T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARARIDIR.
ESAS NO: 2016/614 Esas
KARAR NO: 2018/144
DAVA: Menfi Tespit - Çekin İadasi
DAVA TARİHİ: 25/05/2016
KARAR TARİHİ: 28/02/2018
Davacı vekili tarafından mahkememizde açılan Menfi Tespit - Çekin İadasi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin zimmetinde iken kaybolan bir kısım çeklerle ilgili olarak İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinde...Es. Sayılı dosyasında iptal davası açıldığını, ayrıca İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına' da müracaatta bulunulduğunu, İstanbul Anadolu ...Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında dava konusu çekin de aralarında bulunduğu bir kısım çek için ibraz edildikleri gerekçesiyle davanın reddedildiğini, söz konusu kararın...bank...Şubesine ait 10/06/2014 tarihli ve 3.000,00 TL bedelli çek bakımından ibraz edilmediği iddiasıyla taraflarınca temyiz edildiğini, davalının temyize cevap dilekçesinde çekin elinde bulunduğunu beyan ettiğini, söz konusu kararın Yargıtay tarafından bozulduğunu ve mahkemce taraflarına iade davası açmak üzere süre verildiğini, dava konusu çekin müvekkilinin müşterisi olan...Şti. İle arasında olan ticari ilişki çerçevesinde satmış olduğu emtialara karşılık olarak aldığı çek olduğunu beyanla TTK 765.maddesi hükmü gereğince çek bakımından ödemeden men kararı verilerek meşru hamil olan müvekkilinin çek bedeli olan 3.000,00 TL den dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Temlik eden ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin müvekkiline faktoring sözleşmesine istinaden...isimli müşterisi tarafından ibraz edilmiş ise de müvekkilinin dava konusu çek kapsamında...isimli müşterisinden olan alacaklarını dava tarihinden önce ekte sundukları satış ve temlik sözleşmesi uyarınca ...A.Ş'ye temlik edildiğini bu nedenle müvekkilinin alacaklı konumu bulunmadığından davada taraf sıfatı bulunmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 10/08/2016 tarihli dilekçesi ile; davalı tarafın alacağını temlik ettiğinin taraflarınca bilinebilmesinin mümkün olmadığından şayet dava kapsamı sunulan liste kapsamında ise davalının beyanı doğrultusunda ... A.Ş'nin davalı... A.Ş yerine geçmesini talep etmek zorunda kaldıklarını, yapılan husumet yanlışlığının müvekkilinin kusurundan kaynaklanmayan, dürüstlük kuralına aykırı olmayan ve maddi hatadan oluşan bir durum olduğundan karşı tarafın rızası alınmaksız HMK 124/3 madde hükmü gereği davalı tarafın değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 12/08/2016 tarihli ara karar ile HMK 124/3. Maddesi uyarınca davacının taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde; temlik eden ... A.Ş ile dava dışı borçlu arasında imzalanan faktoring sözleşmesi gereği davaya konu çekin yasal düzenlemeler çerçevesinde iktisap edildiğini, temlik eden şirketin mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilmiş bir alacağı temlik aldığını, sonrasında iş bu alacağı müvekkiline temlik ettiğini, davaya konu çekin meşru hamilinin temlik eden faktoring şirketi olup davaya konu çekte ciro silsilesinin görünüşte düzgün olmasının yeterli olduğunu, temlik eden faktoring şirketine başkaca bir sorumluluk yüklenmesinin beklenemeyeceğini, ayrıca hiçbir suretle kabul anlamına gelmemekle birlikte temlik eden... A.Ş'nin davaya konu çekin bankaya ibrazından önce teslim alınmasında kötü niyetli olduğu veya ilgililerin bilerek ve isteyerek zararına davrandığı, davacı tarafından ispat edilmemişken TTK 677, 790 ve 792. Maddeleri gereği davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ve 04/05/2017 tarihli celse de müvekkilinin... A.Ş bünyesinde birleştiğini, mahkememize bildirmiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, iddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemine ait davacı ve temlik eden davalı ... A.Ş'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor tanzimi için dosya uzman bilirkişiye tevdi edilmiş bu yönden sunulan 30/10/2017 tarihli bilirkişi raporu incelenip denetlenmiştir.
Bilirkişi raporunda, dava konusu olan ...bank T.A.Ş ...Şubesi'ne ait ... seri nolu 10/06/2014 keşide tarihli 3.000-TL bedelli dava dışı...Şti tarafından dava dışı...Şti adına keşide edilmiş olduğu, dava dışı ... tarafından ticari faaliyete istinaden kayıtlarda davacıya verilmiş olduğunun belirlendiği, davacının yetkili hamil olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesine göre...Şti, ...Şti, ..., ... - ... cirosu ile davalı temlik eden... A.Ş'ne verildiği, dava konusu çekin ciro silsilesinde bulunan...Şti, ..., ....firmalarına ait davacı şirket ticari defterlerinde herhangi bir kayda rastlanılmadığı, buna göre söz konusu firmalar ile davacı arasında herhangi bir ticari bir ilişkinin olmadığının anlaşıldığı, davalı Faktoring Şirketi ile dava dışı...arasında 17/02/2014 tarihinde akdedilen faktoring sözleşmesi kapsamında davalı şirkete temlik edilen fatura borçlusunu...olduğu, fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen dava konusu çekin arka yüzünde fatura borçlusu şirket cirosu ile ... / ...'a verildiği ve bu şirket tarafından davalı şirkete teslim edildiği, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiği, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile davalı şirkete ulaştığı, davalı şirketin ticari defterlerinde 06/03/2014 tarihinde dava konusu çek kaydının mevcut olduğu, bu çek bedeline istinaden davalı şirket tarafından dava dışı şirkete ödeme yapılmış olduğu, ...A.Ş ile... A.Ş arasında Beyoğlu 23. Noterliği 31/12/2015 tarih ve... yevmiye nolu Hasılat Paylaşımlı Tahsili Gecikmiş Alacakların Satış ve Temliki Sözleşmesi akdedildiği, ekinde 78557...- 84.342,00-TL ana para ve 831-TL masraf olmak üzere toplam 85.173,00-TL tutarın mevcut olduğunun görüldüğü belirtilmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller ve bilirkişi raporu kapsamı birlikte değerlendirilmiştir.
Dava, TTK 763. Maddesi gereğince açılmış çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Davalı temlik eden faktoring şirketinin dava dışı...ile imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında borçlusu dava dışı...adına tanzim etmiş bulunduğu 26.550-TL fatura alacağını temlik almış olduğu, buna karşılık teslim edilen dava konusu çeki tahsil etmek üzere davalı faktoring şirketinin teslim almış olduğu, dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiği, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde dava konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile davalı temlik eden faktoring şirketine ulaştığı, davalı temlik eden faktoring şirketinin ticari defterlerinde dava konusu çek kaydının mevcut olduğu, bu çek bedeline istinaden davalı temlik eden faktoring şirketi tarafından dava dışı Bozkurt Döküm...unvanlı firmaya ödeme yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.
TTK 792. Maddesi "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamiline yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklindedir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3. Maddesinde "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde kambiyo senedi halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğer ki faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmü mevcuttur.
Davalı temlik eden faktoring şirketinin dava konusu çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ve temlik eden davalı faktoring şirketinin dava konusu çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu, dosya ve mevcut delil durumuna göre kanıtlanamamış olmakla davanın reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar kanununa göre alınması gereken 35,90 TL karar ve ilam harcınının, peşin alınan 29,20 TL'den düşümü ile eksik kalan 6,70 TL'nin davacıdan alınarak maliyeye gelir kaydına,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.180-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davalı... A.Ş tarafından yapılan 11,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/2 vd. maddeleri uyarınca ve miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır