T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/133 Esas
KARAR NO : 2026/309 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 24/02/2025
KARAR TARİHİ : 30/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:... Sigorta Poliçesi teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile poliçede yer alan rizikolar kapsamında teminat altına alınmış olduğu, 28.03.2022 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... caddesini takiben seyir halinde iken yol üzerinde bulunan ... sokak kesişimine geldiği sırada aracının ön kısımları ile, ... caddesinden ... sokağına giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ ön yan kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı, yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nun 57/1-a maddesini ihlal ederek asli kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı ile sabi olduğu, Müvekkili olduğu şirket tarafından ilgili poliçe gereği, işbu trafik kazası sebebiyle zarara uğrayan kasko poliçesi bulunan sigortalısına 05.08.2022 tarihinde 70.710,57 TL ve 07.09.2022 tarihinde 51.058,59 TL olmak üzere toplam 121.769,16 TL tazminat ödemesi yapılmış bulunmaktadır. %75 kusur oranına göre 91.326,87 TL ödenen tazminatın 41.326,87 TL'si 34 LZR 71 plakalı araç sahibinden rücu edildiği, Kalan 50.000,00 TL tazminatın, ... plakalı aracın sigortacısından rücuen tazmini gerekmektedir. Buna rağmen davalı taraf ödeme yapmadığı, 50.000,00-TL tazminat ödemesinin rücuen tazmini amacıyla müvekkilinin ilk önce davalıya rücu mektubu göndermiş ancak davalı herhangi bir cevap vermemiş ve sonuç alınamamış olduğu, müvekkilinin alacağına kavuşmak için karşı taraf aleyhine icra takibi başlatmak zorunda kaldığı, Kanun hükmünde yer alan halefiyet prensibi gereği müvekkil şirket tarafından yapılan ödemenin rücuen tazmini amacıyla ilk önce davalıya SBM sistemi üzerinden rücu talebi gönderilmiş ancak red olarak cevaplanmış olduğu, Daha sonra ise müvekkil şirket tarafından tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış olduğu, Başlatılan icra takibine davalı-borçlu şirket haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, Haksız ve kötü niyetli bir şekilde likit bir alacağı karşı yapılan itiraz sonucu %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Yukarıda açıklanan sebepler uyarınca davalı-borçlu tarafından ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı icra dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talep etmişti.
DAVALI CEVABI : Uyuşmazlık konusu 28/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı tarafın hasar bedelinin rücuen tazminine ilişkin başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, ilgili kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil ... A.Ş. Tarafından 26/11/2021 - 26/11/2022 tarihlerini kapsayan ... poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı aracın kusuru oranında poliçe teminatı, poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlı olduğu, Hasar tarihi itibariyle teminat limiti 50.000 TL olduğu, müvekkil şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçe mevcut olmalı; olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde dava açılması gerektiği, .Davacı dava ikame etmeden önce müvekkil şirkete usulüne uygun başvuru şartını yerine getirmediği, başvuran tarafından, talep konusunun hesaplanabilmesi ve kendisine ödeme yapılabilmesi için, hesaba ve ödemeye esas olacak tüm belgelerle başvuru yapılması, IBAN ve ödeme için bilgi verilmesi zorunlu olduğu, Aksi halde, müvekkili olduğu şirketin değer kaybı tutarını hesaplaması da davacıya ödeme yapabilmesi de mümkün olmayacağı, Üstelik bir an için kabul anlamına gelmemek üzere, davacı yan iddia ettiği şekilde bir kısım evrak iletse dahi, özellikle hasarın hangi parçalarda olduğu, boyutu ve değer kaybına esas bilgilerin (kilometre vs.) temin edilebilmesi için, hasar ve hasar onarımına ilişkin belgelerin sunulması zorunlu olduğu, Davacı taraf kasko hasar dosyasında bulunan tüm belgeleri ve özellikle eksper raporunu temin ederek başvuru yapması, değer kaybı hesabının yapılabilmesi için kaçınılmaz olduğu, Aksi halde, aracı inceleme, aracı hasarlı görme ve dahi detaylı eksper incelemesi yapma şansı olmayan müvekkili olduğu şirketin, hangi parçaların ne oranda hasarlandığını anlayarak Genel Şartlardaki formüllere göre değer kaybı ve hasar bedeli hesaplaması da mümkün olmayacağı, bu nedenle, davanın yeterli başvuru yapılmadığı gözetilerek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... Sigorta, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi tarafından gelen bilgi ve belge kayıtları dosya içerisine alınmıştır.
Bilirkişiler tarafından hazırlanan 02/12/2025 tarihli raporunda; Trafik kurallarının ihlali neticesi meydana gelen dava konusu kazanın oluşumunda, ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ... 'ın ASLİ KUSURULU (Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere kanaatim %75) olduğu; açıklanan trafik kurallarının ihlali neticesi meydana gelen dava konusu kazanın oluşumunda, ... plakalı aracın dava dışı ... 'ın TALİ KUSURULU (Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere kanaatim %25) olduğu; Dava konusu ... plakalı araca ait 28.03.2022 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili dosya münderecatında yer alan tüm belgelerin incelenmesi neticesinde, EkspeR Mehmet Sühan Polat Tarafından Yerinde Ekspertize İstinaden Tespit Edilen PARÇALAR ile ıskontolar düşüldükten sonra 23.440,00- , 90.540,56 Yedek Parçalar ile toplamda KDV hariç 113.980,56-TL ve KDV dahil 121.769.16-TL fiyata kaporta ve boya işçilikleri ile deği yapılarak piyasa şartlarında ARACIN ONARILDIĞI, ... Sigorta A.Ş. tarafından .... plakalı araç maliki olan dava dışı ... hesabına 05.08.2022 tarihinde 70.710,57-TL tazminat ödemesinin ve 07.09.2022 tarihinde Tedarikçi ... OTO hesabına 51,058,59 TL parça ödemesinin yapıldığı, 9075 kusur oranına göre 91.326.87-TL ödenen tazminatın 41.326.87-TL'si ... plakalı araç sahibinden rü li kalan 50.000,00-TL bakiye alacak tazminatının ... plakalı aracın sigortacısı olan ....Sigorta A.Ş. “nin sorumluluğunda olduğu, hukuki değerlendirme, takdiri ve nihai karar tamamıyla Yüce Mahkemeye ait olduğu, Kusur oranları dikkate alındığında rücuya elverişli toplam zarar tutarı 91.326,87 TL olup, bunun 41.326,87 TL kısmının araç m: inden tahsil edildiği, bakiye 50.000 TL'nin ise karşı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe limiti ile uyumlu olduğu, Davalı ... A.Ş.'nin 26.11.2021 — 26.11.2022 tarihli ... numaralı ZMSS poliçesi kapsamında maddi zararlar için kaza başına teminat 50.000 TL olduğu anlaşılmış olup, rücu talebine konu edilen bakiye 50.000 TL'nin poliçe limiti içinde kaldığı tespit edildiği, Bu nedenle davalı sigorta şirketinin kusur oranı ve poliçe limiti kapsamında 50.000 TL'den sorumlu olduğu, Tazminatın rücu kabiliyeti yönünden; rizikonun poliçe dönemi içinde gerçekleştiği, ödeme belgelerinin mevcut olduğu, halefiyet şartlarının tamamının sağlandığı, zamanaşımı ve usuli eksiklik doğuracak bir engel bulunmadığı, Davacının masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile ilgili taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu; Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşıldığı, Yukarıda yapılan açıklamalar sonucunda, tüm bilgi ve belgeler ,6100 sayılı HMK “nın 266/c.2 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, görüş ve kanaatleri mahkemeye sunulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; 28.03.2022 tarihinde meydana gelen kaza olayı nedeniyle davacı .... Sigorta A.Ş. Tarafından 10.06.2021-10.06.2022 tarihlerini kapsar şekilde tanzim edilen ... sayılı ... Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısına ait ... plakalı araçta oluşan hasar bedeli için yapılan ödemenin TTK 1472 maddesi kapsamında halefiyet yoluyla kazaya karışan ... plaka sayılı araç için bakiye kalan miktarın ZMMS sigortacısı/ davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.
Öncelikle tespit edilmesi gereken husus taraflar arasındaki uyuşmazlığa hangi kanun maddelerinin uygulanacağıdır.Davacı sigorta, dava dışı sigortalısına hasar bedelini ödeyerek 6102 sayılı TTK'nın 1472.maddesi uyarınca dava dışı sigortalının haklarına halef olmuştur. TTK'nun 1472-(1)maddesi; "Sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlululara karşı dava hakkı var ise bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış ise, sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek ,dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindedir. Halef olma (halefiyet) bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir.
TTK'nın 1472/1 maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve ...E. - ...K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir. 17.01.1972 tarih ve...E. - ...K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği şüphesizdir.
Yukarıda yer alan TTK 1472. Maddesi ve İçtihadı Birleştirme kararı doğrultusunda uyuşmazlık incelendiğinde; dava dışı sigortalı hangi gerekçe ve hukuki nedenle davalıya karşı talepte bulunabilecek idiyse sigortalının haklarına halef olan davacı sigorta da o nedenlere dayalı olarak talepte bulunabilecektir.
Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da, ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir.Trafik sigortacısı tarafından sigorta sözleşmesi uyarınca sigortalıya karşı açılan rücuen tazminat davalarında, sigortalının sorumlu olduğu miktar yapılan ödeme miktarı olmayıp gerçek zarar miktarı kadardır. Bu nedenle mahkemece, zarar görenlere yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir.Bu bakımdan sigorta şirketinin zarar görenlere ödemiş olduğu tazminat tutarının tamamı rücu için yeterli değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ... E. - ... K. sayılı kararı).
Davalı sigorta şirketi ise sigortalısı olan ... plakalı aracın trafik kazasındaki kusuru oranında davacıya karşı sorumlu olacaktır.Alınan bilirkişi raporu ile davacı sigortanın dava dışı sigortalısı olan... plakalı aracın trafik kazasında %25 tali oranda kusurlu olduğu, ... plakalı aracın dava dışı sürücüsünün %75 asli oranda kusurlu olduğuna ilişkin tespitte bulunulmuştur.
Dava konusu... plakalı araca ait 28.03.2022 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili dosya kapsamında yer alan tüm belgeler ve yine dosya içerisinde yer alan Eksper ... tarafından yapılan tespitler neticiesinde 23.440,00-TL İşçilik, 90.540,56 -TL Yedek Parçalar ile toplamda KDV hariç 113.980,56-TL ve KDV dahil 121.769,16-TL fiyata kaporta ve boya işçilikleri ile değişimi yapılarak piyasa şartlarında aracın onarıldığı, ... Sigorta A.Ş. tarafından ... plakalı araç maliki olan dava dışı ... hesabına 05.08.2022 tarihinde 70.710,57-TL tazminat ödemesinin ve 07.09.2022 tarihinde tedarikçi ... hesabına 51.058,59 TL parça ödemesinin yapıldığı, %75 kusur oranına göre 91.326,87-TL ödenen tazminatın 41.326,87-TL'sinin ... plakalı araç sahibinden rücu edildiği, kalan 50.000,00-TL bakiye alacak tazminatının ... plakalı aracın sigortacısı olan davacı... A.Ş.‘nin sorumluluğunda olduğu, kanaatine varılmıştır. Kusur oranları dikkate alındığında rücuya tabi toplam zarar tutarı 91.326,87 TL olup, bunun 41.326,87 TL’lik kısmının araç malikinden tahsil edildiği, bakiye 50.000 TL’nin ise karşı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe limiti ile uyumlu olduğu, davalı ...A.Ş.’nin 26.11.2021 – 26.11.2022 tarihli ... numaralı ZMSS poliçesi kapsamında maddi zararlar için kaza başına teminat limitinin 50.000 TL olduğu anlaşılmış olup, rücu talebine konu edilen bakiye 50.000 TL’nin poliçe limiti içinde kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir
Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. Bu hale göre sigorta şirketinin sigortalısına ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetli olmamıştır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ... E. ve ... K.sayılı kararı) (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin... Esas, ...Karar sayılı ilamı)
Somut olayda, davacı sigorta şirketi dava dışı sigortalıya 07.09.2022 tarihinde ödeme yapmış ve ödediği bedelin rücuen tahsili amacıyla 24.01.2023 tarihinde ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığı, ödeme tarihi ile takip tarihi arasındaki faiz hesabının da doğru olduğu anlaşılmakla bu bedele de itibar edilerek; davanın kabulü ile, davalının ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı itirazın iptaline, takibin 55.000,00-TL asıl alacak ve 2.738,36-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 57.738,36 TL alacak yönünden takip talebinde gösterilen şartlarda devamına karar vermek gerekmiştir.
Takip talebinde asıl alacağa ticari faiz işletilmesinin talep edildiği görülmekle kabul edilen miktar üzerinden takip tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Her ne kadar icra-inkar tazminatı talep edilmişse de davaya konu uyuşmazlığın trafik kazasından kaynaklı hasar alacağı olduğu, tarafların kusur oranında sorumlu olduğu ve takip tarihi itibariyle alacağın bu nedenlerle belirli olmadığı görülmekle icra-inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Yukarıda belirtilen gerekçeler ve hükme esas alınabilecek yeterli teknik nitelikte bilirkişi kök raporu doğrultusunda davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, ... 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİ ile, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına
2-Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 3.602,55-TL karar harcından peşin ile alınan 900,64-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.701,91-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4- Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, A.A.Ü.T. gereğince belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacının yapmış olduğu 900,64 TL harç gideri ve 12.105,00 TL yargılama gideri toplamı 13.005,64 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davalının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşamaması nedeni ile devletçe karşılanan arabulucu ücreti 4.600,00 TL 'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına
8- Gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/04/2026
Katip
¸E-İmzalıdır
Hakim
¸E-İmzalıdır