T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/60 Esas
KARAR NO:2023/762
DAVA TARİHİ:18/01/2017
KARAR TARİHİ:23/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yedinde bulunan eski ... ... çeklerinin bankanın yeni sahibi ... Bank'a iade edilmesi gerektiği için ekteki savcılık şikayetinden dökümü yapılmış TL. USD. Ve EURO hesaplardan verilme 25 adet TL çeki, 24 adet USD çeki ve 20 adet EURO çeki kargo şirketi çalışanının 21/10/2016 tarihinde çantasının çalındığını, toplamda 69 adet çekin çalındığını, kargo şirketi ve müvekkili şirket tarafından savcılığa gerekli şikayetin yapıldığını, ... CBS ... soruşturma sayılı dosyasında işlemlerin devam ettiğini, çalınan çeklerin yetkisiz kişilerce doldurulup imzalanması ihtimali nedeni ile de tüm bankalar ve faktoring şirketleri bilgi sahibi yapılmış olduğunu, faktoring şirketlerden birine yapılan sahte çek başvurusu nedeni ile faktoring şirketinin de şüpheliler hakkında işlem yapmış ve karakolda ifade alınmış olduğunu buna ilişkin belge ve kayıtların savcılık dosyasına sunulduğunu bildirmiştir. Davalı konu iki adet çekin davalı ... emrine kesilmiş ve ondan da ... .... ... ... cirosu ile iki ayrı bankadan takasa sokulmuş ve takas yolu ile sorulmuş olduğunu, iki ayrı banka şubesinden işlem yapılmak istenmesi bile davalıların niyetini ortaya koymakta olduğunu, takastan çeklerin sorulduğu ... Bank yetkililerince çekteki imzaların müvekkili şirkete ait olmadığının belirtilmesi üzerine bu husus çeklere yazılarak hamile iade edildiğini, ... Bankasına ait (şimdi ...), ... nolu 15.01.2017 vadeli 41.150TL’li çek ile, ... nolu, 15.01.2017 vadeli, 51.250,00 TL. bedelli çek suretleri ekli olup, asıllarının davalılarda olduğunu, çek üzerinde inceleme yapıldığında, imzanın müvekkili şirkete ait olmadığının görüleceğini belirterek, ... Bankasına ait (şimdi ...), ... nolu 15.01.2017 vadeli 41.150TL’li çek ile, ... nolu, 15.01.2017 vadeli, 51.250,00 TL. bedelli çekler ile ilgili olarak, işbu çeklerin icra takibine konu edilmesinin engellenmesi amacı ile takdiren teminatsız tedbir vaazına, varsa açılan takiplerin durdurulmasına, ... nolu 15.01.2017 vadeli 41.150TL’li çek ile, ... nolu, 15.01.2017 vadeli, 51.250,00 TL. bedelli çekler ile ilgili çeklerin çalınmış olması ve çekler üzerindeki imzaların müvekkili şirket yetkililerine ait olmaması nedeni ile davalılara herhangi bir borcumuz olmadığının tespitine, davalıların kötüniyetli olmasından dolayı çek bedellerinin %20’sinden az olmamak kaydı ile davalıların kötüniyet tazminatı ile cezalandırılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı .... ...-... Plastik ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2002 yılından beri (15 yıllık firmadır) plastik sektöründe faaliyet gösteren yıllık cirosu yaklaşık 12 Milyon TL cirosu olan, yılda yaklaşık 2-2,5 Milyon TL çek ödeyen (... A.Ş. den kullandığı çekler) Bankalarda 4-5 Milyon TL kredisi olan şahıs firması olduğunu, müvekkilinin davaya konu çekleri diğer davalıdan olan ticari alacaklarına karşılık iyiniyetli olarak iktisap etmiş ve iktisap ettiği çekleri teminat olarak çalıştığı bankalara vermiş olduğunu, çeki iktisap ederken ve çalıştığı bankaya tevdi ederken hem kendisi hemde çalıştığı /çeki teslim alan/takasa alan banka gerekli istihbaratı yapmış ve çekle ilgili kaydi yada şifahi herhangi bir olumsuzuluk gözlenmemiş olduğunu, kambiyo senetlerinin hukuki vasfı dolayısıyla ciranta sıfatında olan davalı müvekkilinin davacı şirketle arasında herhangi bir ticari ilişkisinin bulunması gerekmemekte olduğunu, bu ilişki kambiyo senedinin hukuki niteliği gereği ciro edilebilirlik kuralının ortaya çıkardığı yasal bir durum olduğunu, davalı şirketin düzgün bir ciro silsilesi içerisinde kendisinden önce ve sonra gelen cirantalar haricinde diğer cirantalarla bir ticari ilişkisi bulunması zorunluluğu bulunmamakta olduğunu, müvekkili davalı firmanın çek üzerinde cirosu bulunan ve çeki ciro yolyla iktisap ettiği diğer davalı ile arasındaki faturaya dayalı ticari ilişkisi bulunmakta olduğunu, ciro yoluyla çeki iktisap eden müvekkilinin bankalar nezdinde gerekli araştırmayı yapmış, banka tarafından çekle ilgili herhangi bir olumsuz durum bulunmadığını müvekkili davalıya bildirilmiş, müvekkili davalının basiretli bir tacir gibi gereğini yaptığını, bundan başka müvekkili kredi teminatı olarak ciro yoluyla iktisap ettiği davaya konu çekleri yine bankaya vermiş, bankalarda çeki alırken herhangi bir olumsuzuluk bildirmemiş, kötü niyetli olduğu iddia edilen müvekkilinin böyle bir durumdan haberdar olsa davaya konu çekleri bankaya koymasının kendinden beklenemeyeceğini, müvekkilinin yalnız bu işlemi bile iyi niyetli olduğunun göstergesi olduğunu belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddini, davacının yersiz ve hukuki mesnetten yoksun tedbir talebinin reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... ... ... .... davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER:
Davacı taraf delil olarak; ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, davaya konu çeklerin asılları (davalılardan istenecek) ve ekte sunulu suretleri, imza sirküleri, imza örnekleri için yazılacak müzekkereler, bilirkişi incelemesi ve sair delillere dayanmıştır.
Davalı taraf delil olarak; müvekkili ... ... ile diğer davalı ...-... arasında ki ticari ilişkiyi gösteren fatura suretleri, tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi incelemesi, çek aslı, banka kayıtları ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.
Bilirkişi raporu:
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle, dosya grafolog bilirkişisi ...'ye tevdi edilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu raporunda; tetkik konusu ...'e ait ... sayılı, 15/01/2017 tarihli, .... ... .... İnş. ... adına tanzim edilmiş 51.250,00-TL değerli çek aslının sağ alt tarafında bulunan davacı şirketi temsilen atılmış imzanın imza örnekleri bulunan ..., ..., ..., ... ile sirküleri imzalrı bulunan diğer şahısların eli mahsulü olmadığına dair rapor sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; çeklerde yer alan keşideci imzasının davacıya ait olmadığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Eldeki davaya konu çekler ... nolu, 41.150,00 TL bedelli ve ... nolu, 51.250,00 TL bedelli çeklerdir.
Çeklerde keşideci olan davacı imza inkarına dayanmıştır.
Davalılar, lehtar ve lehtardan sonraki cirantadır.
Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı üzerindedir. Alacaklı olan davalılar, çeklerde yer alan keşideci imzasının davacının eli ürünü olduğunu ispat yükü altındadırlar.
Yargılama esnasında yapılan araştırmalarda yalnızca 51.250,00 TL bedelli çek dosyaya sunulmuştur. 41.150,00 TL bedelli çek dosyaya sunulmamıştır.
51.250,00 TL bedelli çek yönünden, senetteki imzanın aidiyeti uzmanlık gerektirdiğinden bu hususta bilirkişi raporu alınmıştır. Dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporunda; davaya konu 51.250,00 TL bedelli çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir. İmza itirazının mutlak def'ilerden olması nedeniyle 51.250,00 TL bedelli çek yönünden davanın kabulü ile davacının davaya konu 51.250,00 TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
41.150,00 TL bedelli çek yönünden ise, işbu çekteki keşideci imzasının davacıya ait olduğu konusunda ispat yükü üzerlerinde olan davalıların çek aslını dosyaya sunmadıkları, dolayısıyla keşideci imzasının davacıya ait olduğunu ispatlayamadıkları kanaatine varıldığından, 41.150,00 TL bedelli çek yönünden de davanın kabulü ile 41.150,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Eldeki davaya konu çeklere dayalı başlatılmış bir icra takibinin bulunmadığı, bu bağlamda 2004 sayılı İİK'nin 72/5.maddesindeki takip şartının gerçekleşmemiş olması nedeniyle davacının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-a)...(...) Bankasına ait, ... nolu, 15/01/2017 vade tarihli, 41.150,00 TL bedelli,
b)...(...) Bankasına ait, ... nolu, 15/01/2017 vade tarihli, 51.250,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Koşulları oluşmadığından davacının tazminat isteminin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 6.311,84-TL karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 1.577,97-TL peşin harçdan mahsubu ile eksik kalan 4.733,87-TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 1.577,97 -TL peşin harç, 31,40-TL başvuru harcı, 4,60-TL vekalet harcı ve 1.433,30-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 3.047,27-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı.23/10/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı