T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/895 Esas
KARAR NO:2020/564
DAVA:Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/10/2017
KARAR TARİHİ:13/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 19/10/2016 tarihli, ... ...' de bulunan işyeri için ... kuru temizleme franchising anlaşması ve 26/12/2016 tarihli ... için ... kuru temizleme franchising anlaşmasının imzalandığını, sözleşme imzalanırken müvekkiline sayısız vaatlerde bulunulduğunu ve davalının franchising sisteminin çok iyi bir organizasyon olduğu yönünde bilgi ve basılı döküman sunulduğunu, muhatabın başlıca taahhütlerini layıkıyla yerine getirmediği, sözleşmenin artık müvekkili için çekilmez bir hal aldığı ve davalının olumlu bir adım atması talebiyle 28/08/2017 tarihli uyarı ihtarnamesinin keşide edildiğini, muhatap bu ihtarnameye 15 gün içinde herhangi bir şekilde müvekkili ile iletişime geçmediğini, bunun üzerine müvekkilince 14/09/2017 tarihli fesih ihtarnamesinin keşide edildiğini, müvekkilinin sözleşmeyi ihtarnamelerinde de belirttikleri üzere, işlem temelinin çökmesi doğrultusunda haklı nedenle feshetmiş olması sebebiyle müvekkilinin sözleşmenin 5.J maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitini talep etme mecburiyetinin doğduğunu, açıklanan nedenlerle öncelikle müvekkili tarafından davalıya verilmiş olan 50.000,00 Euro tutarlı teminat bonosunun tedavüle konulmaması ve açılacak takiplerin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ayrıca teminat senedinin iptaline veya müvekkiline iadesine, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin uğramış olduğu zararlar için bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin davalıdan satın almış olduğu makinelerin alış fiyatları ile bugünkü kullanılmış haliyle rayiçleri arasındaki bedel için 4.000,00 TL, müvekkilinin ödemiş olduğu açılış ve franchising bedelleri için şimdilik 4.000,00 TL ve müvekkilinin fesih sonrasında işyerini kapatması sebebiyle ödemek zorunda kalacağı kira bedelleri için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkilinin ikametgahının '' ... Mah. ... ... Binası ... ... '' olduğunu, bu yönden yetki itirazlarının mevcut olduğunu, ayrıca davacının haksız, mesnetsiz davasının reddi gerektiğini, davacı zarar ettiği beyan ederek, kendince zarar etmesinin gerekçelerini sıraladığını, ancak davacının beyanlarının samimi olmadığını, müvekkilinin davacı yana 15 gün ücretsiz eğitim ve teknik destek verdiğini, davacı yanın iddiasının aksine, müvekkilinin davacının en ufak günlük sorunları ile dahi ilgilendiğini, müvekkilinin kendisinin de zarar edeceği ve itibarının zedeleneceği bir işe girmesi ve dolayısıyla, davacıyı da yönlendirmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle davalı müvekkilinin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine, haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce ... Vergi Dairesi yazı cevabı, ... Ticaret Odası yazı cevabı, ... ... Ticaret İl Müdürlüğü yazı cevabı celp edilip incelenmiştir.
Mahkememizin 15/10/2019 tarihli celse üç nolu ara karar gereğince'' iddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemine ait ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak SMMM ... seçilmiş, adı geçen bilirkişice sunulan 21/02/2020 tarihli bilirkişi raporunun dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, taraflar arasındaki sözleşme ve düzenlenen bono nedeni ile menfi tespit ve davacı yanın sözleşme nedeni ile uğradığını beyan ettiği zararlar nedeni ile açılan tazminat istemine ilişkindir.
Davalı vekili tarafından esasa cevap süresinde sunulan cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunduğu, davaya bakmakla yetkili mahkemenin ... Ticaret Mahkemesi olduğunun beyan edildiği görülmüştür.
Taraflar arasında imzalana sözleşmenin 7/j bendi ile ihtilaf durumunda ... Mahkemelerinin yetkili olarak belirlendiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nın 17. maddesine göre "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava, sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." dava konusu olayda tarafların ikisi de tacir olduğu takdirde yetki sözleşmesi geçerli olacaktır.
... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabında davacının tacir kaydının olmadığının, ... ... Ticaret İl Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre esnaf olarak kaydının bulunduğu, 02.02.2018 tarihinde mesleği terk ettiğinin bildirildiği görülmüş , gelen yazı cevaplarından davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda taraflar arasında yapılan yetki sözleşmesi geçerli değildir. Eldeki olayda yetkili mahkeme 6100 sayılı HMK'nun 6vd. Maddelerinde yer alan düzenlemelere göre belirlenecektir.
HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme , davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemeleridir.
Menfi tespit davası, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalı alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.
Somut olayda eldeki dava icra takibinden önce açılmış olup yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Davacının tazminat talebine ilişkin olarak da davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkili olup, davalının adresinin " ... Mahallesi, ... ... Binası ..." olduğu davaya bakmakla yetkili ve görevli mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, davalı tarafından süresi içerisinde usulünce yetki ilk itirazında bulunulduğu anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliğine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verme yoluna gidilmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-)Davaya bakmakla yasal olarak yetkili mahkemenin ... NÖBETÇİ TİCARET MAHKEMESİ OLMASI NEDENİYLE mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE
2-)6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde talep halinde dosyanın yetkili ve görevli ... NÖBETÇİ TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
Aksi takdirde davanın mahkememizce açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-)Yargılama gideri avukatlık ücreti ve harç açısından HMK 20 ve 331. Maddeleri nazara alınarak, süresinde başvurulması halinde yetkili mahkemece nazara alınmasına, yöntemince başvurulup dosya mahkemesine gönderilmediği takdirde ise , talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden durumun tespiti ile yargılama giderlerinin verilecek olan ek kararla düzenlenmesine,
4-)HMK 20. Maddesi gereğince gönderme işlemi sırasında gönderme masraflarının ve gönderilen mahkemenin tebliğ giderlerinin varsa avanstan karşılanmasına, artan kısmında dosya ile birlikte gönderilmesine, avans bu masrafları karşılamıyorsa gönderme isteğinde bulunandan alınmasına,
Dair; HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı 13/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır