T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2015/1007 Esas
KARAR NO:2021/594
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:10/03/2010
KARAR TARİHİ:12/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... Şube Başkanlığı tarafından iletilen ve ... Mah. ... Caddesi N:... adresinde mukim... binasının ... sistemi işi 03/10/2007 tarihli sözleşme ile ... A.Ş. Tarafından ihale ile alındığını, ... AŞ tarafından yapılan işi teslim alma aşamasında sözleşme ve şartname ile ifa edilen iş arasında ihaleyi veren müvekkil tarafından eksiklikler tespit edildiğini, Şube Yönetim Kurulu tarafından uzman bilirkişiye yaptırılan keşif neticesinde davalı tarafından yapılan işte bazı kalemlerin eksik olduğunu ve bazı kalemlerin yapılmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine davalı tarafından teknik eleman istendiğini ve gelen teknik elemanlarla beraber yapılan incelemede aynı eksiklikler tespit edildiğini, şube yönetim kurulu bununla da yetinmeyip ... genel merkezinden bu iş için teknik eleman istemiş ve elemanlar eksikleri tespit edip tutarının ödenmesi için davalı tarafa tebliğ edildiğini, davalı taraf ilgili tutarı ödemeyince davacı dernek şube başkanlığı ....Noterliğinin ... yevmiye ve 16 Ekim 2009 tarihli ihtarname ile eksik işlerin bedelini ödeme için ihtar gönderildiğini, bu ihtarnameye rağmen davalı taraf herhangi bir ödemede bulunmadığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ; davalıdan alacağı olan 48.400,00TL nin faiz ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinde bahsettiği hususların gerçekleri yansıtmadığını, müvekkilin eksik ifa ettiği hiçbir edimi bulunmadığı gibi aksine fazla imalat yaparak söz konusu projeyi teslim ettiğini, davacının kendi edimlerini hiç ya da zamanına yerine getirmemesinden dolayı maddi olarak kayba uğradığını, yapılan tüm işler ve montajlar davacının projeyi revize etmesine ve onayına bağlı olarak en baştan programlandığını ve uygulandığını, davacı tarafın tespit tutanağında belirtilen hususlara müvekkil tarafından itiraz edildiğini,davacı tarafın beyanlarının aksine sözleşme şartlarına uymayan ve müvekilin zarara uğramasına neden olan tarafın davacı olduğunu, 03/10/2007 tarihinde imzalanan sözleşmeden sonra müekkil teslim süresi 50 gün olduğu için hemen imalatlara başladığını, fakat davacı taraf ilk başta yanlış çalışma yaptırdığı için proje revizyonuna gittiğini ve teslime 10 gün kala 14/11/2007 tarihinde müvekkile yeni bir mimari proje sunduğunu, işlerin bu projeye uygun olarak yapılmasını istediğini, ikinci proje doğrultusunda yeni bir çalışmaya giren müvekkiline ilk projede bulunmayan bir çok ilave iş ve cihazlar istendiğini, müvekkilinin davacıdan ek süre talep ettiğini, davacının söz konusu bina içinde yapmak zorunda olduğu inşaat , dekorasyon ve elektrik işlerini zamanında yapamadığı için müvekkil 50 gün içinde bitirmesi gereken işi 16 ay gibi bir süre de bitirebildiğini, bu süreçte davacının iş akışına göre müvekkil elemanları her çağrıldıklarına davacıya ait binaya gittiğini ve yapmakla yükümlü oldukları işleri davacının iş akışına göre gerçekleştirdiklerini, bu süre içinde zaman ve iş kaybı bir yana müvekkilin kullandığı malzemelere %100 zam geldiğini ve bu nedenle maddi kayba uğradığını, davacı tarafın istemiş olduğu yeni iç ve dış ünite davacıdan talep ettiğini fakat ödenmediğini, ana sözleşmeden kalan 2.500TL alacağı olduğunu, söz konusu bedeller müvekkile ödenmeyice Bakırköy noterliğinen ihtarname gönderildiğini ve olumlu yanıt alınamadığını beyanla davacının taleplerinin reddin, müvekkilinin davacı taraftan olan 2.500TL ve 22.758,53 Euro alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; ... San. Ve Tic. A.Ş 'nin teklifi, taraflarca imzalanan sözleşmeler, T.... Derneği Tespit Tutanağı, ihtarnameler, tanık, bilirkişi incelemesi,
Davalı taraf delil olarak; taraflar arasında akdedilen 03/10/2007 tarihli sözleşme örneği, 16/11/2009 tarihli ihtarname örneği, tarafların ticari kayıtları, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık ve sair delillere dayanmıştır.
Mahkememizin (kapatılan ... Asliye Ticaret Mahkemesinin) 07/07/2014 gün ve ... Esas ... sayılı kararımız davacı vekili tarafından temyiz edilmiş Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığının 29/06/2015 gün ve .../... Esas .../... sayılı ilamı ile '' Somut olayda; mahkemece, yargılama sırasında birtakım eksik işler tespit edilmiş ve bunların bedeli belirlenmiş ise de, alınan ek raporlarda bu işlerin de ikame imalâtlar yapılmak suretiyle karşılandığı gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddi cihetine gidilmiştir. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporları az yukarıda götürü bedel esasına dayalı eser sözleşmelerinde iş bedelinin hesaplanmasına ve ilave işler bedelinin belirlenmesine ilişkin kurallar bakımından, hüküm kurmaya elverişli değildir.
Buna göre, mahkemece; mahallinde yapılacak inceleme ve dosyada bulunan belgelerle, tanık beyanları bir bütün halinde değerlendirilmek suretiyle götürü bedele dahil olan ve sözleşmenin 6. maddesi kapsamında gösterilen işlerin fiilen yapılıp yapılmadığı belirlenerek, yapılan işlerin tüm işe fiziki oranı tespit edilmeli, buna göre yüklenicinin hak ettiği iş bedeli ile kanıtladığı ölçüde ilave işlerin bedeli de işin 2007 ve 2008 yıllarında yapılmış olmasına göre bu yıllarda serbest piyasada geçerli rayiç fiyatlar üzerinden hesaplanarak yüklenici hakedişine ilave edilmeli; sonucuna göre, iş sahibinin fazla ödemesinin bulunması halinde asıl davanın bu bedel üzerinden kabulüne karar verilmeli, aksi durumda şimdiki gibi asıl davanın da reddi cihetine gidilmelidir. Açıklanan kurallara uygun düşmeyen şekilde hazırlanan kök ve ek bilirkişiler kurulu raporlarının hükme esas alınması suretiyle sonuca varılması doğru olmayıp, hükmün bu yönden bozulması gerektiği gibi karşı davada dernek yararına hükmedilen vekâlet ücretinin ne şekilde belirlendiği belli olmaksızın eksik olarak takdir edilmiş olması da bozmayı gerektirmiştir. '' gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiş olup, bozma ilamına uyularak devam edilen yargılamada;
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, dosya daha önce rapor sunan bilirkişiler eşliğinde keşif yapılmasına, Yargıtay bozması ve davacı/karşı davalı temyiz dilekçesi dikkate alınmak suretiyle rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişiler; davacının ilk teklifini 147.578.10 euro ile vermiş olduğunu, ( 255.162.53 tl) yapılan pazarlıkta davalı % 22 lik indirimle teklifini 115.000 euro ya indirmiş olduğunu (198.835 tl), davalı ve davacı kdv hariç 115.000 euro ve 1 euro 1.729 tl kurla 198.835 tl ile sözleşme imzalamış olduğunu, davalı teklif tarihinde ve iş yapılma aşamalarında inşaatın henüz tamamlanması nedeniyle verdiği ön teklifteki malzeme ve işçiliklerde, tekniğin gereği bazı malzeme ve işçiliklerin yerlerine ikame malzeme ve işçilik ve alternatif malzeme ve işçilik kullanarak tamamlamak üzere (*) eksik olarak kullanmış ve 115.000 euro yerine yerine 94.843 euroluk {163.983.55 tl) malzeme ve işçilik kullanmış olduğunu, davalı, inşaatın ve tesisatın ve tekniğin gereği eksik kullanılan işçilik ve malzeme yerine (*) ikame malzeme, işçilik ve alternatif malzeme ve işçilik için toplam 29.530.89 euro (51.058.90 tl ) ile işi tamamlamış olduğunu,
(sayın mahkeme heyeti, taraflar ve vekilleri ve teknik bilirkişinin katılımı ile yapılan ilk fiziksel keşifte binanın tüm bölümlerindeki ısıtma ve soğutma ve havalandırma tesisatının gerektiği şekilde çalıştığı teknik olarak tespit edilmiştir.)
Dosyada mevcut, altında davalı yetkilisi veya veya davacı yetkilisine mi ait olduğu belli olmayan tarihsiz beş sayfalık 132.876.94 euro(229.744.20 tl) tutarında bir kesin hak ediş listesi bulunmakta olduğunu, bu listeye göre davalı, 132.876.94/115.000 oranına göre % 15.54 fazlası ile % 115.54 oranında isi tamamlamış olduğunu, dosyadakidiğer belgelere ve hesaplamalara göre de davalı isin tamamı için toplam 124.373.89 euroluk (215.042.45 tl) malzeme ve isçilik kullanılmış olup isi 124.373.89 euro/115.000 euro (215.042.45 tl/198.835 tl ) oranı ile % 8.15 fazlası ile % 108.15 ile tamamlamış olduğunu, notta davalı, alternatif malzeme ve işçilik ve ikame malzeme ve işçilik için yaptığı toplam 29.530.89 euroluk ( 51.05890 tl) harcamanın , ( ... ... noter 16 kasım 2009 tarih ve ... no ) noter kanalı ile 19.286.89 euro (33.347.03 tl ) lık kısmı için davacıdan ek bedel talep etmiş olduğuna dair rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
20/02/2017 tarihli celsede alınan ara karar uyarınca yeni bilirkişi heyeti seçilecek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla; makine mühendisi Prof. Dr. ..., elektrik mühendisi ... ve SMMM bilirkişisi ... sunmuş oldukları raporlarında; Davalı-karşı davacı şirketin davacı-karşı davalı derneğe ait işi tamamlama oranının, sözleşmeye uygun ve sözleşme dışı malzeme işçilik toplamı olarak % 108,15 olduğunu, davacı-karşı davalı derneğin davalı-karşı davacı şirketten talep edebileceği toplam maddi zararının 11,145,49 Euro olduğuna dair rapor sunmuş oldukları görülmüştür.
26/04/2018 tarihli celsede bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, SMMM ..., elektrik mühendisi ... ve makine yük. Müh. Prof. Dr. ... sunmuş oldukları raporlarında: Dosyaya sunulu belge ve bilgiler çerçevesinde Davalı- K. Davacı ... San ve Tîc A.Ş (Yüklenicinin) sözleşme kapsamındaki işi tamamlayarak Davacıya işi teslim etmediğini, Davacı- K. Davalı ...'nin Davah- K. Davacı ... San ve Tic. A.Ş. KDV dahil 22.921,25 Euro dava tarihi itibariyle talep edebileceğini, karşı dava açısından yapılan mali inceleme neticesinde Davalı -K. Davacı ... şirketinin Davacı -K. Davalı ...'nden talep edebileceği bakiye alacağın 2.528,30 TL olduğuna dair rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklan eksik ifa nedeniyle eksik işler bedelinin tahsili; karşı dava ise, bakiye iş bedeli ile sözleşme dışı ilave işler bedelinin tahsili istemlerine ilişkin alacak davalarıdır.
Yargıtay bozma ilamı, iddia ve savunma, taraflar arasındaki sözleşme ile dosyamızda bulunan tüm bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde; Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda mahallinde keşif yapıldığı, eksikliğin giderildiği, dosyamıza sunulan son bilirkişi heyet raporunun dosyaya en son kazandırılan bilgi ve belgeler de dikkate alınarak hazırlandığı, raporun denetime elverişli ve dosyamız kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla, anılan rapor doğrultusunda davalı/yüklenicinin sözleşme kapsamındaki işi tamamlayarak davacıya teslim etmediğini, davacının yapılan işe oranla fazla ödemeye ilişkin KDV dahil 22.921,25 Euro'yu dava tarihi itibariyle talep edebileceği kanaatine varılmakla asıl davanın kabulüne, karşı dava yönünden; bozma öncesi verilen davanın reddi kararına karşı temyiz yasa yoluna başvurulmadığı, bu nedenle karşı davanın reddi kararının kesinleştiği anlaşılmakla, karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
1-Asıl dava yönünden; davanın kabulü ile, 59.141,96 TL'lik alacağa dava tarihi olan 10/03/2010(kısa kararda sehven 23/08/2011 olarak yazılmıştır) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
2-Karşı dava yönünden; bozma öncesi verilen davanın reddi kararına karşı temyiz yasa yoluna başvurulmadığı, bu nedenle karşı davanın reddi kararının kesinleştiği anlaşılmakla, karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
3-Asıl dava yönünden alınması gerekli 4.039,99-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Asıl dava yönünden davacı tarafından yapılan 561,15 TL toplam keşif harcı, 220,00-TL araç ücretleri ve 8.377,10-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 9.158,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Asıl dava yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap olunan 8.488,45-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesi nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı.12/07/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı