T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/915 Esas
KARAR NO:2022/1079
DAVA:Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:07/09/2016
KARAR TARİHİ:06/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Dış Tic.ve Tekstil San. Ltd. Şti.ile aralarında ilişkiden dolayı 75.000 USD alacağına karşılık yine bu müşterisi tarafından keşide edilen farklı vadeli 3 adet 25.000 USD emre/nama yazılı çek alındığını, çeklerin müvekkili şirket sahibi ve yetkilisi tarafından teslim alındıktan sonra İstanbul ili ... ilçesinde bulunan arkadaşının kasasına bırakıldığını, ancak çeklerin hırsızlık olayından dolayı çalındığını, müvekkilinin çeklerin iptal edilmesini bekler iken ... Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi ... E dosyasına konu çeklerden biri olan 02/09/2016 vade tarihli, 25.000 USD bedelli, seri no:OSM ..., çek numarası: ..., çek yaprağı 06/09/2016 tarihinde bankaya ibraz edilmiş ancak ödeme yasağı nedeniyle bankaca şerh düşülerek 1 nolu davalıya teslim edildiğini belirterek, müvekkili hakkında haksız ve kötü niyetli olarak ihtiyati haciz veya icra takibi alınma ihtimalinin kuvetle muhtemel olduğundan dava konusu olan ve ... Asliye Hukuk Mahkemesince ödemeden men edilmiş çek hakkında iş bu dava sonuna kadar %15 teminat karşılığında çekin ihtiyati hacze ve her türlü icra takibine konulmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, takibe konu edilmiş ise takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalarının kabulü ile müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu ve çalınan 02/09/2016 vade tarihli, 25.000,00 USD bedelli Seri No:OSM ... ve çek numarası: ... ... çek yaprağının davacıya iadesine, davalarının kabulü ile haksız ve kötü niyetli olan davalılar hakkında dava konusu çek dosyasındaki toplam borcun %20 ' sinden aşağı olmamak üzere davacı lehine uğranılan zararın tahsili amacıyla tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; davalı ... İnş. ... Ltd. Şti.tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasınca yapılan ve iş bu davanın da konusu olan takibe, .... İcra Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasınca taraflarınca itiraz edilmiş olup iş bu davanın derdest olduğunu, müvekkilinin 21/05/2016-22/05/2016 tarihinde aracının bagajında bulunan çantasının çalındığını, müvekkilinin çantasında bulunan pasaport, kredi kartları, ... ... A.Ş ye ait kaşesi ve imza sirküleri ile şahsi bilgilerini içerin birçok evrak bu hırsızlık sonucunda çalındığını, müvekkilinin olay ardından beklenmeksizin kimliği bilinmeyen şüphelileri ... Polis Merkezi Amirliği' ne şikayet ettiğini, soruşturmaya İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. Numaralı dosyasınca devam ettiğini, hırsızlık olayından sonra şu ana kadar müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları ile icra takipleri yapılmış olup taraflarınca bütün dosyalara ayrı ayrı itiraz edildiğini, bu nedenle taraflarınca açılan dava haksız olup davanın reddinin gerektiğini, açılan iş bu haksız dava nedeniyle davacı tarafın takip dosyasındaki toplam borcun %20 ' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara, dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı taraflar herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının 02/09/2016 vade tarihli 25.000,00 USD bedelli çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çekin tarafına iadesi istemine ilişkindir.
Dava konusu .../... Şubesine ait 02/09/2016 vade tarihli 25.000 USD bedelli çekin ... Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi Limited şirketi tarafından davacı lehine keşide edildiği, davacı tarafından çekin...'e onun tarafından ...'a onun tarafından ... İnş...Ltd,Şti 'ye onun tarafından ise ...'e cirolandığı, ibraz üzerine banka tarafından ödeme yasağı nedeni ile işlem yapılmadı olarak arkasının yazıldığı, çekin davalı ... İnşaat Turizm...Ltd.Şti tarafından .... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyası ile icra takibine konu yapıldığı, dava konusu çekin icra takibi üzerine keşideci tarafından davalı takip alacaklısına ödendiği anlaşılmıştır. Çek istirdadı talebi ödeme nedeni ile çek bedelinin istirdadına dönüşmüştür.
Davacı tarafından dava konusu çekin bırakıldığı yerden çalındığı ve adına atılı sahte imza ile cirolandığı iddiası ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İmzada sahtecilik iddiası kambiyo senetlerinde mutlak defi olup, lehdar ve ciro yolu ile hamil olan cirantalara ve son hamile karşı ileri sürülebilir....." (Yargıtay 11. HD 2020/5093 E. 2021/5318 K.)
Davacı ...cevap dilekçesi ile kendisine ait kaşe ile imza sirküleri ve şahsi bilgilerini içeren pek çok evrak belgenin çalındığı, çalınan bu evraklar ile çekler cirolandığı iddia ederek aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ise de, davalı tarafından adına atılı imzanın sahteliğine dair açılmış bir dava bulunmadığı, çekte yer alan ciro silsilesine göre davacıdan alacaklı konumunda olduğu anlaşılmakla davalının savunmasına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Mahkememizce dava konusu çekte davacı adına atılı imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olup olmadığının tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nden aldırılan 07/09/2022 tarihli rapor ile "... İnceleme konusu çek arka yüzünde " ......" kaşe izi üzerine atılı basit tersimli 1. Ciro imzası ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir kanaat raporudur..." tespiti ile rapor düzenlendiği, rapor ile dava konusu çekte yer alan davacı adına atılı imzanın davacı şirket yetkilileri ... ve ...'in eli ürünü olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının, davalılara borçlu olmadığının tespitine ilişkin isteminin kabulüne karar verilmiştir.
Davacının çek istirdadı istemine gelince; TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
İspat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
TTK'nın 790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.
Çeki elinde bulunduran ve takip alacaklısı olan ... İnşaat... Ltd.Şti i çeki kendisinden önceki cirantadan devir almıştır, lehtarın imzasının sahte olduğunu bilebilecek konumda değildir, ayrıca davacı tarafından davalı hamilin iktisapta ağır kusurlu yahut kötü niyetli olduğuna dair delilde sunulmamıştır. Davacı yemin deliline dayanmış ise de davalı hamilin iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı hususunda yemin teklif edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 25/04/2012 tarihli 2012/1014 E., 2012/6911 K. sayılı emsal kararı). Bu nedenle davacının çek istirdadı isteminin reddine karar verilmiştir.
İK 72/5 maddesindeki düzenlenmeye göre ; menfi tespit davası borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur, icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa talebi üzerine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere borçlunun dava sebebiyle uğradığı zararın alacaklıdan tahsiline karar verilir.
Davalı takip alacaklısı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davalı alacaklının icra takibini yapmakta haksız ve aynı zamanda kötüniyetli olması gerekir. Dosya kapsamı ile davacı tarafından davalı takip alacaklısının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacının tazminat isteminin reddine karar verilerek uyuşmazlığın bütünü hakkında aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının .... İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyasına konu ... ... Şubesi' ne ait ... numaralı 02/09/2016 keşide tarihli 25.000,00 USD bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının çek istirdatı ve tazminat istemlerinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 4.986,63 TL harcın davacı tarafından peşin ödenen 1.246,66 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.739,97 TL harcın davalılardan alınarak Hazine'ye ödenmesine
4-Davacı tarafından peşin ödenen 1.246,66 TL harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 11.680,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine
6-Çek istirdat talebi yönünden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... İnş.Tur.Teks.Plastik Gıda San.Dış Tic.Ltd.Şt'ye ödenmesine
7-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 29,20 TL başvuru harcı ile 498,1 TL posta ve tebligat ücretinin davalılardan alınarak davacı yana ödenmesine
8-Davalı ...tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına
9-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne, davalıların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır