T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/758 Esas
KARAR NO:2021/81
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:13/07/2016
KARAR TARİHİ:09/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili şirket arasında 15,05.2013 tarihinde; "... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi NO;..." adresinde kayıtlı gayrimenkul üzerinde kurulu bulunan akaryakıt satış ve servis istasyonunun davalı şirket tarafından işletilmesi amacıyla 5 yıl süreli "Bayilik Sözleşmesi" akdedildiğini, davaya konu akaryakıt satış vc servis istasyonunun faaliyetine ilişkin ekipmanların davalı şirketçe eksiksiz ve kullanıma elverişli bir şekilde teslim alındığına dair 15.05.2013 tarihli ... Belgesi davalı şirket tarafından imzalandığını, davalı şirket Bayilik Sözleşmesi'nin akdedilmesini takiben dava konusu satış ve servis istasyonunu sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı olarak, 3. Kişiye devrettiğini, işbu devir nedeni ile müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşmeler fiilen sona erdiğini ve müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen Bayilik Söyleşmesi ile ekleri tek taraflı olarak feshedildiğini, müvekkili şirket davalı şirkete ariyeten teslim edilmiş olan kurumsal kimlik uygulaması ve market raflarının ve market içi reklam görsellerinin sökümü için 21.09.2015 tarihinde akaryakıt istasyonuna gittiğinde ... adlı şahıs söz konusu ariyetlerin sökümüne izin vermediğini, oysa davalı Bayilik Sözleşmesi ve ekleri uyarınca bayilik sözleşmesinin sona ermesi ile beraber sökülebilir ve iade edilebilir nitelikteki tüm ekipmanları dağıtıcı firmaya teslimle yükümlü olduğunu, .... Nolerliği'nce düzenlenen 22.10.2015 tarih vc ... yevmiye nolu ihtarname ile; davalı şirketin akaryakıt satış ve servis istasyonunu 3. bir şirkete devretmesi nedeniyle Bayilik Sözleşmesi ve eklerinin tek taraflı olarak feshedildiğini, bu nedenle müvekkili şirket ve davalı şirket arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi ve ... Belgesi çerçevesinde davalı şirkete teslim edilen mülkiyeli müvekkili şirkete ait sökülebilir nitelikteki aşağıda belirtilen menkullerin iade edilmesi hususu davalı tarafa ihtar ediIdiğini, ancak. ihtarnameyc rağmen menkuller müvekkili şirkete iade edilmediğini, müvekkili şirketçe davalı şirkete teslim edilen malzeme ve ekipmanın müvekkili şirkete aynen iadesi, aynen iadesinin mümkün olmaması durumunda belirlenecek rayiç bedelin davalı şirket tarafından müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğinden işbu davaya açma zorunluluğumuz hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla, dava dilekçesinde belirtilen ve davalı tarafça iade edilmemiş olan sökülebilir nitelikteki malzeme ve ekipmanların müvekkil şirkete aynen teslimine, malzeme ve ekipmanların aynen tesliminin mümkün olmaması halinde belirlenecek rayiç bedellerinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
ISLAH:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 24/11/2020 tarihli ıslah dilekçesinin tetkikinde, fazlaya ilişkin hakları ve bilirkişi raporuna karşı itirazları saklı kalmak kaydıyla dava konusu malzeme ve ekipmanların müvekkili şirkete aynen teslimine, malzeme ve ekipmanların aynen tesliminin mümkün olmaması halinde 7.995,00 TL alacaklarının avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı tarafa, dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER:
Dava, Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasıdır.
Mahkememizin 14/09/2017 tarihli celse iki nolu ara karar gereğince dava konusu sözleşme ve ... belgesi açısından davalının HMK 169.maddesi gereğince TK.35 maddesine göre isticvabı için ve ayrıca iddia kapsamında reesen seçilecek bir makine mühendisi marifetiyle keşif icra edilerek bilirkişi raporu aldırılması için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, dosya bir bütün halinde .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, adı geçen mahkemece alınan 2018/15 Tal. Kanalı ile talimat raporunun dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
Talimat bilirkişi raporunun tetkikinde, ... Mah. ... Cad. No:... .../... adresinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunu ... Ltd. Şti.'nin çalıştırdığı, istasyonda bulunan malzemelerin listesi 4. bölümdeki tabloda verildiği, mevcut durumda akaryakıt istasyonunu çalıştıran ... Ltd. Şti. yetkililerine göre tabloda belirtilmiş olan malzemelerin kendilerine ait olduğunu beyan ettikleri, tabloda belirtilmiş olan malzemelerin... A.Ş.'ne mı, yoksa .... A.Ş.'ne mı ait olduğu veya .... A.Ş.'nin istasyonu çalıştıran ... Ltd. Şti.'ne mi bıraktığını ispatlamak dosyadaki delillere ve malzemeler üzerindeki bilgilere göre mümkün olmadığı, tabloda verilmiş olan bu malzemeler üzerinde kime ait olduğunu gösteren herhangi bir yazı veya işaretin bulunmadığı, malzemelerin güncel değerinin 7.955,00 TL olduğu kanaatiyle rapor alınmıştır.
Yine mahkememizin 27/06/2018 tarihli celse bir nolu ara karar gereğince davalı taraf ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, dosya bir bütün halinde .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, adı geçen mahkemenin ... Tal. Sayılı üst yazısının tetkikinde, inceleme gün ve saatinde gelen olmadığından inceleme yapılamadığı bildirilmiş ve dosya bir bütün halinde mahkememize iade edilmiştir.
Mahkememizin 25/12/2018 tarihli celse iki nolu ara karar gereğince iddia, savunma, toplanan deliller, talimat raporu kapsamının da değerlendirilerek ve tarafların ilişki dönemine ait davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişiler olarak konusunda uzman SMMM ..., sektör uzmanı ... ile Makina Mühendisi ... seçilmiş, adı geçen bilirkişi heyetince sunulan 23/05/2019 tarihli rapor ile 10/01/2020 tarihli ek raporun dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyet raporu ve ek raporunun tetkikinde, davacı şirketin 2013-2014-2015-2016-2017-2018 yılına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davacı şirketin davalı şirketten cari hesap alacağının bulunmadığı, davaya konu ve davacı şirket tarafından davalı tarafa teslim edildiği sabit olan ve ariyet sözleşmesi ekinde yazılı market raflarının aynen iadesine, iadesi mümkün değilse, yerinde tespitle hazırlanan talimat raporunda tablo olarak verilen malzeme listesinin davacı tarafından davalıya verilen malzemeler olduğunun değerlendirilmesi halinde bilirkişi tarafından belirlenen 7.955,00- TL rayiç bedelin davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği kanaatiyle rapor alınmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin feshi nedeni ile davacı tarafından davalı yana ariyet olarak bırakılan ürünlerin aynen iadesi aynen iadesi mümkün olmadığı takdirde bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 15.05.2013 tarihinde ... ilinde bulunan akaryakıt istasyonunun davalı tarafından işletilmesi konusunda bayilik sözleşmesi imzalandığı, dava konusu ariyetlerin davalı tarafından imzalanan tutanakla teslim alındığı, davalının sözleşmeye konu bayiden ayrıldığı, dava tarihi itibariyle istasyonda farklı bir işletmecinin olduğu tüm dosya kapsamı ve yargılama sırasında mahallinde yapılan keşiften anlaşılmıştır.
4721 sayılı TMK'nun 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur.
HMK 190/1 maddesine göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
Davacı, davalı yana dava konusu ürünleri teslim ettiğini imzalı teslim tutanağı ile ispat etmiş, davalı ise ariyet olarak bırakılan ürünleri davacı yana iade ettiğini iddia ve ispat etmemiş, yargılama katılmamıştır.
Davacı üzerinde düşen ispat yükünü yerine getirmesine rağmen davalı tarafından ürünlerin iade edildiği iddia ve ispat edilemediğinden, davanın kabulü ile dava konusu malların davacıya aynen iadesine aynen iadenin mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesine karar verilmiş aşağıda ki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ İLE; davacı tarafından davalı yana teslim edilen ;
KURUMSAL KİMLİK, MARKET RAFLARI ve MARKET İÇİ REKLAM GÖRSELLERİNİN DAVALIDAN ALINARAK DAVACI YANA AYNEN İADESİNE, AYNEN İADESİNİN MÜNKÜN OLMAMASI HALİNDE BEDELİ OLAN 7.955,00 TL'nin dava tarihi olan 13.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı yana ÖDEMMESİNE ,
2-) Alınması gereken 546,13 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşlin ödenen 85,39 TL harç ve ıslah yolu ile alınan 51,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 409,74 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, davacı tarafından ödenen toplam 136,39 TL harcın davalıdan alınarak davacı yana ödenmesine ,
3-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı yana ödenmesine,
4-)Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 29,20 TL başvuru harcı,253,80 TL keşif harcı ve 3.701,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı yana ödenmesine
5-)Gider avansı bakiyesinin karar kesimleştiğinde iadesine
Dair davacı vekilinin yüzüne davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır