T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/368 Esas
KARAR NO: 2025/526
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/05/2025
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin hamili olduğu ve kendisine teslim edilen ... Şirketi (V.K.N. ...)'nin keşidecisi olduğunu, 2.509.826,00-TL (BirMilyonDokuzYüzYetmişDokuzBinTürkLirası) bedelli 30.09.2025 keşide tarihli, keşide yeri ... olan çekin davacı şirket uhdesinde iken kaybolduğunu, Türk Ticaret Kanunun 651. Maddesi “Kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.” şeklinde düzenlenmiş olup işbu çekin, davacının rızası ve iradesi dışında elinden çıktığını, ticari ilişki gereğince kaybolan çek adına keşideci firmanın davacı şirkete ödeme yapılmamış yeni çek teslim edilmemiş ve banka tarafından da yeni çek yaprağı teslim edilmediğini, bu nedenle davacı açsısında söz konusu çekin, TTK. hükümlerine göre zayi nedeniyle ve iptali talebiyle mahkemenize müracaat etme gereğinin hasıl olduğunu, Türk Ticaret Kanunun 757. Maddesi “rızası olmaksızın poliçe elinden çıkan kimse, ödeme yerindeki mahkemeden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.” şeklinde düzenlenmiş olup dava konusu çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ödemeden men niteliğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, bu sebeple işbu çeklerin ihtiyati tedbir kararıyla ödemeden men edilmesi için 6100 sayılı HMK madde 392 uyarınca teminat belirlenmesini talep ettiklerini belirterek işbu çekin ödenmemesi için ödemeden men niteliğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, her türlü dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla, ... ŞİRKETİ (V.K.N. ...)'nun keşidecisi olduğu, 2.509.826,00-TL (BirMilyonDokuzYüzYetmişDokuzBinTürkLirası) bedelli 30.09.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacı vekiline 26/05/2025 tarihli muhtıra ile;"Her ne kadar dava dilekçesinde 30/09/2025 keşide tarihli ve 2.509.826,00 TL tutarlı çekin zayi nedeniyle iptalini talep emiş iseniz de, talep dilekçesinde ... TİC. LTD.ŞTİ'ni keşideci, davacıyı da hamil olarak tariflemiş olduğunuz görülmektedir. Buna karşılık dilekçe ekinde sadece ön yüzün sureti ibraz edilen çekin incelenmesinde, davacının lehtar ya da hamil değil, keşideci göründüğü, ... şirketinin ise lehtar göründüğü, bu haliyle dilekçedeki tarifler ile sureti sunulan çek üzerindeki bilgilerin çeliştiği anlaşılmaktadır,
Öte yandan çek zayii sebebiyle iptal talebi, TTK 818/1-S yollaması ile TTK 757 ve devam maddelerine göre keşidecinin dermeyan etmesi mümkün olmadığından, bu husus aktif husumet ehliyetinin tayininde de önemli olduğundan tarafınıza HMK 119/2. maddesine göre bir haftalık kesin süre verilerek, hangi çeklerin iptalini istediğinizi, banka bilgilerini, çek numarası, keşideci, lehtar, tutar ve keşide tarih bilgilerini içerir bir şekilde mahkememize bildirmeniz ve ayrıca bu çeke hamil olduğunuza dair yaklaşık izahat ile delilleri de aynı kesin süre içerisinde dosyaya ibraz etmeniz aksi halde HMK 119/2. maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği" ihtar edilmiştir.
Davacı vekili 03/06/2025 tarihli beyan dilekçesi ile davacı şirket ... Tic. A.Ş.'nin keşideci olduğu, ... ŞİRKETİ (V.K.N...)'nun hamili olduğu, 2.509.826,00 TL(BirMilyon DokuzYüzYetmişDokuzBin TürkLirası) bedelli 30.09.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyaya resen emsal olarak alınan İstanbul BAM 14. HD'nin 30.05.2024 tarih, ... E ve ... K sayılı kararında da işaret edildiği üzere;
Kıymetli evrakın iptali müessesesi TTK'nın 651 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Senedin iptaline karar verilmesini, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi isteyebilir. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin veya temsilcisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Bu durumda çekin keşidecisi olan davacının çek iptali davası açamayacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harç peşin alındığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.18/06/2025
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır