T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1085 Esas
KARAR NO: 2018/1268
DAVA: Çeklerin iadesi- iptali
DAVA TARİHİ: 02/11/2016
KARAR TARİHİ: 31/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Çeklerin iadesi-iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...'nın keşideci olarak, ...Bankası ... Şubesi’nden aldığı, 20/02/2008 tarih ve... nolu 35.000,00 TL'lik, 10/02/2008 (10/02/2009) tarih ve ... nolu 72.000,00 TL’lik, 19/07/2008 (19/12/2008) tarih ve 4179478 nolu 31.000,00 TL’Iik 3 adet çekini, ...-...-...Şti.-...Şti. nin kredi borcunun teminatı olarak, davalı ... ... Şubesi’ne verdiğini, süresinde işlem yapılmadığından bu çeklerin zamanaşımına uğramış ve bu nedenle de davalı banka tarafından, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. nolu dosyası ile 31.000,00 TL'lik çek ve 2009/10761 E. nolu dosyası ile ise 35.000,00 TL'lik çek yönünden ilamsız icra takibi yapıldığını, borca ve takibe yaptıkları itiraz üzerine davalının İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile,... E. Sayılı icra dosyası yönünden açtığı itirazın iptali davasının reddedildiğini ve temyiz incelemesinden geçen kararın kesinleştiğini, itiraz ettikleri diğer icra dosyası için davalı banka tarafından itirazın iptali davası veya başka bir dava açılmadığını, davalı bankanın 72.000,00 TL'lik çek yönünden suç duyurusunda bulunduğunu ve İstanbul ...Sulh Ceza Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile açılan kamu davası sonucu çekteki tahrifat nedeniyle davacı aleyhine olan herhangi bir kararın söz konusu olmadığını ve bu kararın kesinleştiğini, böylece söz konusu her üç çekin zamanaşımı nedeniyle tamamen geçersiz yani tamamen bedelsiz hale geldiğini ve davalı bankaya da hiçbir faydasının kalmadığını, çeklerin taraflarına iadesi için davalı bankaya ihtarname keşide ettiklerini, tebliğine rağmen çeklerin bugüne kadar taraflarına iade edilmediğini, bu çeklerin bedellerinin genel takip ve dava yolları ile de olsa davacıdan tahsilinin mümkün olmadığını, çünkü davacının kredi borçlusu olmadığını, ve davacının borçla doğrudan veya dolaylı olarak bir ilgi ve ilişkisinin olmadığını, buna rağmen bu çeklerin muhatabı olan bankaya iade edilmemesi yüzünden davacının uzun zamandan beri çalıştığı ve zaman zaman kredi aldığı, muhatap banka nezdinde itibarının sarsıldığını, uzun süreden beri yeni çek karnesi alamadığını beyanla diğer her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere bedelsiz kalan ve davalı banka yönünden hiçbir yararı kalmayan söz çekleri iade etmeyerek aynı zamanda TMK'nun 2.maddesi ile ihlal eden ve davacının mağduriyetine sebep veren davalı banka nezdinde bulunan 3 adet çekin taraflarına veya muhatap bankaya iadesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı davaya cevap vermemiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ... Bank A.Ş. ... Şubesine yazı yazılarak davaya konu çek asılları istenmiş, adı geçen banka şubesinin 20/07/2017 tarihli cevabi yazısı ile " Şubelerinden talep edilen ... Şirketi hesabına teminat için verilmiş olan keşidecisi ... T.C. nolu ... olan 20/02/2008 tarihli ...nolu 35.000,00 TL ve 19/07/2008 Tarihli ... nolu 31.000,00 TL bedelli çeklerin yazıları ekinde gönderildiğinin, 10/02/2008 tarihli ... nolu 72.000,00 TL tutarlı çek aslının bankalarında bulunmadığının" bildirildiği görülmüş, ve yazı ekinde gönderilen 2 adet çek aslı mahkememiz kasasına alınmış, yeniden ... Bank A.Ş. ... Şubesine yazı yazılarak aslı bankada bulunmadığından gönderilmediği bildirilen dava konusu çekin bankada bulunmama sebebinin araştırılarak varsa bulunduğu yerin bildirilmesi banka kayıtlarında örneği varsa arkalı önlü örneğinin gönderilmesi istenilmiş, adı geçen banka şubesinin 19/12/2017 tarihli cevabi yazısı ile "... tarafından keşide edilmiş, 10/02/2008 tarihli 4179469 nolu 72.000,00 TL tutarlı çekin takas aracılığıyla sorgulanmış olup, aslının bankalarında bulunmadığının Yapı Kredi Bankası çeki olduğundan ilgili bankadan talep edilmesinin" bildirildiği saptanmış, davacı vekilinin 29/12/2017 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu ...Bankası A.Ş. ...Şubesinin davacının 27/12/2017 tarihli talebine istinaden davacıya hitaben yazdığı, 28/12/2017 tarihli yazı örneği de eklenerek ... Bank A.Ş. ... Şubesine yeniden yazı yazılarak ekli yazı örneği ve cevabi yazıları kapsamları dikkate alınarak 10/02/2008 tarihli dava konusu çek aslının bankalarında bulunup bulunmadığı, eğer takas aracılığıyla sorgulanmış ise bu sorgulamaya ilişkin tüm kayıt ve belgelerin ve çekin kim tarafından ibraz edildiğinin bildirilerek varsa arkalı önlü tasdikli örneğinin gönderilmesi istenmiş, adı geçen banka şubesinin 23/01/2018 tarihli cevabi yazısı ile" davacı ...'nın keşide ettiği ... nolu 72.000,00 TL tutarlı çekin 10/02/2009 tarihinde takasa şubelerince ibraz edildiğinin, çekte keşideci tarafından ödeme yasağı konulduğundan takastan müşteriye iade edildiğinin söz konusu çekin banka nezdinde bulunmadığının bildirildiği" saptanmış, mahkememizce davaya konu...Bankası A.Ş.... Şubesinin ... nolu keşidecisi ... olan 72.000,00 TL tutarlı çekin ... Bank A.Ş. ... Şubesi tarafından müşteriye iade edildiğinin bildirildiği saptanmakla, müşteri ...Şti.'ne dava dilekçesinin bir örneğinin eklenerek tebligat çıkartılıp dava konusu çekin kendilerinde ise çek aslını mahkememiz kasasına tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde sunmaları konusunda ara karar oluşturulmuş, İstanbul Ticaret Sicil müdürlüğünün 21/02/2018 tarihli cevabi yazısı kapsamından adı geçen şirketin ünvanının Tasfiye Halinde ...Şirketi şeklinde olduğu ve tasfiye memurunun da ... olduğu, saptanmış olmakla, dava dışı adı geçen şirketin ticaret sicil adresine ve ayrıca tasfiye memurunun ticaret sicilde bildirilen adreslerine yukarıda belirtilen ara kararımız doğrultusunda tebligatların yapılmasına rağmen gerek dava dışı şirket gerekse tasfiye memuru tarafından mahkememiz dosyasına herhangi bir beyanda bulunulmadığı ve mahkememiz kasasına sunulması istenen çek aslının da sunulmadığı, saptanmıştır.
İddia, savunma, toplanan deliller üzerinde ve davalı banka kayıt ve defterleri üzerinde bahsi geçen kredinin son durumunun tespiti ile teminat çeki iddiası bakımından bilirkişi raporu tanzimi için dosya uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bu yönden sunulan 10/09/2018 tarihli bilirkişi raporu incelenip denetlenmiştir.
Davacı vekili 24/09/2018 tarihli dilekçesinde gerek daha evvel yaptıkları açıklamaları gerekse bilirkişi raporunda yer alan tespitler nedeniyle davalı banka tarafından gönderilen ve dava dosyasında bulunan 20/02/20008 tarihli ve 35.000,00 TL'lik çek ile 19/12/2008 tarihli 31.000,00 TL'lik çekin taraflarına veya...Bankası ... Şubesine iadesine, temin edilemeyen 10/02/2009 tarihli 72.000,00 TL'lik çekin ise iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi raporunda, davalı bankanın kredili müşterilerinden, davaya konu 31.000,00 TL'lik çekin ...Şti.'nin, davaya konu 35.000,00 TL'lik çekin ... Şti.'nin 72.000,00 TL'lik çekin ...Şti.'nin bankadan kullanmış oldukları kredilerinin teminatına verildiği, iş bu çekler ve teminatına verilmiş oldukları krediler ile ilgili olmak üzere davalı bankanın ...Şubesi nezdinde yapılan incelemelerde, her üç firmanın da banka şubesi nezdinde halen kredilerinin ve şubenin kredi alacağının bulunmadığı, ancak 31.000,00 TL'lik ve 35.000,00 TL'lik çeklerin teminatına verilmiş oldukları firmaların Şubede takipli müşteri olarak izlendiği, takipli bu iki firma hakkında şubede kayıt bulunmayıp takipli firma kayıtlarının genel müdürlükçe izlendiği, 31.000,00 TL'lik çek ile ilgili ilamsız icra takip dosyasının 21/04/2014 tarihinde alacaklı banka tarafından dava dışı ...A.Ş. 'ne devir ve temlik edildiği, takibin son durumu hakkında şubede herhangi bir kaydın bulunmadığı, 35.000,00 TL'lik çekin takip dosyası ile ilgili olmak üzere şubede herhangi bir kayda rastlanamadığı, 31.000,00 TL'lik ve 35.000,00 TL'lik çeklerin halen ilamsız icra yoluyla takip dosyalarında takibe esas dayanak teşkil edildikleri, 72.000,00 TL'lik çekin ödeme yasağı bulunması ve tahsil edilememesi nedeniyle banka tarafından teminata veren müşterisi ...Şti'ne iade edilmiş olduğu, dolayısıyla iş bu çekin banka nezdinde bulunmadığı, ve davalı banka lehine teminat olma özelliğinin de kalmadığı belirtilmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu kapsamı, birlikte değerlendirilmiş, davacının davaya konu 3 adet çekin keşidecisi olduğu, davaya konu 31.000,00 TL'lik çekin ... Şti.'nin, davaya konu 35.000,00 TL'lik çekin ...Şti.'nin 72.000,00 TL'lik çekin...Şti.'nin davalı bankadan kullanmış oldukları kredilerin teminatına verildiği, davacının davalı banka ile doğrudan bir ilişkisinin bulunmadığı, 35.000,00 TL'lik ve 31.000,00 TL'lik çeklerin vadelerinde bankasına ibraz edilmediği ve aradan uzun zaman geçmiş olmakla her iki çekinde zamanaşımına uğrayarak kambiyo evrakı olma özelliğini yitirdiği, bu iki çek ile ilgili olmak üzere davalı banka tarafından ilamsız icra takibi yapıldığı, 35.000,00 TL'lik çek ile yapılan takibe borçlu tarafından itiraz edilmiş olmakla birlikte olmakla birlikte banka tarafından itirazın iptali veya herhangi bir dava açılmadığı 31.000,00 TL'lik çek ile ilgili yapılan ilamsız icra takibinde yetkiye ve borca itiraz edildiği, davanın icra dairesinin yetkisi yönünden reddine karar verildiği ve kararın onanarak kesinleştiği, ancak bu arada iş bu çek ile ilgili takip dosyasının 21/04/2014 tarihinde '... A.Ş.'ne temlik edildiği, 72.000,00 TL'lik çekin ise keşide tarihi itibariyle vadesinde bankasına takas yoluyla ibraz edildiği, keşideci tarafından ödeme yasağı konulmuş olmakla çekin tahsil edilemediği ve davalı banka tarafından iş bu çekin teminata veren ... Şti. 'ne iade edildiği, her üç firmanın da bankada halen kredilerinin ve kredi borçlarının bulunmadığı saptanmış olmakla, davacı yönünden davaya konu her üç çekin bedelsiz kaldığı, ve bu çeklerden 31.000,00 TL bedelli ve 35.000,00 TL bedelli çeklerin bu nedenle muhatap banka şubesine yada davacı yana iade edilmesi yönündeki talebin yerinde olduğu, ancak 72.000,00 TL bedelli çekin de iptali talep edilmiş olmakla yukarıda açıklanan gerekçelerle davadan önce bu çekin dava dışı şirkete iade edilmiş olması ve dava dışı şirketin de davada taraf olmaması sebebiyle adı geçen bu çekin iptali talebi bakımından esas hakkında hüküm tesisine yer olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davacı yönünden davaya konu her üç çekin bedelsiz kaldığının ve bu çeklerden ... Bankası A.Ş. ...Şubesinin 19/12/2008 keşide tarihli ... nolu 31.000,00 TL bedelli ve ... Bankası A.Ş. ...Şubesinin 20/02/2008 keşide tarihli ... nolu 35.000,00 TL bedelli çeklerin bu nedenle muhatap banka şubesine yada davacı yana iadesine, ancak...Bankası A.Ş. ...Şubesinin 10/02/2009 keşide tarihli... nolu 72.000,00 TL bedelli çekin de iptali talep edilmiş olmakla birlikte davadan önce bu çekin dava dışı şirkete iade edilmiş olması ve davada taraf olmaması sebebiyle adı geçen bu çekin iptali talebi bakımından esas hakkında hüküm tesisine yer olmadığına,
2-Alınması gerekli 9.426,78-TL karar ve ilam harcından 2.356,70-TL peşin yatırılan harcın mahsubu ile geriye kalan 7.070,08-TL eksik harcın davalıdan alınmasına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 62,70-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 3.289,70-TL olmak üzere toplam 3.352,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 13.790,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır