T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/108 Esas
KARAR NO: 2018/830
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 02/02/2016
KARAR TARİHİ: 03/09/2018
BİRLEŞEN İSTANBUL 5 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
ESAS NO: 2016/1044 Esas
KARAR NO: 2016/867
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 20/10/2016
KARAR TARİHİ: 25/10/2016
Yukarıda tarafları, konusu, esas ve karar numarası yazılı mahkememiz dosyasının yapıp bitirilen açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesi ile; Müvekkilinin iş yerinde 22.09.2015 tarihinde saat 22:00 sularında kimliği belirsiz kişilerce silahlı soygun yapılıp müvekkil şirket merkezinde nakit para ve kıymetli evraklar, şirket kaşesi ve araçların yedek anahtarlarının çalındığını, Lüleburgaz C. Savcılığının ... Haz. dosyası ile olayın soruşturma açıldığını, hırsızlık olayı sonucunda çek karnesi ve çok sayıda müşterinin çekinin çalındığını, çalınan çeklerle ilgili olarak Lüleburgaz ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açtıklarını, çeklerle ilgili ihtiyati tedbir karan verildiğini, bu çeklerden Mithat İnan tarafından keşide edilen ...bank Büyükçekmece Şubesine ait ... no.lu 19.000,00 TL'lık çekin davalı banka tarafından ihtiyati haciz kararı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, müvekkilinin banka hesaplarına haciz konulduğu, dava konusu çekin müvekkilinin alacağına karşılık müşterisi ... A.Ş. tarafından ciro edilerek verildiğini ve kasanın soyulması sonucunda çekin çalındığını, müvekkilin ciro silsilesi içindeki firmalara bir borcunun bulunmadığını belirterek, takibin durdurulmasını, müvekkilin menkul, gayrimenkul varlığı ile banka hesaplarına konulan haciz ve blokenin tedbiren kaldırılmasını ve 19.000,00 TL'lik çekten dolayı müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan dava dilekçesinde; aynı şekilde ana dosyada bahsedilen hırsızlık olayından bahisle aynı şekilde daha önce Lüleburgaz ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını bu mahkemeden verilen önel üzerine davalı aleyhine 6102 sayılı yasanın 758 maddesine dayalı çek istirdatı talebinde bulunduğu, bilahare mahkemesince dava dosyasının 25/10/2016 tarihli kararı ile mahkememizin dosyası ile birleştirildiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile; Dava konusu çekin dava dışı...A.Ş. tarafından müvekkili bankanın...şubesine ciro edildiğini, müvekkilinin iyiniyetli 3. Şahıs olup davanın reddi gerektiğini, birleşen İstanbul ... ATM ... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini, müvekkili yetkili meşru hamil sıfatıyla anılan çekten dolayı icra takibi başlattığını, davacının çekteki ciroya ilişkin bir itirazının bulunmadığını, müvekkilinin çeki iktisap ederken iyiniyetli 3. kişi olduğunu ve kötü niyetli olmasının mümkün olmadığından ağır kusurunun da bulunmadığını belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Katılma talebinde bulunan ... A.Ş.vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde; Müvekkilinin İstanbul ...İcra Müdürlüğnün ... esas sayılı takip dosyası dayanağı çekte cirantalardan birisi olduğunu, Lüleburgaz ... AHM ... E. sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle çek bedelinin tahsil edilemediğini, anılan çek bedeli olan 19.000,00 TL'nin davacı şirkete EFT havalesi yoluyla 04.02.2016 tarihinde gönderildiği belirterek, davanın sonucu müvekkili de etkileyeceğinden HMK 66 m. uyarınca müvekkilin davaya katılmasına karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Davacı taraf delil olarak; İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra dosyası, Lüleburgaz Cumhuriyet Başsavcılığı ... Hazırlık sayılı dosyası, Lüleburgaz ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... E sayılı dosyası, Ticaret Sicil Gazetesi 06.11.2015, 07.12.2015 ve 07.01.2016 Tarihli nüshaları, ödeme yasağı kararı, bilirkişi incelemesi, ileride ortaya çıkacak ve davalı yanca sunulacak delillere karşı delil bildirme hakları saklı kalmak üzere tanık ve yemin de dahil her türlü kanuni delillere dayanmıştır. Davalı taraf delil olarak; ...bankası ... Şubesine ait, 06.01.2016 tarihli, ... nolu çek, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, banka kayıtları, bilirkişi, tanık ve sair tüm delillere dayanmıştır.
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, dosya bankacı bilirkişi ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu raporunda;
Asıl dava yönünden; Davalı banka ile dava dışı kredi lehtarı ... A.Ş. arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden dava dışı kredi lehtarına nakit kredi kullandırılmış olduğunun anlaşılmakta olduğunu, davaya konu edilen çekin yeni TTK 780 m. (TTK 692.m) göre kambiyo senedi vasfına haiz olduğunu, çekin icra dosyasına sunulan fotokopisine göre muhatap bankaya ibraz edilip tedbir kararı (ödeme yasağı) nedeniyle herhangi bir işlem yapılamadığı/ödenemediği şerhi düşülmüş olduğunu, çekin yetkili meşru hamili davalı banka ile davacı ara ciranta (2.sıradaki ciranta) arasındaki ilişki irdelendiğinde, öncelikle temel borç ilişkisinin dışında kaldıklarını, mezkur çekin temlik cirosu ile davalı bankaya devir ve teslim edilmiş olduğunu, dava konusu edilen çekten dolayı bir an için kambiyo senetlerinin mücerret ilkesi bir yana bırakıldığında bile, davalı bankanın dava dışı kredi lehtarı cirantaya (... A.Ş.) kredi kullandırmış olduğunun anlaşılmış olduğunu, davalı bankanın temel ilişki haricinde/dışında bahse konu çekin yetkili meşru hamili olması nedeniyle, başta yeni TTK'nun 687.790 ve 792 m. hükmü ile yerleşik emsal Yargıtay Kararları uyarınca çeki geri verme yükümlülüğü bulunmadığının düşünülebileceğini, diğer yandan TTK 687 m. ve bu yöndeki Yargıtay'ın yerleşik emsal içtihat karartan çerçevesinde davalı bankanın çeki iktisap ederken kötü niyetli ve/veya ağır kusurlu olduğunun da ispatlanamamış olduğunu, davacının dava konusu edilen 19.000,00 TL'lık çekten dolayı borçlu olduğuna,
Birleşen dava yönünden; Davacı bir yandan yukanda belirtilen asıl/ana davada borçlu olmadığının tespitini taiep ederken, birleşen dava dosyası ile de dava konusu çekin iadesinin talep edilmiş olduğunu, davacının dava konusu çekten dolayı borçlu olduğunun kabulü durumunda, anılan çekin iade edilmesi talebinin de haliyle yerinde olmayacağına dair rapor sunmuştur.
Dava: Menfi tespit ve birleşen dava dosyası yönünden 6102 sayılı yasanın 758 maddesine dayalı çek istirdatı davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyadaki bilgi ve belgeler, alınan detaylı, gerekçeli ve dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle itibar edilen bilirkişi raporu uyarınca davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafça, davaya müdahale dilekçesi sunan ... A.Ş. Den ciro yoluyla teslim alınan ...bankası... Şubesine ait ... nolu 19.000,00 TL bedelli çekin hırsızlanmak suretiyle elinden rıza dışı çıkarak davalıya geçtiği ciheti ile davalı tarafın hakkında yapmış olduğu takipten dolayı asıl dava yönünden borçlu olmadığının tespitini, birleşen dosya yönünden ise çek iptali davası sonucunda verilen önel üzerine 6102 sayılı yasanın 758 maddesi uyarınca çek istirdatı talebinde bulunmuş olmasına rağmen davalının davacı ile dava dışı çeki cirolayan ve çeki hırsızlayanlar arasındaki ilişkinin yabancısı olduğu, çekin hırsızlanmış olmasına rağmen bu hususun iyi niyetli hamile karşı ileri sürülebilmesi için davalı bankanın kötü niyetinin açıkça ispat edilmesi gerektiği, oysa alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere davalı bankanın çeki kendi kredi borçlusu ...A.Ş den ciro yoluyla kredi alacağına mahsuben temliken almış olduğu, temlik alınma tarihinde davalının dava dışı çeki cirolayan kredi borçlusu ...A.Ş den alacağının olduğunun sabit olduğu ve davacı tarafça davalı bankanın ciro ile çeki teslim alırken açıkça kötü niyetli olduğunun ispatlanamamış olduğu bu nedenle de davalının iyi niyetli çek hamili olarak iyi niyetinin korunması gerektiği ve buna istinaden de ödenmeyen çekten dolayı davalı tarafça yapılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı davacıdan alacaklı olduğu, davacının bu nedenle de davalıya İİK 72 maddesi uyarınca borçlu olmadığına ilişkin talebinin reddine gerektiğinden, birleşen dava dosyası yönünden de davalının çeki iyi niyetli hamil olarak alacağına mahsuben temliken almış olması nedeniyle 6102 sayılı yasanın 758 maddesi uyarınca da çeki davalıya iade mecburiyetinin bulunmadığı, davacının birleşen istirdat davasında reddi gerektiğine kanaat getirilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin ... E sayılı ana dosyası yönünden davanın reddine,
a-Alınması gerekli 35,90 TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 347,96 TL harçtan mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b-Davacının yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 2.280,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
d-Davalı tarafça yapılan 4,30 TL vekalet harcı, 6,80 TL vekalet pulu olmak üzere toplam 11,1 TL giderin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-Mahkememizin birleşen İstanbul ...ATM nin ... E sayılı dosyası yönünden davanın reddine,
a-Alınması gerekli 35,90 TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 324,48 TL harçtan mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b-Davacının yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 2.280,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Taraflarca yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip
¸e-imzalı
Hakim
¸e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.