T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/86 Esas
KARAR NO:2021/32
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/01/2016
KARAR TARİHİ:27/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21/10/2015 tarihinde ... plakalı ... marka ... aracın müvekkili şirketin temsilcisi ...’ın kullanmakta olduğu ... plakalı ... markalı araca arkadan çarpmak suretiyle hasara uğramasına neden olduğunu, kazaya sebebiyet veren aracın olay yerinden kaçarak uzaklaştığını, sonrasında yapılan emniyet araştırması ve tutulan tutanaklara göre kazaya neden olan ... plakalı araç sahibinin ... olduğunun belirlendiğini, yine kazaya sebebiyet veren aracın ZMSS sigortacısının davalı ... Şirketi olduğunun tespit edildiğini, davalı araç sahibi ile sigortacısının müvekkili şirketin aracında meydana gelen hasar ve zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, kaza sonucu oluşan hasardan dolayı onarım sürecinde geçen sürede hasar gören ... plakalı aracın şirket faaliyetlerinde kullanılamadığını, haksız fiil neticesinde araçtaki değer kaybının ve tamir sürecindeki kazanç kaybının bilirkişi raporu ile tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilnin uğradığı zararının ancak alınacak bilirkişi raporu sonucunda belirli hale geleceğini belirterek, her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL. maddi zararın (belirsiz alacak) dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada öncelikle tarafların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, aracın onarım süresince kullanım kaybı ve kazanç kaybından dolaylı uğranıldığı iddia edilen zararın sigorta poliçesinin sağladığı teminat kapsamında olmadığını, bu nedenle bu zararların müvekkili şirketten talep edilemeyeceğini belirterek, öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle davanın reddine, ... plakalı araç daha önce bir kazaya karışmış ise araç değer kaybına yönelik davacı taleplerinin reddine, ayrıca davacının teminat dışı olan talepleri ile haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ise davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamış, bu nedenle mahkememizce münkir olarak addedilmiştir. Sunduğu beyan dilekçesinde ise diğer davalı sigorta şirketi ile tarafına yönelik açılan huzurdaki davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; 21/10/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasına bağlı olarak davacı şirkete ait ... plakalı araçta oluştuğu iddia edilen hasardan dolayı araç değer kaybı zararı ile aracın tamirde geçtiği süre içinde kullanılamaması nedeniyle oluştuğu iddia edilen zarardan dolayı açılmış maddi tazminat davasıdır.
Davacı taraf delil olarak; kaza tutanağı, araç hasar fotoğrafları, bilirkişi incelemesi, ... yetkili servisindeki parça değişim masrafları, keşif, alkol tespit tutanağı, tanık beyanı, yemin ve sair delillere dayanmıştır. Davalılardan ... Şirketi ise delil olarak; ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) poliçesi, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları, ... plakalı aracın kasko sigortacısı bünyesindeki hasar dosyası, Yargıtay Kararları, ceza dosyası eksper raporu, hasar dosyası, bilirkişi incelemesi ile diğer her türlü kanuni delile dayanmıştır. Davalılardan ... ise herhangi bir delil sunmamıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre araç hasarlarında zamanaşımı süresi 2 (iki) yıldır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “zamanaşımı” başlıklı 109. maddesinin 1. fıkrasında 2 (iki) yıllık zamanaşımı öngörülmüştür. Somut davaya konu trafik kazası 21/10/2015 tarihinde meydana gelmiş olduğundan, huzurdaki dava ise yasada belirtilen 2 (iki) yıllık süre dolmadan 27/01/2016 tarihinde açılmış bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin zamanaşımına yönelik itirazları mahkememizce yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce taraflarca sunulan deliller toplanmış, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ... plakalı aracın yetkili servis Borusan Oto tarafından yapılan onarım faturaları ve belgeleri celbedilmiş, sonrasında 01/06/2017 tarihli duruşmada verilen ara karar gereğince iddia, savunma ve toplanan deliller üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilerek dosya dosya rapor düzenlenmek üzere 16/03/2018 tarihinde bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir.
Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 04/06/2018 tarihli raporda özetle; davalı şirkete sigortalı ... plakalı otomobilin kimliği meçhul kalmış sürücüsünün hatalı sevk ve idaresinin kazanın meydana gelmesinde tam ve takdiren %100 oranında etkili bulunduğu, davacı adına kayıtlı ... plakalı otomobilin dava dışı sürücüsü ...’ın ise herhangi bir hatalı davranışının sabit görülmediği, sigorta eksperi tarafından hasar tespitinin yapıldığı, dosyadaki fotoğraflara göre aracın sol arka kısmının ağır hasarlı olduğu, aracın ... yetkili servisi ... tarafından onarıldığı, dosyadaki faturada aracın kaza tarihindeki kilometresinin 23.431 olarak göründüğü, aracın ilk tescilinin 02/01/2015 tarihinde yapıldığı, kaza tarihinde aracın yaklaşık 1 (bir) yaşında olduğu ve kaza tarihinden önce karıştığı herhangi bir kazasının bulunmadığı, aracın km değeri, model yılı, rayiç bedeli ve kazada hasar gören akşamı ile yapılan onarımın niteliği dikkate alındığında araçta kaza nedeniyle 15.000,00-TL. tutarında değer kaybı meydana geldiği, ayrıca aracın tamirde geçen süre zarfında davacı tarafça kullanılamaması nedeniyle 400,00-TL. ek gider oluştuğu, davalı malik ...’ya ait ... plakalı aracın davalı ... Şirketi tarafından dava konusu kaza tarihini de kapsayacak şekilde 04.06.2015-04.06.2016 tarihleri arasında ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olduğu, anılan poliçede araç başına maddi teminat limitinin 29.000,00-TL. olduğu, ancak davalı ... Şirketi tarafından, ... plakalı araç hasarı olarak davacı (malik) şirkete daha önce ödenmiş olan 27.038,00-TL. tutarındaki tazminatın tenzil edilmesi halinde davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 29.000,00-TL. (eksi) – 27.038,00-TL. = 1.962,00-TL. ile sınırlı olduğu, buna göre davacı şirkete ait ... plakalı araçta tespit edilen 15.000,00-TL. değer kaybından davalı sigorta şirketinin sorumluluk miktarının sadece 1.962,00-TL. olduğu, diğer davalı ...'nın ise gerek hesaplanan 15.000,00-TL. tutarındaki değer kaybından, gerekse 400,00-TL. tutarındaki kazanç kaybından araç maliki olarak sorumlu olduğu belirtilerek görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya taraflarına usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı ayrı ayrı itiraz dilekçeleri sunulmuş, sonrasında mahkememizce 09/07/2018 tarihli duruşmada taraf vekillerinin itirazlarını karşılar nitelikte ek rapor alınmasına karar verilerek, dosya kök raporu düzenleyen bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir.
Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 11/03/2019 tarihli ek raporda ise özetle; dava konusu araçtaki değer kaybının 13.000,00-TL. ile 17.000,00-TL. aralığında olacağı, bu nedenle heyetçe bu iki rakamın ortalaması olan 15.000,00-TL.'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edildiği, ... plakalı aracın 8 (sekiz) iş günü boyunca serviste kalmasından dolayı günlük 50,00-TL.’den 8 x 50,00-TL. olmak üzere 400,00-TL. araç mahrumiyet kaybı hesaplandığı, davalılarca değer kaybı hesabı yönünden önerilen yöntemin yani aracın onarıldıktan sonra satışa çıkarılarak fiyat teklifleri alınmasının pratik olarak pek de mümkün olmadığı, aracın kaporta aksamının ve özellikle kaynak işlemi gören aksamının yenisi ile değiştirilmesi halinde yaklaşık 1 (bir) yaşında olan aracın montajının ve boyasının orijinal olmaması nedeniyle iddia edildiği gibi araçta değer kazancı meydana gelmeyeceği, aracın km değerinin az olmasına göre kaza tarihindeki rayiç bedelinin 125.000,00-TL. olarak kabul edildiği, kök raporda yer alan değer kaybı hesabının Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 07/01/2016 tarihli, 2015/11245 Esas ve 2016/1045 Karar sayılı ilamındaki kıstaslara göre yapıldığı belirtilerek görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından 29/11/2019 tarihinde dosyaya sunulan talep artırım dilekçesinde ise özetle; dava dilekçesinde 1.000,00-TL. maddi zarar olarak talep edilen kazanç kaybı ile araçtaki değer kaybının dosyada alınan bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda artırılarak 15.000,00-TL. araç değer kaybı, 400,00-TL. araç mahrumiyet kaybı olmak üzere toplam 15.400,00-TL. maddi tazminat talebinde bulunulduğu belirtilerek artırılan miktara göre yatırılması gereken tamamlama harcı da ikmal edilmiştir.
Bilirkişi kurulu ek raporu dosya taraflarına tebliğ edilmiş, davalılardan ... Şirketi ile davacı vekili tarafından ek rapora karşı ayrı ayrı beyan ve itirazda bulunulmuştur. Mahkememizce dosyada alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının yargısal denetime, hüküm kurmaya elverişli ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli olduğu anlaşılmış, bunun üzerine tarafların yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması ve/veya ek rapor alınması yönündeki taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller, tüm dosya kapsamı, dosyada alınan bilirkişi kurulu kök ve ek raporları bir bütün olarak değerlendirilmiş, dosyada alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine ve dosyada mevcut belgelere uygun olduğu, aynı zamanda uyuşmazlığı çözmeye yeterli anlaşılmış, kök ve ek raporlar mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Somut olayda davalı ..., dava konusu kazaya neden olan ... plakalı aracın maliki ve işleteni konumundadır. Davalı sigorta şirketi ise kaza tarihi itibariyle ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısıdır.
Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS), 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi gereğince araç işletenin KTK.'nun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yasaca yaptırımları zorunlu kılınan ve KTK. Kapsamındaki motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması hallerinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler ve kusur oranı dahilinde ve gerçek zarar miktarı ile karşılamayı amaçlayan bir sorumluluk sigortası türüdür. Buna göre sigortacının sorumluluğu araç işletenin KTK.'nun 85/1 maddesindeki sorumluyla eşdeğerdir.
KTK.'nun 91. maddesi ve Genel Şartlar'ın ilgili hükümlerine göre; "bir şeye zarar vermesi halinde işletenin sorumluluğu, bu zararı gidermede hangi kapsamda ise ZMMS sigortacısının sorumluluğu da aynı kapsamdadır." Bu nedenle kaza sonucu zarar verilen şeyin eski hale gelmesi için gerekli olan tüm onarım, yedek parça, işçilik masrafları ile araçta meydana gelen değer kaybı zararları sigorta kapsamına girmektedir.
Trafik Sigortası Genel Şartları’na göre dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri sigorta teminatı dışındadır. Bu nedenele aracın tamiri süresince çalışamaması nedeniyle oluşan kazanç kaybı da trafik sigortası teminatının dışındadır. Araçta meydana gelen değer kaybı ise gerçek zarar kalemleri arasında olduğundan ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi teminatına dahildir. Yüksek Yargıtay da bu görüştedir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 15/03/2018 tarihli, 2017/1230 Esas ve 2018/2590 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı gibi; araçta meydana gelen “değer kaybı” hesabında davaya konu aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Dosyada mevcut ve mahkememizce de hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi kurulu raporlarında; davacıya ait dava konusu araçtaki değer kaybı hesabında Yargıtay kararlarında belirtilen hususlara dikkat edilerek yani ... plakalı ... marka lüks aracın modeli, markası, özellikleri, kullanım amacı, araçta yapılan onarım işlemleri, aracın kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre 15.000,00-TL. değer kaybı hesaplanıp tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve mahkememizce benimsenerek hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunun birlikte değerlendirilmesinde; 21/10/2015 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ve aracın serviste kaldığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyeti zararlarının tazminine ilişkin olduğu, davalı şirkete sigortalı ... plakalı otomobilin kimliği meçhul sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, davacı adına kayıtlı ... plakalı otomobil sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi kurulu kök ve ek raporlarında hesaplandığı üzere 21/10/2015 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı ... marka 2014 model ve ... (...) ... tipteki otomobilde 15.000,00-TL. değer kaybı oluştuğu, ayrıca aracın tamirde geçen süre içinde davacı tarafça kullanılamaması nedeniyle 400,00-TL. de ek gider oluştuğu, davalı şirkete ait ... plakalı araçta tespit edilmiş olan 15.000,00-TL. değer kaybından davalı sigorta şirketinin sorumluluk miktarının poliçe limiti ve yaptığı hasar ödemesi dikkate alındığında sadece 1.962,00-TL. olduğu, bu miktarların sigorta poliçesindeki bakiye sorumluluk limiti içerisinde kaldığı, diğer davalı ...'nın ise gerek hesaplanan 15.000,00-TL. tutarındaki değer kaybının tamamından, gerekse 400,00-TL. tutarındaki kazanç kaybından araç maliki (işleteni) olarak sorumlu olduğu, öte yandan davacı şirkete ait dava konusu ... plakalı ... marka araç ruhsatında hususi otomobil olarak kayıtlı olduğundan, dava konusu aracın kullanım tarzının hususi olması nedeniyle aracın maliki şirket dahi olsa kullanım amacı "hususi" olarak belirtilen aracın ticari olarak kabul edilemeyeceği hususları dikkate alındığında, tahsiline karar verilen tazminat yönünden avans faizine değil, yasal faize hükmedilmesi gerektiği, dosya kapsamına göre her iki davalı yönünden de temerrüt başlangıç tarihinin dava tarihi olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile; 15.400,00-TL'nin (davalı ... Şirketi 1.962,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı şirkete ödenmesine,
2-Alınması gerekli 1.051,97-TL. karar ve ilam harcından, dava açılırken yatırılan peşin harç + ıslah harcı toplamı olan 275,20-TL. harcın mahsubu ile kalan 776,77-TL. harcın davalılardan alınıp Maliye'ye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin bu miktarın sadece 98,96-TL.'sinden sorumlu olması koşuluyla)
3-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü yazılı olan toplam 2.422,75-TL. yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin bu miktarın sadece 308,66-TL.'sinden sorumlu olması koşuluyla)
4-Davacı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan toplam 4.080,00-TL. vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin bu miktarın sadece 1.962,00-TL.'sinden sorumlu olması koşuluyla)
5-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafına iadesine,
Dair; HMK.'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere bir başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/01/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır