30.12.2024, -30.01.2025, -28.02.2025 vadeli çek ile ödeme şeklinde taraflar anlaşmış olup işbu teklif formunda toplam bedel 8.790.000TL olduğunu, her ne kadar davacı taraf davalı şirkete teklif formuna binaen müvekkile 2.000.000TL bedelindeki aracı müvekkil şirkete devrettiğini iddia etmiş olsa da bu husus davacı tarafın anlatmış olduğu şekilde gerçekleşmediğini, anılan aracın bedeli 1.000.000TL olup taraflar arasında da 1.000.000TL olduğu hususunda mutabık kalındığını, kaldı ki davalının anılan sözleşmeye binaen aracın devrini kabul ettiğini, kendisinin herhangi bir araca ihtiyacının olmadığını, davacı tarafın diğer iddiası ise 1.358.000TL bedelli 5 adet çeki vermiş olması olduğunu, bu hususu şöyle ele almak gerekir ki; davacı tarafça müvekkil şirkete teslim edilmesi gereken çeklerin yüklenici firma tarafından müvekkil şirket adına düzenleneceği hususunda anlaşmaya varıldığını, yapılan bu anlaşmaya rağmen müvekkil şirkete teslim edilen çekler yüklenici firma tarafından değil ... tarafından düzenlendiğini, taraflarınca .... Noterliği'nin 26.09.2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile " davacı tarafça müvekkil şirkete teslim edilmesi gereken çeklerin yüklenici firma tarafından müvekkil şirket adına düzenleneceği hususunda anlaşmaya varıldığı fakat bu anlaşmaya davacı şirketin uymadığı bu nedenlerle anılan çeklerin müvekkil şirket tarafından kabul edilmediği" hususu davacı tarafa bildirildiğini, davacı şirkete anılan bakiye borcu ödediği takdirde müvekkil şirkete teslim etmiş olduğu ve müvekkil şirketçe anlaşmaya aykırı olarak düzenlenen çeklerin davacı tarafa teslim edileceği hususu .... Noterliğinin 09.....2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile da bildirildiğini, davacı şirketçe 30.....2024 tarihli çekin tahsil edildiği ve 2.000.000TL bedelli araç devredilerek toplamda müvekkil şirkete 3.358.000TL ödeme yapıldığını ve müvekkil şirket tarafından kendilerine 2.478.000TL bedelli malzeme teslimi yaptığını iddia ettiğini, söz konusu araç bedelinin 1.000.000TL olarak anlaşıldığını, davalı şirketçe de davacı şirkete 3.015.040 TL bedelinde malzeme teslimi yapıldığını, davalı şirketin cari hesap ekstresine müvekkil şirkete teslim edilen çeklerin işletilmediği durumda müvekkil şirkete devredilen araç bedeli olan 1.000.000TL düşüldükten sonra davacı şirketin müvekkil şirkete ödemesi gereken 2.015.040TL borcu olduğunu, davacı şirket bakiye borcu olan 2.015.040TL'yi müvekkil şirkete ödemediği için müvekkil şirketçe kendi alacağına karşılık olan 31.....2024 tarihli ve 30.11.2024 tarihli 25 adet çeki tahsil ettiğini, tahsil edilen toplam tutarın 2.716.000TL olduğunu, davalı şirketin aradaki fark olan 700.960TL'yi ve geriye kalan 3 adet çeki mahkemeniz aracılığıyla davacı şirkete teslim etmeye hazır olduğunu bildirdiğini, ya da da davacının davalı şirkete teslim etmiş olduğu 1.000.000TL bedelli aracı davacıya iade etmeye hazır olduğunu ve bu durumda ise davacı şirketin taraflarına 299.040TL tutarında fark ödemesi yapması gerekeceğini, davalı şirketin davacı şirketle defalarca anılan hususların yerine getirilmesi için telefonla iletişime geçmiş fakat davacı şirketçe bu hususlara binaen müvekkil şirkete olumlu dönüş yapılmadığını, açıklanmış olduğu üzere taraflar arasında yapılan anlaşmaya davacı şirket aykırı davranmış olup tarafımızca davacı şirkete gönderilen ihtarnameler ile de davacının bakiye borcunu ödediği takdirde anılan çeklerin davacı şirkete teslim edileceği hususunun bildirildiğini, davacının huzurdaki davayı açmasında davalı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının haksız ve hukuka aykırı taleplerinin reddi gerektiğini belirterek haksız açılan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava keşide edilen çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti talebidir.
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ihtarname suretleri, davalı şirket firma bilgileri, davaya konu çeklerin ödemeye ilişkin bilgileri dosyamız içerisine alınmıştır.
Her iki tarafın da kabulünde olan ve bir sureti dava dilekçesi ile dosyaya sunulan adi yazılı matbu 29.07.2024 tarihli teklif formunun içeriğinden, davalının davacıya 35.000,00 m2, 45.000,00 m2 ve 50.000 m2 mebrab ile astarı satıp teslim etme borcu altına girdiği anlaşılmıştır. Buna karşılık davacının da 2.000.000,00 TL tutarında ... marka aracı davalıya devrettiği ve ilki 30.....2024 keşide tarihli olmak üzere, birer ay arayla 5 adet her biri 1.358.000 TL tutarlı çekleri tevdi ettiği anlaşılmıştır.
Dava konusu olmayan ilk çek olan 30.....2024 tarihli çekin bedelinin dava açılmadan evvel, dava konusu edilen çeklerden 30.11.2024 tarihli olanın ise dava açıldıktan sonra ödendiği anlaşılmaktadır.
Davalı taraf teklif formunda 2000.000,00 TL olarak belirtilen aracın 1.000.000,00 TLye sayılması konusunda davacı ile mutabık kalındığını iddia etmiş ise de, her iki tarafın imza ve kaşesini içeren yazılı delil mahiyetinde olan teklif formundaki düzenlemenin aksine, aynı kuvvette bir delil sunmadığından HMK 205. maddesine göre bu adi senette yazılı araç bedeli 2.000.000,00 TL olarak esas alınmıştır.
Davalı taraf bu aşamaya kadar yapılan araç tevdii şeklinde ayni tahsilat ve iki adet çek bedelinin teslim edilen malları dahi karşılamadığını savunarak, Mahkememizin 14/05/2025 tarihli celse de davalı tarafça sunulan keşidecisi ... olan ... Bankası ... ... Şubesine ait 30/01/2025, 30/02/2025 ve 30/12/2024 keşide tarihli ve her biride 1.358.000,00 TL'lik çekler davacı asile verilmek üzere Mahkememiz kasası içerisine alınmıştır. O halde bu üç adet çekin bedelsiz olduğu davalının da kabulündedir.
Bununla beraber davacıdan yapılan tahsilatlara karşılık, davacının ne miktar mal teslim ettiği hususunda bilirkişi incelemesi de yaptırılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat ile dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 25/08/2025 tarihli raporda;Tekif formunda belirtilen; Malzeme tutarı 8.790.000,00-TL olduğu, miktar 130.000 m2 ...ve 500 Adet Astar yazdığını, teslim edilen; malzeme tutarı 3.013.080,00- TL, miktar 42.480 m2 Mebran ve 212 Adet Astar olduğu, faturası kesilmeyen ve teslim edilmeyen; Malzeme Tutarı 5.776.920,00-TL olduğu, miktar 87.520 m2 Mebran ve 288 Adet Astar olduğu, firma sahibi ... İhtiyati tedbir kararı sonrası 2 adet çekin ödemesinin durdurulduğu ve ödenmediğini ilettiği, 2 adet çek toplamının 2.716.000,00,TL olduğu, ödenmeyen çek tutarları düşüldüğünde 6.074.000,00-TL ödeme yapılmış olduğu, 6.074.000,00-TL yapılan ödemeden 3.013.080,00- TL fatura tutarı düşüldüğünde 3.060.920,00-TL fazla ödeme yapıldığı belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere, davalının teslim ettiği malların toplam bedeli 3.013.080,00 TL'dir. Davacı tarafından dava açılmadan evvel yapılan ödemeler ise 2.000.000,00 TL araç bedeli ve dava dışı 30.....2024 tarihli çek bedeli 1.358.000,00 TL olmak üzere 3.358.000,00 TL'dir. (dava açıldıktan sonra dava konusu çeklerden 30.11.2024 tarihli çek de davalı tarafça tahsil edilmiş olup, davacı son celse beyanında istirdadın başka bir yargılamanın konusu olduğunu beyan etmiştir) O halde davaya konu 4 adet çek bedeli kadar davacının borçlu olamadığının kabulü gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
Dava konusu davacı tarafından keşide edilen ve lehtarı davalı olan ... Bankasına ait ..., ..., ... ve ... çek numaralı ve her biri 30/11/2024 ile 30/02/2025 arasında keşide edilmiş ve her biri 1.358.000,00 TL olan çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tesptine,
2-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 371.059,92-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 93.192,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 277.867,32-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 547.600,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 92.765,00-TL Tamamlama Harcı, 7.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 947,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 101.640,10TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazine adına gelir kaydına,
7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/09/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır