T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/7 Esas
KARAR NO :2025/49
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/09/2017
KARAR TARİHİ:20/01/2025
Mahkememizin ... Esas, 2020/416 Karar, 13/07/2020 tarihli kararı, İstanbul BAM 2020/1985 Esas, 2023/1320 Karar, 22/11/2023 tarihli ilamı ile kaldırılarak Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı şirket arasında 22/05/2014 imza tarihli sözleşme imzalandığını, Manisa İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 2096 Ada, 1.Parselde 11.528 metre kare yüzolçümlü konut ve ticari imarlı alana yapılması palanlanan ...'nin konsept, avan ve uygulama projelerinin hazırlanması, bu projelerin ilgili kurumlarda tasdik ettirilmesi işinin davalı şirketçe yerine getirilmesinin kararlaştırıldığını, bahse konu sözleşmenin 5. Maddesinde davalı şirkete 50.000,00 TL ödeneceği, bu ödemenin uygulama projesinin ilgili ilçe Belediye Başkanlığı tarafından tasdik edildiği tarihte yapılacağının, sözleşmenin 6.maddesinde davacı tarafından sunulacak dökümanların teslimi ve peşinat ödemesinin yapılmasından itibaren işe başlanacağı, işin 45 gün içerisinde tamamlanacağının hüküm altına alındığını, davacı şirketin edimlerini yerine getirerek 06 Haziran 2014 tarihinde davalı şirkete 50.000,00 TL peşinat ödemesini davalı şirket çalışanı ...'e belge karşılığında elden ödediğini, davalı şirketin ısrarlı talebi üzerine 08 Temmuz 2014 tarihinde ise banka havalesi ile 20.000,00 TL daha davalı şirkete ödeme yapıldığını, sözleşmede belirtilen bedelden daha fazla davalı tarafa ödeme yapıldığını buna rağmen davalı şirketin mimari konsept proje, avan proje, vaziyet planı, kat planları, kesitler, görünüşler, 3 boyutlu görünümler, uygulama projesine esas alan hesap tabloları, inşaat sistemini gösterir detayları, tefrişli kat planlarını, malzeme bilgilerini, proje açıklamalar raporunu, cephe sistem detaylarını, merdiven sistem detaylarını, ıslah hacim detaylarını, zemin kaplama detaylarını, asma tavan planlarını, kapı sistem detaylarını, sistem kesitlerine ait gerekli tüm nokta detaylarını, kapsamlı mahal listesini ve kapı pencereler listelerinden hiçbirini etmediğini, bunun üzerine 19/08/2015 tarihinde ... 5. Noterliğinin ... sayılı ihtarnamesi keşide edilerek davalı şirkete ödenen 70.000,00 TL'nin davacı şirkete iade edilmesinin talep edildiğini, davalı tarafın ihtarnameye cevap vermediğini, davacı şirket 09/01/2017 tarihinde ... 26. Noterliğinin ... sayılı ihtarname ile davalı tarafa ödenmiş olan 70.000,00 TL'nin davacı şirket hesabına iadesini, sözleşmenin zamanında ve gereği gibi yerine getirilmesini davalı şirkete bildirdiklerini, bu ihtarnameye de cevap verilmediğini, bedelin ödenmediğini belirterek davalı şirkete ödenen 70.000,00 TL'nin temerrüd tarihi olan 26/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davacı şirkete ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ olunmuş, davaya cevap vermemiştir.
Davalı vekili 16/05/2018 tarihli beyan dilekçesi ile, dava ile istenilen bedelin zamanaşımına uğradığını, dava mesnedi sözleşme ile yüklenilen edimlerin davalı şirket tarafından ifa edildiğini, davacı tarafın sık sık fikir değiştirip farklı uygulamalar istemesi sonucu sözleşme konusu çizimlerin habire değiştirildiğini ve bu nedenle ifanın geciktiğini, sözleşme ile yüklenilen işin son şeklinin 30/01/2017 tarihinde davacıya, davalı şirketçe işin havale edildiği, şirket çalışanı ... tarafından e-posta ekinde gönderildiğini, projelerin ayrıca ... ... ... şubesinden 01/02/2017 tarihinde ... sayılı gönderi olarak davalı şirket yetkilisi ...'ye fiziken de gönderildiğini, taraflar arasındaki e-posta yazışmaları, telefon görüşmeleri, sms mesajları ve ... kayıtlarının davalı şirketin edimini ifa ettiğini gösterdiğini, davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği işi çalışanlarından ... isimli mimara havale ettiğini, kendisine rücu edebilmeleri ve olayla doğrudan bağlantılı olduğu için davaya dahil edilmesini ve davanın kendisine ihbarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizin ... Esas, ... Karar, 13/07/2020 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü ile, 67.050,00-TL alacağın temerrüt tarihi 07.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, İstanbul BAM 2020/1985 Esas, 2023/1320 Karar, 22/11/2023 tarihli ilamı ile; "Somut olayda ; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça feshedildiği belirtilmiş ise de fesihten sonraki tarihli e-posta ekinde davalı tarafça gönderilen projelerin davacı tarafından teslim alındığı anlaşıldığından, davalı tarafça e-posta ile gönderilen projelerin davacı tarafından kullanılıp kullanılmadığı, sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı, davalının işine yarayıp yaramadığı, davalı tarafından e-posta ile gönderilen projenin, belediyeye sunulan proje ile aynı olup olmadığı, aynı proje ise sözleşmeye göre bedelinin ne olduğunun araştırılması; öte yandan, imzalı belge karşılığında davacıdan 50.000,00 TL ödeme alan ...'in davalı şirketin para almaya yetkili çalışanı olup olmadığı hususunda mahkemece araştırma yapılıp, ispat yükü de gözetilerek, gerektiğinde bilirkişiden bu hususlarda rapor düzenlemesi istenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır. "denilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yeniden yargılama ile davalı şirketin ticaret sicil kayıtları, ... ... Belediye Başkanlığından davaya konu taşınmazın tüm imar işlem dosyasını içeren CD dosyamız içerisine alınmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat yolu ile dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 18/07/2024 tarihli ek raporda; davalı tarafça e-posta ile gönderilen projelerin davacı tarafından kullanılıp kullanılmadığı hususunda; Projenin müellifi harici, müellifinin imzası onayı yada muvafakati olmadan başka bir müellifçe bile kullanılamayacağı gerekçesi ile davacı tarafından kullanılamayacağı, Sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunda; Projenin ilgili idaresi ... için sözleşmeye uygun olamayacağı, davalının işine yarayıp yaramadığı hususunda; Projenin ancak ilgili idaresi ... Belediyesi'nden tasdik edilmesi sonrası kullanılabileceği gerekçesi ile davacının işine yaramayacağı, söz konusu e-posta ile gönderilmiş projenin belediyeye sunulmamış tasdik alınmamış olduğu, dolayısıyla onaylanmamış (ön izni alınmamış) e-postadaki projenin farklı olup olmadığının, ek raporun 2.sayfasında bulunan tablonun sarı ve gri renk ile belirtilen hizmet bedeli hesaplamasında ilk 2 aşamasının sonrasına geçmediği için herhangi bir hükmünün bulunmadığı ve aynı proje ise sözleşmeye göre bedelinin ne olduğunun hususunun ise; Davalı tarafça e-posta ile gönderilen projelerin belediye tasdikinin bulunmadığı ancak hizmet bedeli hesaplamasında ÖN PROJE ÇALIŞMALARI İŞ AŞAMASI kısmına tekabül edeceği kanaatine varılmış olduğu dolayısıyla toplam hizmet bedeli oranının: %5 + % 15 = % 20 olacağı, bu oranla toplam ödenmesi gereken bedelin: (2.500,00 TL+ 7.000,00 TL) + %18 Kdv ile= 11.800,00 TL olacağı sonucuna varıldığı, tutanak ve banka havalesi ile teslim edilen toplam tutarın 70.000,00 TL olması halinde 70.000,00 - 11.800,00 = 58.200,00 TL fazla ödeme yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Dosya davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının da incelenerek davacı tarafından yapılan ödemelerin ticari defter ve kayıtlarında mevcut olup olmadığı yönünden Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 11/12/2024 tarihli raporda; Her iki tarafın defterlerinin incelenmesinde tarafların defter ve kayıtlarının birbiri ile mutabık olduğu, sadece davacı tarafından yapılan 20.000- TL tutarlı ödemenin kayıtlara alındığı, ...’e yapıldığı iddia edilen ödenmenin her iki tarafça da kayıtlara alınmadığı, her iki tarafın ticari defter ve kayıtlara dayalı yapılan tespite göre davacının davalıdan alacağının 20.000,- TL olduğu,
davacı ödemesinin tarafların defter ve kayıtlarına göre mi veya ...’e yapıldığı iddia edilen ödemenin davalı firmaya yapılan ödememi kabul edileceğinin taktirinin Mahkememize ait olduğunun, işin tamamlanma oranının kök raporda tespit edilen %5 mi yoksa ek raporda belirtilen %5+%15 mi olduğunun yine Mahkememiz taktirinde olduğunu, bu çerçevede Mahkememiz taktirinin davacı ödemesinin tarafların kayıtlarında sabit olduğu üzere 20.000,- TL olduğu yönünde olması halinde; davalının davacıya iade etmesi gereken tutarın; Projenin gerçekleştirilme oranının %5 olduğunun kabulü halinde 17.050,- TL, Projenin gerçekleştirilme oranının %20 olduğunun kabulü halinde 8.200,- TL, Mahkememiz takdirinin ...’e yapılan 50.000,- TL ödemenin firmaya yapılan ödeme olduğunun kabulü halinde davalının davacıya iade etmesi gereken tutarın: Projenin gerçekleştirilme oranının %5 olduğunun kabulü halinde 67.050,- TL, Projenin gerçekleştirilme oranının %20 olduğunun kabulü halinde 58.200,- TL, Mahkememizin taktir ettiği ve iade edileceğini tespit ettiği tutara yine Mahkememiz tarafından önceki kararında tespit ettiği üzere 07.09.2015 temerrüt tarihinden tahsil tarihine kadar reeskont avans faizi talep edilebileceği, 30.09.2024 tarihli davalı vekilinin beyanından ve bildirişiler tarafından yapılan tespitten anlaşıldığı üzere projenin günümüze kadar davalı tarafından gerçekleştirilmediği, proje konusu arsanın boş olduğu, tarafların diğer taleplerinin Mahkememiz taktirinde olduğu belirtilmiştir.
Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, BAM karar ilamı ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Her ne kadar davalı tarafça zaman aşımı itirazında bulunulmuş ise de, eser sözleşmesinden kaynaklı alacaklarda yüklenicinin yükümlülüklerini hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi halinde TBK 146. maddede düzenlenen 10 yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanacak olup davalının zamanaşımı defi yerinde görülmemiştir.
Taraflar arasında 22 Mayıs 2014 tarihinde inşaat Ruhsatına esas Mimari Uygulama projesi yapım sözleşmesi yapılmış olduğu, söz konusu sözleşmenin 22 Mayıs 2014 tarihinde yapıldığı ve 9.2 Maddesi ile işe başlamanın sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlüğe gireceği, Madde 9.1 ile İşin süresinin 45 (Kırk beş) işgünü olduğu, Madde :6.2 ile İnşaat alanı toplam 11.528 m2 ve Proje hizmet bedelinin:50.000 TL+KDV olduğu, Madde 5.1 ile projenin Belediye başkanlığı tarafından tasdikinden sonra bir hafta içerisinde ödeme yapılacağı, Madde 5.2 ile Avan proje işvren tarafından onaylandıktan sonra Plan, kesit görünüş, tüm detayların hazırlanması, 3D çizimlerin yapılması da Madde:4.3-4.4 ile imza altına alınmış olduğu, davacı işverenin 15 Ekim 2015 tarihinde ... 3.Noterliği ... nolu ihtarname ile Projelerin teslim edilmediğini, hizmet bedeli karşılığında ödenen 50.000+20.000 =70.000 TL nin en geç on gün içerisinde iade talebinde bulunduğu, davalı tarafça sözleşme ile yüklenilen işin son şeklinin 30/01/2017 tarihinde davacıya, davalı şirketçe işin havale edildiği, şirket çalışanı ... tarafından e-posta ekinde gönderildiğini, sözleşme konusu edimini yerine getirdiğini, bilirkişi raporunda davacı defter kayıtlarında davalıya ödenen 20.000,00 TL'nin iş avansları hesabında alacak olarak göründüğünü, elden ödendiği söylenilen 50.000,00 TL'ye ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığının belirtildiğini, ayrıca bilirkişinin, davacı tarafın davalı müvekkili şirketten en fazla 20.000,00 TL talep edebileceğini elden ödendiği ileri sürülen 50.000,00-TL'lik ödemeyi kabul etmedikleri ileri sürülmüştür.
BAM ilamı doğrultusunda talimat yoluyla aldırılan bilirkişi raporu ile; davacı tarafça sözleşmenin feshinden sonraki tarihli davalı tarafça e-posta ile gönderilen projelerin davacı tarafından kullanılamayacağı, Projenin ... Belediyesi'nden tasdik ettirilmemesi nedeniyle sözleşmeye uygunluğundan bahsedilemeyeceği, projenin mevcut haliyle ön proje çalışmaları iş aşaması kısmına tekabül edeceği, toplam hizmet bedeli oranının bu aşamaya % 5 +% 15= %20 oranında tamamlanmış sayılabileceği, bu oranla davacının toplam ödemesi gereken bedelin (2.500,00 TL+ 7.000,00 TL) + %18 Kdv ile= 11.800,00 TL olarak belirlendiği, yine mali müşavir bilirkişi marifetiyle yapılan incelemede, tarafların defter ve kayıtlarının birbiri ile mutabık olduğu, sadece davacı tarafından yapılan 20.000- TL tutarlı ödemenin kayıtlara alındığı, ...’e yapıldığı iddia edilen ödenmenin her iki tarafça da kayıtlara alınmadığı, her iki tarafın ticari defter ve kayıtlara dayalı yapılan tespite göre davacının davalıdan alacağının 20.000,00-TL olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, imzalı belge karşılığında davacıdan 50.000,00-TL ödeme alan ...'in davalı şirketin para almaya yetkili elemanı olup olmadığı anlaşılamamış olup davacı tarafa ispat yükümlülüğü kapsamında yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış ise de davacı vekili bu hususta karşı tarafa yemin teklif etmediklerini beyan etmiştir. Şu halde işin tamamlanma oranına göre davacının toplam ödemesi gereken bedelin
(2.500,00 TL+ 7.000,00 TL) + %18 Kdv ile= 11.800,00 TL olduğu ve tarafların ticari defter ve kayıtlarının esas alınması gerektiği buna göre davacı tarafça yapılan 20.000,00-TL'lik ödemenin mahsubu ile (20.000,00-11.800,00=8.200,00-TL) neticeten davanın kısmen kabulü ile, 8.200,00-TL alacağın temerrüt tarihi 07.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile,
8.200,00-TL alacağın temerrüt tarihi 07.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 580,03-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 8.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından (yapılan yatırılan harçtan/harçlardan iadesine karar verilen kısım düşüldükten sonra kalan); 615,40 TL Harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 15.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 384,90-TL Keşif Harcı, 5.805,38-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 21.190,28-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.482,29-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 20/01/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır