T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/865 Esas
KARAR NO: 2019/757
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 27/02/2012
KARAR TARİHİ: 15/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davadışı... Şirketi ile davalı .... arasında 26.09.2006 tarihinde, ... Noterliği' nin ... yevmiye no'lu Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeyi dava dışı şirketi temsilen davacının imzalandığını, davacının aynı zamanda dava dışı şirketin kefili sıfatıylada imzalayıp, kendisine ait tapulu taşınmazı, kiralayan şirkete rehin (ipotek) vererek, üzerinde kiralayan lehine ipotek tesis edildiğini, bu taşınmazın , ...semtinde bulunan 7 no'lu parseldeki 10 nolu dükkan olduğunu, kiralayan davalı ...'nin, kira konusu makinaları, kiracı davadışı şirkete teslim ettiğini, finansal kira bedellerinin tümünün ödenmesi halinde kira konusu makinaların mülkiyetinin kiracıya devredileceğinin öngörüldüğünü, ancak kiracı tarafından 100.000.-Euro kira bedeli ödenmesine rağmen kiracının ekonomik darboğaza girmesi nedeniyle kalan bedeli ödeyememesi yüzünden Finansal Kiralama sözleşmesinin kira konusu malzemelerin kiralayana iadesi ve ödenen kira taksitlerinin kiralayana kalması, kiralayanın bakiye alacağından feraget etmesi kayıt ve şartı ile sonlandırıldığım ve akit taraflarının birbirlerini bu şekilde ibra ettiklerini, söz konusu protokolün 13.11.2009 tarihinde imzalanmasına ve kiralanan tüm makinaların davalı ...A.Ş.'ne iade edilmesine rağmen, diğer davalı şirketin fesih protokolü gereğince ipoteği, işlem yapılmaksızın fek etmek yerine, ipotek konulan davacıya ait dükkanın ipotek haklarının davalı ... A.Ş'ne devir edilerek taşınmazın düşük bir değerle ... Şti'ne ihale edildiğini, borcun ve ipoteğin bilgi verilmeden ve onay alınmadan ipotek hakkının usulsüz olarak devir edildiğini, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Es. sayılı dosyasından ipotek konulan taşınmazın satışının istenmesi nedeniyle talep olunan miktarda borçlu olmadığının tespitini istenildiği, açıklanan nedenlerle İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi suretiyle yapılan takip nedeniyle davacı müvekkilinin takip alacaklısı davalı ile diğer davalıya borçlu olmadığının tespitine, fesih protokolünde ipoteğin fek edileceği kabul edilmesine rağmen fekkedilmemesi sonucunda, takibin ve satışın teminatsız olarak dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmasını, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...Es. Sayılı dosyasından yapılan takibin iptali ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ile dava dışı ...Şti arasında finansal kiralama sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşme konusu malların kendileri tarafından temin edilip kiracıya teslim edildiğini, kiracının borç ödemekten acze düşmesi nedeniyle FKK.nun 23.maddesine göre sözleşmenin feshedildiğini, sözleşme konusu malların kiralayan sıfatı ile kendilerine iadesinin gerektiğini, kendilerinin bu konuda kiracıyı borcundan dolayı ibra etmelerinin söz konusu olmadığını ve kalan alacağından da feragatlerinin olmadığını, kaldıki feshin kabulü protokolünde ibraya ilişkin bir ibarenin bulunmadığını, esasen sözleşmede yapılacak değişikliklerin yazılı olarak yapılacağının öngörüldüğünü, ödeme aczinden kaynaklanan zararların hafifletilmesi için sözleşme konusu malların davacı tarafından rızaen ... A.Ş'ye teslim edildiğini, ...A.Ş arasında imzalanan 13.11.2009 tarihli protokole göre, davacı şirketin müvekkili-davacıya 103.843.78 Euro borcunun bulunduğunu, müvekkilinin,...A.Ş'den feshe konu malların satış bedeli olarak alınan (KDV hariç) 82,627,12 Euro'nun mahsup edilerek kalan alacağın ... A.Ş'ne temlik edildiğini ve alacağın teminatı olan ipoteğin tamamının değil, kalan 25.000,-Euro ile sınırlı olmak üzere devredildiğini, iddia olunan e-mail de fesihin kabulü prokolü gönderildiği veya kabul edildiğine yönelik bir beyanın bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davacı ve diğer davalı hakkında muhtemel doğmuş veya doğacak tüm yasal başvuru, tazminat ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacının mesnetsiz iddialarının ve davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'nin, davacının ipoteği karşılığında dava dışı ...Şti lehine tesis edilen ve aktedilen Finansal Kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacağını ve bu alacağın teminatını oluşturan ...Semtinde bulunan, zemin dükkan üzerindeki 102.000.-Euro tutarında üst sınır ipoteğini, 25.000.-Euro miktarı ile sınırlı olarak...Noterliğinin 28.10.2010 tarih ve ... yev no'lu işlemi ile müvekkili şirkete kesin olarak temlik ettiğini, müvekkilinin davaya konu edilen finansal kiralama sözleşmesinde taraf olmadığını, anılan finansal kiralama sözleşmesine konu makinaların önceden müvekkili tarafından davalı ... şirketine satıldığını ve onun tarafından da finansal kiralama yolu ile kiracı şirkete kiralandığını, ancak kiracının borçlarını ödemede basiretli bir tacir gibi davranmadığını, temlik alacaklısı olan müvekkilinin, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlattığı icra sahibine yönelik bir itirazda da bulunmadığını, usul ve yasalara uygun olarak satışın yapılmış olmasına rağmen, davacının müvekkilinin alacağını geciktirmek için ve kötüniyetle satışa ititrazda bulunduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizce Ankara ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Es. Sayılı Dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı Dosyası ile bir sureti ile ... İcra Müdürlüğünün ... Tal. Sayılı dosyası sureti celp edilip incelenmiştir.
Mahkememizce ilk olarak 15/07/2013 tarihinde, taraf iddia ve savunmaları, sunulan delil ve belgeler değerlendirilmek suretiyle, davacının yetkisi olduğu... A.Ş kayıtlarında davalı ... ile olan ticari ilişkinin değerlendirilmesi yönünden 2006-2011 yıllarına ait yasal ticari defter kayıt ve dayanak belgeleri de değerlendirilmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile alınan bilirkişi talimat raporunun tetkikinde; davacının yetkili olduğu ...A.Ş' nin ticari defter ve belgelerini taraflarına ibraz edilmemesi nedeniyle şirket defterlerinin incelenemediği, davalı ... şirketinin davacıya çektiği ihtarnamenin 3. Maddesinde '' ....muacceliyet kesbedecek borç toplamının 71.663,47 Euro olması sebebiyle ihtarnameye konu miktar 28.533,04 Euro + 500,87 TL olmak üzere toplam 100.186,51 Euro + 500,87 TL .... '' yer aldığını mahkememize bildirmiştir.
Mahkememizin 21/10/2014 tarihli celse iki nolu ara karar gereğince, davalı ... ' nin 2006-2011 yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve alınan talimat raporu ile birlikte bir bütün olarak rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak ...seçilmiş, dosya 25/11/2014 tarihinde bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Uzman bilirkişi tarafından 08/01/2014 tarihli bilirkişi raporu, 28/01/2016,09/02/2018 ve 20/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporları alınmıştır.
Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; davalı - kiralayan ... ile dava dışı ...Şti arasında imzalanan 26.09.2006 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin varlığı ve içeriği tartışma konusu olmadığı, bu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla davacı ... ile dava dışı ...in imzaladıkları, davacının ayrıca kiracı şirketin finansal borçlarının teminatı olmak üzere maliki olduğu ... Mahallesinde bulunan ve tapunun cilt :47/4626, ada/parsel=6928/7'de kayıtlı, betonorme apartmanının zemin katındaki "depolu dükkan" vasfındaki 10 nolu bağımsız bölümü, 02.10.2006 tarih ve ... yevmiye no'lu işlemle l.derecede toplam : 102.000,00-Euro bedelle üst sınır ipoteği ile kiralayan ... lehine ipotek verdiği, finansal kiralama sözleşmesi tarafları olan davalı ... ile dava dışı ... Şirketi arasında 13.11.2009 tarihinde imzalanan feshin kabülü protokolünde, "Fesihe Takaddüm Eden Olaylar" başlıklı açıklamada, kiralayan ile kiracı arasında ...Noterliğinin 28.09.2006 tarih ve... yevmiye no'lu finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı ve aynı Noterliğin 09.01.2007 tarih ve... no'lu ihbarnamesi ile kiracıya ödeme cetveli bildirildiği,kiralanan menkul malların teslim edildiği, kiracının borçlarını ödemede temerrüdü nedeniyle kiralayanın kiracıya, ödeme cetvelinde belirtilen borcu gösterir şekilde, ... Noterliğinin 24.02.2009 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin keşide edildiği ve verilen 60 günlük yasal süre içinde borcun ödenmesinin ihtar edildiği, aksi halde sözleşmenin işbu ihtarname ile feshedilmiş olacağı ve sözleşme konusu malların kiralayana derhal tesliminin gerektiği, aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiği, verilen altmış günlük sürede borcun ödenmemesi üzerine sözleşmenin kiralayan tarafından feshedildiği ancak o tarihte sözleşme konusu malların kiralayana teslim edilmediği, sözleşmenin tarafları kabul edip, daha sonra vardıkları mutabakat uyarınca işbu feshin kabulü protokolünü imzaladıklarının açık olduğu, kiracının temerrüde düşmesi nedeniyle sözleşme, kiralayan-davalı ... tarafından feshedildiği, buna göre kesin delil olarak kabul edilen kiralayan-davalı şirket kayıtlarında toplam borcun 103.843,36 Euro olduğu, sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'na göre, kiracının borçlarını ödemede temerrüde düşmesi ve sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde, kiracının hem ödenmeyen kira bedelini ödemesi ve hem de kiralamaya konu malları bila bedel kiralayana iade etmesi yasal zorunluluk teşkil ettiği, başka bir anlatımla, ödediği kira bedellerinin ödenmeyen borçlanndan düşülmesini istemesi sözkonusu değil iken, kiralayanın menkul malların KDV'siz satış fiyatını toplam riskten indirdiği, yani kiracı lehine hareket ettiği de anlaşıldığı, zira 13.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ile 3226 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış olup, ancak yeni Kanuna göre menkullerin ikinci el satış değerlerinin toplam riskten düşülmesi suretiyle fazla yapılan tahsilatların kiracıya iade olanağı sağlandığı, yani eski Kanun zamanında olmayan bir uygulamayı kiralayan, kiracısına sağlamış olup, bu da tamamen kiracı lehine bir davranış teşkil ettiği, davacının Finansal Kiralama Sözleşmesindeki kiracı yararına verdiği ipotekten 25.000.-Euro "Borcun devir alınması ve mevcut ipoteğin borcu devralana intikaline ilişkin sözleşme" uyarınca, kiralayan tarafından diğer davalı ... A.Ş'ne devredilmiş ve bu davalı tarafından da ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatılıp, Ankara'ya yazılan talimatla, davacının verdiği ipotekli taşınmaz açık arttırma yolu ile satılarak 25.000,00 Euro' luk alacak Makel tarafından tahsil edildiği, 25.000,00 Euro’nun 21.316,24 Euro 'su dava dışı kiracı şirketin kalan borcu olup, 3.783,76 Euro’nun ise, bu borcun gecikme faizlerinden oluştuğu, bu borçtan, kiracı ile birlikte onun lehine ipotek veren davacının sorumlu olduğu ve davacının bu davadaki talebinin yerinde bulunmadığı kanaatiyle görüş bildirilmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller, takip dosyası kapsamı, talimat bilirkişi raporu, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve ek raporlarının kapsamı tümüyle birlikte değerlendirilmiş, alınan bilirkişi raporu ve ek raporları gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden,mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamının ve mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporu ve ek raporları birlikte değerlendirilmesinde, davalı - kiralayan ... ile dava dışı ....Şti arasında imzalanan 26.09.2006 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin mevcut olduğu, bu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla davacı ... ile dava dışı ...'in imzaladıkları, davacının ayrıca kiracı şirketin finansal borçlarının teminatı olmak üzere maliki olduğu Ankara da bulunan betonorme apartmanının zemin katındaki "depolu dükkan" vasfındaki 10 nolu bağımsız bölümü, 02.10.2006 tarih ve ... yevmiye no'lu işlemle l.derecede toplam : 102.000,00-Euro bedelle üst sınır ipoteği ile kiralayan ... lehine ipotek verdiği, finansal kiralama sözleşmesi tarafları olan davalı ... ile dava dışı ... Şirketi arasında 13.11.2009 tarihinde imzalanan feshin kabülü protokolünde, "Fesihe Takaddüm Eden Olaylar" başlıklı açıklamada, kiralayan ile kiracı arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı ve kiracıya ödeme cetveli bildirildiği, kiralanan menkul malların teslim edildiği, kiracının borçlarını ödemede temerrüdü nedeniyle kiralayanın kiracıya, ödeme cetvelinde belirtilen borcu gösterir şekilde, ... Noterliğinin 24.02.2009 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin keşide edildiği ve verilen 60 günlük yasal süre içinde borcun ödenmesinin ihtar edildiği, aksi halde sözleşmenin işbu ihtarname ile feshedilmiş olacağı ve sözleşme konusu malların kiralayana derhal tesliminin gerektiği, aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiği, verilen altmış günlük sürede borcun ödenmemesi üzerine sözleşmenin kiralayan tarafından feshedildiği ancak o tarihte sözleşme konusu malların kiralayana teslim edilmediği, sözleşmenin tarafları kabul edip, daha sonra vardıkları mutabakat uyarınca işbu feshin kabulü protokolünü imzaladıklarının açık olduğu, kiracının temerrüde düşmesi nedeniyle sözleşme, kiralayan-davalı ... tarafından feshedildiği, buna göre kesin delil olarak kabul edilen kiralayan-davalı şirket kayıtlarında toplam borcun 103.843,36 Euro olduğu, sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'na göre, kiracının borçlarını ödemede temerrüde düşmesi ve sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde, kiracının hem ödenmeyen kira bedelini ödemesi ve hem de kiralamaya konu malları bila bedel kiralayana iade etmesi yasal zorunluluk teşkil ettiği, ödediği kira bedellerinin ödenmeyen borçlanndan düşülmesini istemesi sözkonusu değil iken, kiralayanın menkul malların KDV'siz satış fiyatını toplam riskten indirdiği, yani kiracı lehine hareket ettiği de anlaşıldığı, zira 13.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ile 3226 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış olup, ancak yeni Kanuna göre menkullerin ikinci el satış değerlerinin toplam riskten düşülmesi suretiyle fazla yapılan tahsilatların kiracıya iade olanağı sağlandığı, yani eski Kanun zamanında olmayan bir uygulamayı kiralayan, kiracısına sağlamış olup, bu da tamamen kiracı lehine bir davranış teşkil ettiği, davacının Finansal Kiralama Sözleşmesindeki kiracı yararına verdiği ipotekten 25.000.-Euro "Borcun devir alınması ve mevcut ipoteğin borcu devralana intikaline ilişkin sözleşme" uyarınca, kiralayan tarafından diğer davalı ... A.Ş'ne devredilmiş ve bu davalı tarafından da ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatılıp, Ankara'ya yazılan talimatla, davacının verdiği ipotekli taşınmaz açık arttırma yolu ile satılarak 25.000,00 Euro' luk alacak ... tarafından tahsil edildiği, 25.000,00 Euro’nun 21.316,24 Euro'su dava dışı kiracı şirketin kalan borcu olup, 3.783,76 Euro’nun ise, bu borcun gecikme faizlerinden oluştuğu, bu borçtan, kiracı ile birlikte onun lehine ipotek veren davacının sorumlu olduğu ve davacının bu davadaki talebinin yerinde bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu 22.maddesi gereğince alınması gerekli 44,40-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 816,75-TL harçtan düşümü ile geriye kalan 772,35-TL'nin karar kesinleştiğinde istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davalı .... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 6.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır