T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/939 Esas
KARAR NO:2020/311
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:19/10/2017
KARAR TARİHİ:08/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisi ...’ın 03/06/2017 tarihinde arabasını park ettiği yere geldiğinde bagajda bulunan çantasından nüfus cüzdanının, ehliyetinin, çeşitli bankalara ait kredi kartlarının, anahtarlarının, 30.000,00-TL. nakit parasının ve .... Şubesi’nden alınmış boş çek karnelerinin çalındığını, bunun üzerine 05/06/2017 tarihinde ... Cumhuriyet Savcılığı'na başvurarak ... Soruşturma sayılı dosyası ile şikayetçi olduğunu, şikayete konu çalıntı çeklerden birinin 02/10/2017 tarihinde ...Bankası’na ibraz edildiğini, ancak banka tarafından “çek üzerindeki imza hesap sahibine ait olmadığından çek hakkında herhangi bir işlem yapılmamıştır” kaşesi vurulduğunu, daha sonra çekteki imzanın sahteliği açıkça ortada iken çekin davalıya temlik edildiğini ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emri henüz müvekkili şirkete tebliğ edilmeden .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Değişik İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı verildiğini, bu karar neticesinde müvekkili firmaya ait araçlar hakkında yakalama kararı verildiğini, firmanın işyeri adresinden ... ve ... plakalı araçların yakalanarak yediemin otoparkına çekildiğini, çalıntı çekler sebebi ile müvekkili firmanın işyeri hakkında da fiili haciz talebi yapıldığını, davalı tarafın icra takip miktarının çok üzerinde değere sahip araçlar yakalanmış olmasına rağmen işyeri haczine yönelik talebinin kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin davalı tarafa borcunun olmamasına rağmen hakkında icra takibi başlatılarak borcun tahsiline çalışılmış olmasından dolayı ticari hayatının sekteye uğradığını, takibin devamı halinde ticari kredileri dolayısıyla çalışma hayatının telafisi imkansız zararlara uğrayacağının tartışmasız olduğunu belirterek, öncelikle teminat karşılığında icra veznesine yatırılan paranın davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, sonrasıda ise dava konusu çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığının tespiti ile anılan çek sebebiyle müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili ise cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar dışında müvekkilinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair dosya kapsamında hiçbir delil ve belgenin mevcut olmadığını, tam aksine müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, mahkemece davacı lehine verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, dava konusu çekin tahsili amacıyla ihtiyati haciz kararı aldıklarını ve akabinde .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlattıklarını, icra dosyasından da anlaşılacağı üzere borçlulara hukuka uygun olarak ödeme emri gönderildiğini, müvekkilinin dava konusu çekin iyi niyetli ve meşru hamili konumunda olduğunu, müvekkilinin çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığını, davacı tarafından ileri sürülen def'ilerin senedi düzgün ciro zinciri ve teslim yoluyla devralan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, amir yasa hükümleri ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre dava konusu çeki hukuka uygun ve yetkili bir şekilde elinde bulunduran müvekkiline karşı açılan huzurdaki davanın reddi gerektiğini belirterek, öncelikle ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, akabinde haksız davanın reddine, ayrıca davacı taraf aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yargılama devam ederken davalı ... vekili Av. ..., 18/07/2019 tarihinde UYAP üzerinden mahkememize gönderdiği dilekçesinde; .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına konu alacağın da aralarında bulunduğu bazı alacakların müvekkili davalı tarafından dava dışı ...’ya devredildiğini belirterek, dilekçe ekinde .... Noterliği tarafından düzenlenen 18/06/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı “Alacağın Devri” başlıklı temlikname ile ...’nın kendisini vekil olarak tayin ettiği yine .... Noterliği tarafından düzenlenen ... tarihli ve ... yevmiye numaralı vekaletnameyi mahkememize sunmuş, ayrıca huzurdaki davada ...’nın davalı taraf olarak, kendisinin ise ... vekili olarak UYAP’ta kaydının yapılmasını talep etmiştir. Mahkememizce anılan dilekçe ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; davalı ... T.C. kimlik numaralı ...’un (...’in) dava konusu çekin takibe konulduğu .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına konu alacağı tüm fer’ileriyle birlikte ...’ya devrettiği, yapılan devrin geçerli bir alacak devri sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşılmış ve davalı olarak dava konusu alacağı temlik alan ...’nın UYAP’a kaydı yapılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; davalı tarafça icra takibine konu edilen çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasıyla açılmış bulunan menfi tespit davasıdır. Huzurdaki davada çözümlenmesi gereken ihtilafın; davalı tarafça icra takibine konu edilen çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı ve davacının davalıya takibe konu senetlerden dolayı borcunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Davacı vekili delil olarak; .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas numaralı icra takip dosyası, takip konusu çek aslı, bilirkişi incelemesi ve diğer yasal delillere dayanmıştır. Davalı taraf ise delil olarak; .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takip dosyası, davacının çek hesabının bulunduğu diğer banka şubelerine yazılacak müzekkere cevapları, davacının ikametgah adresinin bağlı bulunduğu Askerlik Şubesi'ne yazılacak müzekkere ile celbedilecek imza örnekleri, davacının nüfus cüzdanının verildiği yer olan Nüfus Müdürlüğü'ne yazılacak müzekkere ile celbedilecek imza örnekleri, ... İl Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı'na yazılacak müzekkere ile celbedilecek imza örnekleri, bilirkişi incelemesi, yemin ve diğer yasal delillere dayanmıştır.
Bilindiği üzere, kural olarak İİK.'nun 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında, alacağın varlığını ve miktarını kanıtlama yani ispat yükü davalı alacaklıdadır. Ancak, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde bu genel kuralın istisnası olarak borçlu olunmadığını kanıtlama yükümlülüğü (ispat yükü) davacı-borçlu tarafta düşmektedir. Huzurdaki davada davacı takip borçlusu şirket, hakkında başlatılan icra takibine dayanak kambiyo senetlerindeki (çekteki) keşideci/düzenleyici imzasının şirket yetkilisine ait olmadığını iddia ederek, yani imzayı inkar ederek eldeki davayı açmıştır. Dolayısıyla ispat yükü davacı taraftadır.
Mahkememizce davaya konu çek aslı ilgili icra müdürlüğünden celbedilmiş ve imza incelemesi yaptırılması amacıyla mahkememiz kasasına alınmıştır. Davacı şirketin imza yetkilisini tespit bakımından mahkememizce ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne müzekkere yazılmış, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları celbedilerek incelenmiştir. Ayrıca ... CBS’ye müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosyanın UYAP örneği celbedilerek incelenmiştir. Anılan soruşturma dosyasında suç failinin tespit edilememiş olması nedeniyle daimi arama kararı verildiği anlaşılmıştır.
Dava çekteki imzanın inkarına dayanan menfi tespit istemine ilişkin olduğundan, mahkememizce Yargıtay kararlarına uygun olarak dava konusu çekin tanzim tarihinden önceki döneme ait davacı şirket yetkilisi ...’ın mukayeseye yarar imzalarının bulunduğu belge asıllarının temini bakımından ...Bankası Genel Müdürlüğü’ne, ... Askerlik Şubesi’ne, ... İlçe Nüfus Müdürlüğü’ne ve ... Vergi Dairesi Müdürülüğü’ne ayrı ayrı müzekkereler yazılmış ve gelen müzekkere cevapları dosya içerisine alınmıştır. Ayrıca davacı şirket yetkilisi ...’ın mahkememiz huzurunda imza örnekleri alınmıştır.
Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle mahkememizce iddia, savunma, icra dosyası kapsamı, takip konusu çek aslı, toplanan deliller ve celbedilen davacı şirket yetkilisine ait mukayeseye yarar imza örnekleri ile davacı şirket yetkilisinden mahkeme huzurunda alınan imza örnekleri incelenerek takibe ve davaya konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olup olmadığının tespiti açısından dosya grafolog bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Adli Tıp Kurumu - Fizik İnceleme İhtisas Dairesi’nden emekli belge inceleme uzmanı grafolog bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 24/01/2020 tarihli raporda özetle; incelenmek üzere kendisine tevdi edilmiş bulunan belgelerde yer alan ...’a ait imzaların şeklen, tersim tarzı ve diğer özellikler bakımından kendi aralarında benzerlikler gösteren, grafolojik bakımdan şeklini bilmiş, işlek ve karakteristik imzalar oldukları, başlangıçtaki dar açılı karakteristik üçgen şekil ile el kaldırıldıktan sonra aşağı doğru tersim edilen hat ve devamındaki keza dar açılı üçgen şekille bitirilişte hattan ibaret oldukları, tetkik konusu çek aslının alt tarafında bulunan ...Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ni temsilen atılmış imzaların incelenmesinde inceleme konusu imzanın baş tarafındaki (h) harfini andıran şekil ile devamındaki karakteristik gramalardan ibaret bulunduğu, imzaların başlama ve bitiriliş yerleri, genel görünümleri, tümünün tersim tarzı, ebat, meyil ve istikamet, işleklik derecesi, seyir, sür’at, istif, itiyatlar ve tazyik vasıfları bakımından aralarında uygunluk ve benzerlikler bulunmadığı, inceleme konusu imzanın örnek imzalardan farklı tipte atılmış olduğunun tespit edildiği, tetkik konusu çek aslında bulunan imzanın ...’ın eli mahsulü olmadığı belirtilerek görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davalı vekili tarafından her ne kadar dosyada alınan grafolog bilirkişi raporuna itiraz edilerek, dava konusu çekte bulunan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğu, bilirkişi tarafından incelenen belgelerin yeterli olmadığı, imza incelemesi için yeni belgelerin cebledilmesi gerektiği belirtilerek yeniden bilirkişi incelemesi (imza incelemesi) yaptırılması talep edilmiş ise de; dosyada alınan bilirkişi raporu mahkememizce incelenip denetlenmiş, raporun yeterli olduğu, hüküm kurmaya uygun ve uyuşmazlığı çözmeye elverişli nitelikte bulunduğu anlaşılmış ve davalı tarafın yeniden imza incelemesi yaptırılmasına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.
Dosyada alınan bilirkişi raporu incelenip denetlenmiş, raporun toplanan ve celbedilen delillere, dosya kapsamına uygun olduğu, yargısal denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu saptanarak mahkememizce de benimsenmiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, dava konusu çek aslı ile icra takip dosyası kapsamı, dosyada alınan ve benimsenen bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde, davaya ve takibe konusu çek üzerinde davacı şirket adına atılan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmaması sebebiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, sonuç olarak .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasıyla takibe konu edilen, ...Bankası A.Ş. ... Şubesi’ne ait, keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan, ... keşide tarihli, ... çek numaralı, 24.000,00-TL. meblağlı çek yönünden davacı şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Ayrıca, her ne kadar davacı tarafça davalıdan tazminat talep edilmiş ise de, dava konusu çekin tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde davalının ağır kusurlu ve/veya kötü niyetli olduğu davacı tarafça ispatlanamadığından, tazminat koşullarının oluşmadığı kanaatine varılarak davacının tazminat isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile; .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasında takibe konu edilen, ...Bankası A.Ş. ... Şubesi’ne ait, keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan, ... keşide tarihli, ... çek numaralı, 24.000,00-TL. meblağlı çek yönünden davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalı başlattığı icra takibinde haksız olmakla birlikte, davalının icra takibinde kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davacının tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 1.639,44-TL. harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 409,86-TL. harcın mahsubu ile bakiye 1.229,58-TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 3.600,00-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 31,40-TL. başvuru harcı, 409,86-TL. peşin harç, 4,60-TL. vekalet harcı, 750,00-TL. bilirkişi ücreti, 165,80-TL. tebligat gideri olmak üzere toplam 1.361,66-TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, HMK.’nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak 2 (iki) hafta içinde HMK.’nun 342. maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK.’nun 343. maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile yine HMK.’nun 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olarak verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2020
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı