T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1021 Esas
KARAR NO: 2018/121
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 11/02/2013
KARAR TARİHİ: 22/02/2018
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı... tarafından ciro edilen senetlere istinaden davalı ... tarafından müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, takibe konu edilen 15/05/2011 vade tarihli 105.000,00 TL bedelli ve 15/06/2011 vade tarihli 750.000,00 TL bedelli senetlerin müvekkili tarafından, alacaklı tarafa teminat olarak verildiğini, müvekkili ile davalı arasında 16/01/2009 tarihli sözleşme/taahhütname başlıklı protokol ile ... Şti.nin kurulması konusunda anlaştıklarını, şirketin beklenen karı elde edemediğini, müvekkilinin senet metninde yer aldığı şekilde davalılardan her hangi bir mal almadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, söz konusu icra takibinin iptaline, davalı tarafın kötü niyetli olarak müvekkili aleyhine başlatmış olduğu takip neticesinde hakkında %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; her iki senedinde müvekkilerine teminat senetleri olarak verilmediğini, borç senetleri olarak verildiğini belirterek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini savunmuştur.
İstanbul ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, takip alacaklısı davalı ... tarafından, davacı ve diğer takip borçluları hakkında 2 adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine girişildiği, diğer davalı ...'ın takipte bir sıfatının bulunmadığı görülmüştür.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları ile dosya kapsamına göre dava, takip dayanağı bonolardan dolayı davacı borçlunun borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Ancak, senede "malen" veya "nakden" kaydı yazılmışsa, artık buna uyulmak gerekir. Bu kayıtların aksinin savunulması senedin talili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki, böyle bir durumda kanıt yükümlülüğü yer değiştirir. Senedi talil eden, iddiasını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer (YHGK 17.12.2013 gün 2003/19-781 Esas, 2003/768 Karar sayılı ilamı).
Bono metninde yer alan düzenleme nedenine ilişkin kaydın her iki tarafça da çift taraflı olarak talil edilmesi durumunda ise; kanıt yükümlülüğü yer değiştirmez. Bu durumda en başa dönülerek kanıt yükü kimde ise senet metnindeki düzenleme nedenine ilişkin kaydın aksinin iddiayı ileri süren tarafça kesin kanıtlarla kanıtlanması yasal zorunluluktur.
Diğer yandan, İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında kural olarak alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır. Ancak, takip kambiyo senedine dayanmakta ise borcun bulunmadığının kanıt yükü takip borçlusundadır.
Somut olayda, takip TTK.hükümleri gereğince tüm yasal unsurları taşıyan 2 adet bonoya dayanmaktadır. Söz konusu bononun düzenlenme sebebi bölümünde "malen" kaydı bulunmaktadır. Davacı taraf bonoların teminat senedi olarak davalıya verildiğini, bu nedenle bonolardan dolayı borcunun bulunmadığını ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.
Davalılar ise savunmalarında, bonoların aralarındaki sözleşmelere göre davacının borcuna karşılık alındığını ileri sürmüşlerdir.
Davacı tarafça bonoların teminat amaçlı düzenlendiğinin ileri sürülmesi ve davalılarca da borca karşılık alındığının savunulması karşısında; bonoların düzenlenme nedeni, her iki tarafça da talil edilmiştir.
Bu durumda senet metnindeki "malen" kaydına itibar edilmesi, diğer bir anlatımla borçlanmaya konu malın davacı borçluya teslim edildiğinin kabulü gerekmektedir. Davacı borçlu taraf da, söz konusu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitini istediğine göre, belirtilen karinenin aksinin yani, borçlanmaya konu malların teslim edilmediğini HMK'nun 201.md gereğince kesin kanıtlarla kanıtlamak zorundadır.
Davacı taraf yukarıda açıkladığı üzere, takip dayanağı bonolara ilişkin malın kendisine teslim edildiği yönündeki karinenin aksini kesin kanıtlarla kanıtlayamadığından ve davalı ...'ın da takip alacaklısı olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
KARAR : /Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davalılardan ...'a yönelik açılan davanın, takip alacaklısı olmaması nedeniyle pasif husumet yokluğundan ve bu nedenle dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Diğer davalı ...'a yönelik açılan davanın reddine,
3-Koşulları oluşmadığından davalıların kötü niyet tazminat istemlerinin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 35,90 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 14.601,30 TL peşin harçdan mahsubu ile bakiye 14.565,40 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...'a verilmesine,
6-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 48.150,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...'a verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır