T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/976 Esas
KARAR NO:2020/390
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)-İstirdat
DAVA TARİHİ:25/09/2013
KARAR TARİHİ:10/09/2020
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı asıl ve birleşen davaların mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili asıl davadaki dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılmış 11/04/2013 tarihli ... - Satın Alma Sözleşmesi gereği, davalı tarafça teslimi öngörülen radyatörlere ilişkin toplam 1.411.690 TL'lik ödemenin çekler ile yapılacağının kararlaştırıldığını, bu çeklerden 117.000 TL'lik 3 adet çek bedelinin vadesi gelmesi nedeniyle ödendiğini ancak, davalının üretimi durduğunu ve işçilerin akitlerini feshettiğini ...'a duyurması nedeniyle ürünlerin teslimatının imkansız hale geldiğini, bu nedenle müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiğini ve ödenen 351.000,00 TL'nin ve verilen çeklerin iadesinin talep edildiğini ancak, davalının iade ve tazminat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ihtarnameye de cevap vermediğini, davalının çeklerden 124.690,00 TL bedelli çeki davalı ...Ş.'ye temlik ettiğini, verilen çeklere karşılık mal teslim edilmemesi ve sözleşmenin haklı olarak sonlanması nedeniyle söz konusu çek aslının iadesinin gerektiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle 31/05/2013 tarih, ... numaralı, 124.690,00 TL bedelli çekin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile diğer davalı şirket arasında yapılmış faktoring sözleşmesine istinaden temlik alınan fatura alacaklarına karşılık dava konusu çekin müvekkiline verildiğini, müvekkilinin iyiniyetli 3.kişi durumunda olduğunu, davanın kendilerine yönetilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dava dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle sözleşmeden dönülmesi nedeniyle, vadesi gelerek ödenen ve davalı ...'e diğer davalı tarafça temlik edilen 30/06/2013 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL bedelli çek bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin, dava dışı ... A.Ş.ile müvekkili şirket arasında yapılmış faktoring sözleşmesi gereği müvekkili şirkete temlik edildiğini, diğer davalının sözleşmenin tarafı olmadığını, çek bedelini dava dışı ... A.Ş.'nin ödediğini, müvekkiline dava yöneltilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dava dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle sözleşmeden dönülmesi nedeniyle, vadesi gelerek ödenen ve davalı ...'e dava dışı ... tarafından temlik edilen 30/09/2013 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL bedelli çekin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... San.ve Tic. A.Ş. arasında yapılmış faktoring işlemleri neticesinde dava konusu çekin faturalı işlemlere karşılık olarak verildiğini, davacının faktoring işlemleri ile doğrudan hiçbir bağlantısı bulunmadığını, sadece keşideci olduğunu, davacının iyiniyetli 3.kişi durumundaki müvekkiline karşı ileri sürebileceği bir dava söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dava dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle sözleşmeden dönülmesi nedeniyle, vadesi gelerek ödenen ... numaralı, 117.000,00 TL ve ... numaralı, 117.000,00 TL bedelli çek bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dava dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle sözleşmeden dönülmesi nedeniyle, davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti ile davalıya verilmiş olan 30/09/2013 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL, 31/10/2013 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL, 30/11/2013 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL, 31/12/2013 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL, 28/02/2014 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL, 31/03/2014 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL, 30/04/2014 tarih, ... numaralı, 117.000,00 TL bedelli çek asıllarının iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve tarafı olduğu birleşen davalarda davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşme ile üstlendiği edimlerini yerine getirmek için elinden geleni yaptığını, yaşanan olumsuzlukların müvekkili şirket kusurundan kaynaklanmadığını, ekonomik kriz sonucu üretimi durdurmak zorunda kaldığını, davacıya belirtilen miktarda borç bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Yargılama sırasında Kapatılan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2017 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davalı ...'nin iflasına karar verildiği ve verilen kararın kesinleştiği, iflas işlemlerinin ... İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasından yürütüldüğü görülmüştür.
Asıl ve birleşen davalar; davacı ile davalı müflis ... arasında yapılmış 11/04/2013 tarihli ... - Satın Alma Sözleşmesi'nin feshi nedeniyle, sözleşme gereği davacı tarafça adı geçen davalıya verilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti, iadesi ve istirdadı istemine ilişkindir.
Yanlar arasındaki uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden; iddia ve savunmalara göre davaya konu yapılan davacı ile davalı müflis ... arasındaki sözleşme gereği adı geçen davalıya verilen çeklerin istirdadının gerekip gerekmediği, davacının borçlu olup olmadığının tespiti için bilirkişi kurulu raporu alınmasına karar verilmiş; davacı şirket ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Tal.sayılı dosyasından aldırılan 30/05/2016 tarihli talimat raporuyla ve getirtilip-sunulan belgelerle birlikte dosya konusunda uzman bilirkişiler YMM ... ve Doç. Dr. ...'e tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi kurulu tarafından ibraz edilen 04/01/2017 tarihli raporunun ve bu kez davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması için ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Tal.sayılı dosyasından aldırılan 26/07/2017 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Tal.sayılı dosyasından aldırılan 30/05/2016 tarihli raporda özetle; usulüne uygun tutulan davacı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre, sözleşme kapsamında mal alımına karşılık davacı tarafça davalı ...'a asıl ve birleşen davalar konusu 1.411.690,00 TL bedelli çeklerin verildiği bildirilmiştir.
Alınan 04/01/2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; davacı şirket ile davalı ... arasında imzalanan 11/04/2013 tarihli ... Satın Alma Sözleşmesi gereği verilen 1.411.690,00 TL tutarlı çeklerden vadesi gelenlerin ödenmesine rağmen anılan davalı tarafça taahhüdün yerine getirilmediği, mal teslimi yapılmadığı, sözleşmenin ihlaline dayalı davacı tarafça sözleşmenin feshedildiği; yine davalı ... ile davalı ... arasında 10/07/2013 tarihli, dava dışı .... A.Ş. ile davalı ... arasında 04/07/2013 tarihli ve dava dışı .... A.Ş. İle ... arasında 13/02/2013 tarihli faktoring sözleşmesi imzalandığı, işbu sözleşmelere istinaden düzenlenen faturalara karşılık ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin cirolanarak asıl ve birleşen davalı ... şirketlerine verildiği; dava konusu çeklerin çek çıkış bordrosu ile davacı kayıtlarından çıktığı ve davalı tarafa teslim edildiği, davalı ... sözleşme kapsamında almış olduğu 1.411.690,00 TL bedelli çekler karşılığında davacı tarafa herhangi bir mal ve hizmet tesliminde bulunmadığı, bu nedenle davalı ...'un çek bedelleri kadar davacıya borçlu olduğu;
Asıl ve birleşen bir kısım davalarda davalı ... şirketleri yönünden; kural olarak, ciro ile devredilen bir senette, kendisine başvurulan kişi, düzenleyen ve önceki hamillerle kendi arasındaki def'ileri ileri süremeyeceği, bu nedenle davacının, asıl ve birleşen bir kısım davalarda faktoring şirketlerine karşı 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu madde 9/3 ve TTK 687 madde çerçevesinde borçlu olmadığı ileri sürmesinin hukuken mümkün olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
En son alınan 26/07/2017 tarihli talimat raporunda; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı şirketten alınan 1.411.690,00 TL tutarlı çeklerin davalı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafça dava konusu çeklere karşılık herhangi bir fatura düzenlenmediği, davalı şirket kayıtlarına göre, davacının dava konusu çeklerden dolayı alacaklı olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan bilirkişi kurulu raporu ile talimat ile aldırılan raporları gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu raporu ve talimat raporları ile toplanıp değerlendirilen delillere göre; davacı şirket ile davalı ... arasında yapılmış 11/04/2013 tarihli ... Satın Alma Sözleşmesi gereği, teslimi öngörülen mallara ilişkin ödemeye karşılık asıl ve birleşen davalar konusu 11 adet çekin müflis şirkete verildiği, teslimatın imkansızlığı nedeniyle sözleşmenin davacı tarafça feshedildiği; asıl ve birleşen davaya konu çeklerin taraf ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı ancak, mal teslimine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, tüm çeklerin bedellerinin hamillerine ödendiği konularında çekişme bulunmamaktadır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, benimsenen bilirkişi kurulu raporu ve talimat raporlarında ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, asıl ve birleşen davalara konu çeklerin vadesi gelerek ödendiği, bedelleri ödenen çeklere karşılık sözleşmede kararlaştırılan bir mal tesliminin yapılmadığı, bu nedenle asıl ve birleşen dava konusu çek bedellerinin davalı ...'nden istirdadının gerektiği kanaatine varıldığından; yargılama sırasında anılan davalının iflası nedeniyle, İİK'nın 235.maddesi gereğince davalı müflis şirketin iflas masasına asıl ve birleşen davaya konu karşılıkları ödenen çek bedellerinin davacı taraf alacağı olarak kayıt ve kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Asıl ve bir kısım birleşen davada davalı ...Ş., ... A.Ş. ve ... yönünden yapılan yargılama sonrasında;
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 9/3 maddesi; "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def''ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğer ki faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü içermektedir.
Belirtilen yasa hükmü faktoring işleminin tarafları olan faktoring şirketi, temlik eden önceki alacaklı ve borçlu dışındaki kambiyo borçluları yönünden uygulanması gereken bir hüküm olup, somut olayda; davacı ....A.Ş., faktoring işleminin tarafı olmayıp keşideci sıfatıyla kambiyo borçlusu durumunda olduğundan keşideci ile lehtar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan şahsi def'ilerin davalı ... şirketine karşı ileri sürülebilmesi kambiyo senedinin faktoring şirketi tarafından iktisap edilirken bile bile borçlunun zararına hareket edildiği hususunun kanıtlanması koşulunu bağlı olup, davacı bu hususa ilişkin yeterli kanıt sunamadığından asıl ve birleşen bir kısım davalarda adı geçen faktoring şirketlerine yönelik açılan davaların reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Asıl dava yönünden;
a)Davalı ...Ş.'ye yönelik açılan davanın REDDİNE,
b)Davalı Müflis ...'ye yönelik açılan davanın KABULÜ ile;
Bu davada dava konusu yapılan ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 31/05/2014 keşide tarihli, ... numaralı ve 124.690,00 TL bedelli çek yönünden 124.690,00 TL'nin davalı müflis şirketin iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne,
c-Alınması gerekli 54,40-TL karar ve ilam harcının 2.129,39-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 2.074,99-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
d-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalı müflis şirketten alınıp davacıya verilmesine,
e-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 15.795,55 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
f-Davacı tarafça yatırılan 24,30 TL başvuru harcı, 54,40 TL karar harcı, 3,75 TL vekalet harcı, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.571,25 TL tebligat-talimat giderlerinin toplamı 5.153,70 TL yargılama giderinin davalı müflis şirketten alınıp davacıya verilmesine,
g-Davalı ... şirketi tarafından yapılan 50,00 TL tebligat giderinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
ğ-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası yönünden;
a)Davalı ...Ş.'ye yönelik açılan davanın REDDİNE,
b)Davalı Müflis ...'ye yönelik açılan davanın KABULÜ ile;
Bu davada dava konusu yapılan ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 30/06/2013 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çek yönünden 117.000,00 TL'nin davalı müflis şirketin iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne,
c-Alınması gerekli 54,40-TL karar ve ilam harcının 1.998,07-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 1.943,68-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
d-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalı müflis şirketten alınıp davacıya verilmesine,
e-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 15.065,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
f-Davacı tarafça yatırılan 27,70 TL başvuru harcı, 54,40 TL karar harcı, 4,10 TL vekalet harcı, 20 TL tebligat giderlerinin toplamı 106,20 TL yargılama giderinin davalı müflis şirketten alınıp davacıya verilmesine,
g-Davalı ... tarafından yapılan 10,00 TL tebligat giderinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
ğ-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
3-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davanın REDDİNE,
a-Alınması gerekli 54,40-TL karar ve ilam harcının 1.998,10-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 1.943,70-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 15.065,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
c-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davanın KABULÜ ile;
a-Dava konusu yapılan;
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 31/07/2013 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli ve
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 31/08/2013 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çeklerin toplamı olan 234.000,00 TL'nin davalı müflis şirketin iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne,
b-Alınması gerekli 54,40-TL karar ve ilam harcının 3.996,14-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 3.941,74-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
c-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafça yatırılan 27,70 TL başvuru harcı, 54,40 TL karar harcı, 4,10 TL vekalet harcı ve 16,00 TL tebligat giderlerinin toplamı 102,20 TL yargılama giderinin davalı müflis şirketten alınıp davacıya verilmesine,
5-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davanın KABULÜ ile;
a-Dava konusu yapılan;
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 30/09/2013 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çekin,
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 31/10/2013 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çekin,
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 30/11/2013 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çekin,
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 31/12/2013 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çekin,
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 28/02/2014 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çekin,
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 31/03/2014 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli çekin,
... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, 30/04/2014 keşide tarihli, ... numaralı ve 117.000,00 TL bedelli 7 adet çek bedeli toplamı 819.000,00 TL'nin davalı müflis şirketin iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne,
b-Alınması gerekli 54,40-TL karar ve ilam harcının 13.986,50-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 13.932,10-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
c-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafça yatırılan 24,30 TL başvuru harcı, 54,40 TL karar harcı, 3,75 TL vekalet harcı ve 16,00 TL tebligat giderlerinin toplamı 98,45 TL yargılama giderinin davalı müflis şirketten alınıp davacıya verilmesine,
Dair; huzurdaki taraf vekillerinin yüzlerine karşı, duruşmaya katılmayan davalı ... vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 10/09/2020
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı