T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/405 Esas
KARAR NO : 2026/326
DAVA : Tespit
DAVA TARİHİ : 15/04/2026
KARAR TARİHİ : 11/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin "..." isimli yatın yapımı için 04/02/2023 tarihinde...Ltd. Şti. İle anlaşma imzaladıklarını, müvekkilinin sözleşme kapsamında üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini ancak iş programına uyulmaması nedeni ile teknenin sözleşmeye uygun şekilde tamamlanamayacağı anlaşıldığında, bu kez 11/08/2023 tarihinde taraflar arasında yeni bir sözleşme imzalanıldığını, bu sözleşmeye ...Tekneleri ...'ın da taraf olduğunu, "İnşa eden" sıfatını aldığını, projenin çizimi için de ... ile Gemi Mühendisliği Hizmet Sözleşmesi" imzalandığını, buna karşılık ta 108.000,00EURO ayrıca ödeme yapıldığını, Tuzla Bölge Liman Başkanlığınca düzenlenen Gemi İnşa İzin Belgesi'nde de proje mühendisi ..., Tesis adı ...Tekneleri olarak geçtiğini, ancak...şirketinin teknenin yapımı sırasında fiilen yer almamasına rağmen, yetkilisi ...'nın gerçeğe aykırı beyanlarda bulunarak teknenin kendi firması tarafından yapıldığını ifade ettiğini beyanla "..." isimli teknenin yapımının fiilen münhasıran ...Deniz Tekneleri (...) ile proje mühendisi ... tarafından gerçekleştirildiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLLERİN DEĞRLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/04/2026 tarih, ... Esas, ...Karar sayılı kararı ile," ...dava dilekçesi başlığında İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) sıfatı bulunmadığı görülmüş olup, Mahkeme tarafından verilen kararın mahiyeti anlaşılamamakla birlikte, yukarıda açıklandığı hali ile mahkememiz ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan tevzi üzerinden gönderme kararı verilmesi usulen mümkün bulunmamaktadır. İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından şayet görevsizlik kararı verilmişse de yukarıda açıklandığı hali ile görevsizlik kararı üzerine HMK gereğince yapılacak işlemlere riayet edilmemiş olduğundan verilen kararın kesinleştirilmesinin beklenilmesine dair..." şeklindeki kararı üzerine dosyanın mahkememize gönderilmiş olduğu ve yukarıdaki esas numarasını aldığı anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere 5235 sayılı ADLÎ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN’nun 5/5. maddesinde “Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.” hükmü yer almaktadır. Görüldüğü üzere, esasen bir iş dağılımı olan bu husus, kanunun “Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.” lafzı ile neredeyse bir görev ilişkisi gibi düzenlenmiştir.
Bunun içindir ki, eldeki davaların istinaf incelemesine bakan İstanbul BAM 13. HD’nin 28.12.2023 tarih, 2023/1132 E ve 2023/2120 K sayılı emsal kararında;
“…Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 35 inci maddesine dayalı olarak verdiği, 2023/4482 esas, 2023/5883 karar sayılı, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine yönelik 16/10/2023 tarihli ilamı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu 1 inci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararının, mahkemelerin görevine ilişkin değil daireler arasındaki iş dağılımının belirlenmesine ilişkin olduğu, diğer ifade ile kararda belirtilen finans davalarına bakacak asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş dağılımı ilişkisi olduğu, bu sebeple, açılan davanın konusu banka ve finans uyuşmazlıklarına ilişkin ise adliye tevzi bürosunun, dosyayı anılan karar doğrultusunda ilgili mahkemeye tevzi etmesinin gerektiği, tevzinin yanlış yapılması durumunda dosya kendisine tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin, bu durumu tespit ederek dosyanın doğru daireye tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine/gönderilmesine karar vereceği, dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin vereceği kararın, teknik anlamda bir görevsizlik kararı olmadığı, gönderme kararı niteliğinde olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; Hakimler ve Savcılar 1 inci Dairesinin 1232 sayılı kararında belirtilen asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp, iş dağılımına ilişkin bulunduğundan, davanın yanlış tevzii edildiğinin tespiti ile, dosyanın iş dağılımına göre denizcilik vb. davalarına bakmakla görevli İstanbul Deniz İhtisas Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne tevzi edilmek üzere tevzii bürosuna iadesine/gönderilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar verilmesi gerekirken, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/1 fıkraları uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.” denilmiştir. Görüldüğü üzere, anılan emsal kararda mahkemenin yaptığı yargılama sonunda verdiği karar irdelenmiş ve gönderme kararı verilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır. Bu emsal karar göz önüne alındığında, yargılamada daha en başta dosyanın iş dağılımı bakımından görevli mahkemeye gönderilmesi, HMK 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi bakımından ehemmiyet arz etmektedir.
Esasen mahkememizce, talep hakkında 16.04.2025 tarih, 2026/324 Esas ve 2026/277 Karar sayılı kararı ile bu bağlamda gönderme kararı verilmiş ise de, dosya bilahere kendisine tevzi olan ve deniz ihtisas mahkemesi olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 30/04/2026 tarih, 2026/213 Esas, 2026/188 Karar sayılı kararı ile dosyayı karşı gönderme kararı ile mahkememize geri göndermiştir.
Bilindiği üzere, iki mahkeme arasında yargı çevresi, görev ve kesin yetki halinde davaya bakmakta karşılıklı uyuşmazlık çıkması halinde merci tayini hususu HMK 21, 22 ve 23. maddelerinde düzenlenmiş olmasına karşın, iş dağılımı halinde çıkabilecek menfi uyuşmazlıklara dair sarih bir düzenleme yapılmamıştır. Bu noktada bir mevzuat boşluğu olduğunu söylemek mümkün. Öğretide de kabul edildiği üzere medeni usul hukukunda kıyasa başvurmak mümkündür. (PEKCANITEZ, Hakan, Medeni Usul Hukuku, 2016, 4. Bası, 59.s;ATALI, Murat, Medeni Usul Hukuku, 2023, 6. Bası, 16. S) O halde, görev ve yetkiye dair merci tayini hükümlerinin, iş dağılımı hususunda da kıyasen uygulanması mümkündür. Bunun için HMK 22. maddesine göre davaya bakacak ilk derece mahkemesini tayin edecek merci İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’dir.
Yapılan bu izahatlardan da anlaşılacağı üzere, mahkememizce gönderme kararı verildikten sonra, dosya kendisine tevzi olan deniz ihtisas mahkemesi olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahekemesi, kendisi de bu davaya bakmakla görevli görmüyorsa bu durumda HMK 22. maddesine göre merci tayini için dosyayı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne göndermesi gerekir idi. Zira dosyaya resen emsal olarak alınan İstanbul BAM 43. HD’nin 16.02.2023 tarih, 2023/220 E. ve 2023/153 K. sayılı kararı da bu yöndedir. Bu sebeple, anılan gerekçe ile merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememiz dosyasının merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine,
2-Dosya esasının bu şekilde kapatılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi.11/05/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır