T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/322 Esas
KARAR NO: 2020/67
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 19/01/2012
KARAR TARİHİ: 22/01/2020
Davacı vekili tarafından mahkememizde açılan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı borçlu... Şti.’nin müvekkili sigorta şirketinin Antalya Bölgesi’ndeki acentelerinden biri olduğunu, adı geçen borçlu şirketin acentelikten kaynaklanan edimlerini muhtelif kereler yerine getirmediğini ve müvekkili şirkete olan muaccel borçlarını ödemediğini, müvekkili şirketin acentesi şirkete hesap kat ihtarnamesi keşide ettiğini fakat herhangi bir sonuç alamadığını, bunun üzerine müvekkili şirketin alacaklarını tahsil edebilmek için yargı yollarına başvurduğunu, davalının takibe mesnet ipotekli gayrimenkulün maliki olduğunu, davalı tarafından borçlu olunmadığını ileri sürülmüş ise de davalının ipotek bedeli kadar borçtan sorumluluğunun bulunduğunu, davalının takip konusu ipoteği belirli bir şahıs lehine değil, tüzel kişi ... Şti'nin acentelik işlemlerine teminat olmak üzere verdiğini, müvekkili şirkete daha önce ipoteğin kaldırılması talebiyle yapılan başvuru üzerine en az aynı miktarda başkaca bir ipotek teminatı gösterilmesi halinde teminatın kaldırılacağı yönünde açıklama yapıldığını, başka bir teminat gösterileceği belirtilerek gerekli hazırlıkların yapılması ve evrakların hazırlanmasının istendiğini, bunun üzerine hazırlık işlemlerinin başlatıldığını ve davalının itirazında bahsettiği belgenin de bu sırada tanzim edildiğini, ne var ki acente tarafından en az aynı miktarda başka bir teminat gösterilemediğinden ipoteğin fekki için başlatılan işlemlerin hazırlık aşamasında kaldığını ve ilgili tapuda ipoteğin fekkine dair hiçbir işlem yapılmadığını, borçlu davalı tarafça takibe haksız yere itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %40 icra inkâr tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ise cevap dilekçesinde özetle; Antalya Mahkemeleri’nin yetkili olduğunu, müvekkilinin tacir olmadığını ve bu nedenle görevli mahkemenin de Asliye Ticaret değil Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, dosyanın görevli ve yetkili Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini, mülkiyeti müvekkiline ait "... Mahallesi, 3400 ada, 8 parsel üzerinde kain 20 nolu bağımsız bölüm (daire) üzerine 02/09/2005 tarihinde davacı lehine, davacının acentesi olan... Şti'nin yapacağı sigorta aracılık işlemlerinden dolayı 50.000,00-TL.bedelli dava konusu ipoteğin tesis edildiğini, müvekkilinin bu ipoteği akrabası olan (kardeşinin eşi) ...'ın... Şti.'ndeki ortaklığı vesilesiyle verdiğini, bu ortaklığın çok kısa sürdüğünü ve...'ın 2006 yılında şirketteki payını 3. bir kişiye devrettiğini, bunun üzerine müvekkilinin talebi ve ...Şti. yetkililerinin müracaatı üzerine, davacı şirketin 28 Ağustos 2006 tarihli ve ... sayılı, ipoteğin kaldırılması yazısını müvekkiline verdiğini, emekli bir ev hanımı olan müvekkilinin bu yazının bir suretinin tapuya gönderildiği ve ipoteğin kaldırıldığı zannıyla başkaca bir işlem yapmadığını, durumun anlaşılması üzerine davacı şirkete ve acentesi olan ... Şti.'ne ihtarnameler çekildiğini, ancak davacı şirketin ipoteği kaldırmak yerine müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine geçtiğini, söz konusu ipoteğin kaldırılması için Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile "İpoteğin Fekki" davası açtıklarını, gerek icra takibinin gerekse açılan itirazın iptali davasının tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek; öncelikle mahkemece yetkisizlik kararı verilmesini, huzurdaki davada Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde derdest olan... Esas sayılı ipoteğin kaldırılmasına yönelik davanın sonucunun beklenilmesini, yani bu davanın bekletici mesele yapılmasını, ayrıca davanın... Şti.’ne ihbar edilmesini, sonuç olarak hukuksal dayanaktan yoksun olan davanın reddine, davacı tarafından kötü niyetli olarak takip yapılması ve dava açılması sebebiyle de davacı aleyhine alacak miktarının %40’ından aşağı olmamak üzere tazminata hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takibe vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi hükmü uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf delil olarak; İstanbul ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyası, ihtarnameler, hesap ekstreleri, acentelik sözleşmesi, ödeme protokolü, şirket kayıt ve defterleri, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü diğer delile dayanmıştır. Davalı taraf ise delil olarak; ipotek belgesi, davacı şirketin 28 Ağustos 2016 tarihli ve... sayılı "İpoteğin Kaldırılması" yazısı, ...Noterliği'nin 22/04/2011 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, ...Noterliği'nin 22/04/2011 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyası, tapu kayıtları, davacı şirketin ve ... Şti'nin ticari defter ve kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.
Mahkememizce dava konusu İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyası celbedilerek dosya içerisine alınmıştır. İstanbul... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinden; davacı ...Ş. tarafından dava dışı... Şti. İle davalı ... aleyhine 15/04/2011 tarihinde “ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine girişildiği, örnek 9 nolu ödeme emrinin davalı ...’e 10/06/2011 tarihinde bizzat tebliğ edildiği, davalı borçlu ... vekili Av. ... tarafından 10/06/2011 tarihli dilekçe ile yasal süresi içerisinde borca ve faize itiraz edildiği, sonrasında İcra Müdürlüğü tarafından 29/06/2011 tarihli kararla takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosyanın tektikinden; huzurdaki davanın ilk önce İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile açıldığı, bu mahkemece verilen 18/06/2012 tarih, 2012/15 E. ve 2012/ 149 K. sayılı kararla dosyanın İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin (mahkememizin)... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği, fakat daha sonra mahkememizce ... E. sayılı dosyada tefrik kararı verilerek davanın ayrı bir esasa kaydedilerek ...Esas numarasını aldığı görülmüştür.
Davalı taraf cevap süresi içerisinde her ne kadar yetki itirazında bulunmuş ise de; itirazın iptali davasına konu olan icra takip dosyasında (İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E.); dosya borçlularından ... Şti. ile alacaklı davacı ...Ş. arasında akdedilen “Acentelik Sözleşmesi”’nin “Yetki ve Delil Anlaşması” başlıklı 13. maddesine göre; “...Bu sözleşmeden doğacak uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.” şeklinde yetki sözleşmesi bulunması, HMK’nun 7. maddesine göre davalının birden fazla olduğu hallerde davanın (icra takibinin) bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilmesi (başlatılabilmesi) mümkün olduğundan, mevcut takibin icra takip dosyası borçlularından dava dışı... Şti. için yetkili icra dairesinde takip başlatılmış olması ve itirazın iptali davalarında yetkili mahkemenin takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yerdeki mahkeme olması nedeniyle ve aynı zamanda dosyadaki ipotek resmi senedinde de işbu ipotekten doğacak her türlü uyuşmazlıkta İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılındığından davalı tarafın yetki itirazı mahkememizce yerinde görülmemiştir.
Ayrıca; Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 16/01/2017 tarihli; 2016/6413 Esas ve 2017/133 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; ipotek lehtarı olan davacı ... şirketi ile ipotekle borçları teminat altına alınan dava dışı şirket (...Şti.) arasında imzalanan acentelik sözleşmesi ticari nitelikte bir sözleşme olduğundan, bu durumda ipoteğin fekki (kaldırılması) talepli somut uyuşmazlığın da ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden, mahkememizin görevli olduğu sonucuna varılarak işin esasına girilmiştir.
Mahkememizce Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülen ipoteğin fekki davasının sonucunun eldeki davanın sonucunu etkileyeceği dikkate alınarak, Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası bekletici mesele yapılarak, bu dosyada verilecek kararın kesinleşmesi beklenmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 02/07/2013 tarihli; ... E. ve... K. sayılı karardaAntalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 02/07/2013 tarihli; 2012/102 E. ve 2013/340 K. sayılı kararda özetle; “...02.09.2005 tarihinde ... tarafından 50.000,00-TL. bedelli... Şti.’nin borçlarının teminatını oluşturmak üzere ... lehine dava konusu taşınmazda ipotek tesis edildiğini, davacının ipoteğin kaldırılması için ihtarname çektiğini ancak lehine ipotek konulan davalı ... şirketi tarafından davacının ipoteğin kaldırılmasına ilişkin talebinin kabul edilmediğini, davacı tarafından ipoteğin kaldırılması konusunda daha önce yazı hazırlandığı ve ipoteğin kaldırılması konusunda anlaşma bulunduğu beyan edilmiş ise de davalının buna karşı çıktığını, davacının dayandığı 28 Ağustos 2006 tarihli belgenin ... tarafından düzenlenip imzalanmış ve başlık kısmına Merkez Tapu Müdürlüğü ..., sonuç kısmına “ipoteğin fekki için gereğinin ifasını rica ederiz” yazılarak davacıya verildiğini, ipoteğin kaldırılması konusunda taraflar arasındaki anlaşmanın ve düzenlenen belgenin dikkate alınması gerektiğini, davalı ... şirketinin ipoteği kaldıracak makam olan Tapu Müdürlüğü’ne hitaben düzenlediği ve imzaladığı belgenin varlığı dikkate alındığında ipoteğin kaldırılması konusunda taraf iradelerinin birleştiğinin ve ipoteğin kaldırılması koşullarının gerçekleştiğinin kabulünün gerektiğini, davalı taraf her ne kadar ipoteğin fekki için yapılan işlemlerin hazırlık aşamasında kaldığını, tamamlanmadığınğı iddia etmiş ise de basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalının bu şekilde bir belgeyi düzenlemiş olması nedeniyle ipoteğin kaldırılması koşullarının oluştuğunu gösterdiğini, ipoteğin kaldırılması için davalı şirketçe düzenlenen ve imzalanan yazının yeterli olduğunu, tapuda ayrıca resmi akit tablosu düzenlenmesine gerek bulunmadığını, lehine ipotek verilen şirket vekili bu yazının yazıldığını kabul etmiş olduğuna göre şirketin yetkilisi tarafından yazının imzalandığının kabul edildiğinin açık olduğunu, bu durumda ipoteğin kaldırılmasına ilişkin iradelerin birleştiğinin ispatlanmış olduğunu ve bu yazıdan doğacak sonucu ortadan kaldıracak davacının imzasını taşıyan başka yazılı belge sunulmadığına göre davalının aksi yöndeki savunmasına itibar edilemeyeceğini, ipoteğin devamının yasal dayanağının bulunmadığını...”“...02.09.2005 tarihinde ... tarafından 50.000,00-TL. bedelli... Şti.’nin borçlarının teminatını oluşturmak üzere ... lehine dava konusu taşınmazda ipotek tesis edildiğini, davacının ipoteğin kaldırılması için ihtarname çektiğini ancak lehine ipotek konulan davalı ... şirketi tarafından davacının ipoteğin kaldırılmasına ilişkin talebinin kabul edilmediğini, davacı tarafından ipoteğin kaldırılması konusunda daha önce yazı hazırlandığı ve ipoteğin kaldırılması konusunda anlaşma bulunduğu beyan edilmiş ise de davalının buna karşı çıktığını, davacının dayandığı 28 Ağustos 2006 tarihli belgenin ... tarafından düzenlenip imzalanmış ve başlık kısmına Merkez Tapu Müdürlüğü ..., sonuç kısmına “ipoteğin fekki için gereğinin ifasını rica ederiz” yazılarak davacıya verildiğini, ipoteğin kaldırılması konusunda taraflar arasındaki anlaşmanın ve düzenlenen belgenin dikkate alınması gerektiğini, davalı ... şirketinin ipoteği kaldıracak makam olan Tapu Müdürlüğü’ne hitaben düzenlediği ve imzaladığı belgenin varlığı dikkate alındığında ipoteğin kaldırılması konusunda taraf iradelerinin birleştiğinin ve ipoteğin kaldırılması koşullarının gerçekleştiğinin kabulünün gerektiğini, davalı taraf her ne kadar ipoteğin fekki için yapılan işlemlerin hazırlık aşamasında kaldığını, tamamlanmadığınğı iddia etmiş ise de basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalının bu şekilde bir belgeyi düzenlemiş olması nedeniyle ipoteğin kaldırılması koşullarının oluştuğunu gösterdiğini, ipoteğin kaldırılması için davalı şirketçe düzenlenen ve imzalanan yazının yeterli olduğunu, tapuda ayrıca resmi akit tablosu düzenlenmesine gerek bulunmadığını, lehine ipotek verilen şirket vekili bu yazının yazıldığını kabul etmiş olduğuna göre şirketin yetkilisi tarafından yazının imzalandığının kabul edildiğinin açık olduğunu, bu durumda ipoteğin kaldırılmasına ilişkin iradelerin birleştiğinin ispatlanmış olduğunu ve bu yazıdan doğacak sonucu ortadan kaldıracak davacının imzasını taşıyan başka yazılı belge sunulmadığına göre davalının aksi yöndeki savunmasına itibar edilemeyeceğini, ipoteğin devamının yasal dayanağının bulunmadığını...” belirterek davanın kabulüne, ... Mahallesi, 3400 ada, 8 parsel üzerine 02.09.2005 tarihinde ... lehine konulan ipoteğin terkinine (tapu kaydından kaldırılmasına) karar vermiştir.
Dosya temyizen incelenmek üzere Yargıtay’a gitmiş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nce 05/05/2014 tarihli; 2014/1819 Esas – 2014/8460 K. sayılı kararda; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddine, usul ve kanuna uygun ilk derece mahkemesi kararının ONANMASINA karar verilmiştir.
Dosya bu defa karar düzeltme için Yargıtay’a gönderilmiş ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından 09/04/2015 tarihli; 2014/16593 E. ve 2015/5025 K. sayılı kararla; dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre,... Şti. vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir. Böylelikle mahkememizce bekletici mesele yapılan dava konusu takibin ve eldeki davanın dayanağı olan taşınmazla ilgili ipoteğin kaldırılması davasının kabul edilenrek kesinleştiği anlaşılmıştır. (Gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi anılan mahkemece UYAP üzerinden mahkememiz dosyasına gönderilmiştir.)
Huzurdaki dava ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibine vaki itirazının iptaline ilişkin olup; davada ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerindedir. Davacı alacaklı, takip konusu yaptığı tutar kadar alacaklı olduğunu kanıtlamak ile yükümlüdür.
Davacı ... şirketi ile dava dışı... Şti. Arasında Acentelik Sözleşmesi imzalanmış olup; davalı ... bu sözleşmede taraf değildir. Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; ... Mahallesi, 3400 ada, 8 parsel üzerindeki 7 nolu bağımsız bölüm üzerine 02/09/2005 tarihinde davacı ...Ş.’nin nin acentesi olan dava dışı...Şti.’nin yapacağı sigorta işlemlerinden dolayı 50.000,00-TL. bedelli ipotek tesis edilmiştir. İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı olduğundan uyuşmazlığın dava ve takip konusu ipotek resmi senedi çerçevesinde değerlendirilip çözümlenmesi gerekmektedir.
Takip konusu ipotek resmi senedi içeriğinden; davalıya ait taşınmazın, dava dışı...Şti.’nin yapacağı sigorta işlemlerinden dolayı ve her nam altında olursa olsun şirket nezdinde tahakkuk etmiş veya edecek borçların teminatını oluşturmak üzere 50.000,00-TL. ile sınırlı olarak yükümlendirildiği anlaşılmaktadır.
İpotek, bir kişisel alacağın teminat altına alınmasını amaçlayan ve bir taşınmazın değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir aynî haktır. Bir diğer ifade ile ipotek, şahsî bir alacağı güvence altına alma amacı taşıması nedeniyle alacağa bağlı bir haktır.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ipoteğin fekkine ilişkin kararında da belirtildiği üzere; davaya ve takibe konu alacak, ipoteğin kaldırılmasına ilişkin 28 Ağustos 2006 tarihli belgenin düzenlendiği tarihten sonrasına ilişkindir.
Davacı ...Ş., dava dışı acentenin faaliyetlerinin teminatı olarak ipoteğin verildiğini, fakat acentenin edimlerini yerine getirmediğini, başka bir teminat gösterileceği belirtilerek gerekli hazırlıkların yapılması istendiğinden hazırlık işlemlerinin başlatıldığını, 28/08/2006 tarihli belgenin de bu sırada tanzim edildiğini, ancak başka teminat gösterilmediğinden ipoteğin fekki için başlatılan işlemlerin hazırlık aşamasında kaldığını ve tapuda ipoteğin fekkine dair işlem yapılmadığını, ipotekle teminat altına alınan borcun sona erdirilmediğini iddia etmiş ise de davacının bu iddialarının yerinde ve haklı olmadığı, davayı konu icra takiibin tarihinin 15/04/2011 olduğu, davacı şirketin ipoteğin kaldırılması yazısını 28/08/2006 tarihinde davacıya verdiği belgede iradesini ipoteğin kaldırılması şeklinde bildirdiği, böylelikle taraflar arasında takip öncesinde takip konusu ipoteğin kaldırılması yönünde karşılıklı idarelerin oluştuğu, ipotek kaldırma belgesi düzenlendikten sonra doğan borç için mevcut ipoteğin teminat vasfının ortadan kalktığı, ipotek veren davalının yükümlülüğünün Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen ipoteğin fekki kararı ile birlikte sona erdiği, bir başka ifade ile ipotekle teminat altına alınan hukuki ilişkinin ipoteğin kaldırılması kararıyla sona erdiği, bu nedenle davacı şirketin davalıya yönelik olarak başlattığı takibin ve sonrasında açtığı eldeki davanın haklı nedene dayanmadığı anlaşılmakla davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca; davalı tarafça her ne kadar haksız takip nedeniyle davacı şirket aleyhine %40'dan aşağı olmamak üzere tazminat talebinde bulunulmuş ise de; davacı tarafın huzurdaki davayı açtığı tarih itibariyle Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülen gayrimenkulle ilgili ipoteğin fekki (kaldırılması) davasının henüz sonuçlanmamış olması, davacının işbu itirazın iptali davasını açtığı tarih itibariyle taşınmaz üzerindeki ipoteğin halen geçerli ve mevcut durumda bir ipotek olması, dolayısıyla davacının huzurdaki davayı açmasında dava tarihi itibariyle hukuki menfaatinin bulunması karşısında, yasal şartları oluşmayan tazminat isteminin de reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davalı tarafın yasal koşulları oluşmayan tazminat istemlerinin de reddine,
3-Alınması gerekli 54,40-TL karar ve ilam harcının 470,70-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 416,40-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı tarafından yapılan 22,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 7.300,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345. maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342. maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.