T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/177 Esas
KARAR NO: 2025/639
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 11/03/2025
KARAR TARİHİ: 14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin adresinde bulunan şirketin bazı evrakları ve şirketin ortak pay defteri çalınmış veya muhasebesel işlemler için muhabesebe ye gidip gelirken veya şirket içerisinde kaybolduğunu, davacı şirket yetkilisi ... şirket ortaklarının hisse devri yapması için 10- 15 gün önce; devir işlemleri için gerekli evrakları hazırlarken şirket pay defterinin olmadığını fark ettiğini, anılan nedenle davacı şirkete ait ortak pay defteri zayi olduğunu, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, ifade edildiği üzere davacı şirkete ait karar defteri müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirketin ortak pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu belirterek davacı şirkete ait ortak pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; davacı şirkete ait ortaklık pay defterinin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı şirketin ticaret sicil kayıtları ve vergi kayıtları celbedilmiş olup ayrıca şirket ticari defter ve kayıtlarının noter tasdikli sureti dosyamız içerisine alınmıştır.
Davacı tarafın iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" şeklindedir.
Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Yine dosya kapsamından karar ve pay defterinin kaybolduğuna dair bir tutanak tespit edilemediği, zayi olgusunun Kanun'un 82/7 maddesinde belirtilen yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi bir nedenden dolayı gerçekleştiğine dair bir iddia ileri sürülmediği gibi tek başına soyut olarak kayıp iddiasının kanun maddesi kapsamında mücbir sebep teşkil etmediği ve davacı tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığı anlaşılmıştır.(emsal ilamlar İstanbul BAM 12. HD. 23/10/2020 T. ... E. ... K. , İstanbul BAM 12. HD. 30/05/2024 T. ...E. ...K. )
Açıklanan nedenlerle davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi gereği alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.14/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır