T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/971 Esas
KARAR NO: 2019/136
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/10/2017
KARAR TARİHİ: 21/02/2019
Davacı vekili tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile müvekkili şirketin bayisi olan ... Şti. ve davalı... Şti. arasında imzalanan 19.02.2015 tarihli sözleşme ile davalının işletmeci olarak sahibi olduğu, Karaköy'de bulunan “...” adlı içkili restoranda davacı tarafından ithal edilen ürünlerin, davalı işletmeci tarafından, müvekkilinin bayisinden satın alınarak satış ve pazarlamanın yapılmasının kararlaştırıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4. maddesi uyarınca davalı tarafın 1 yıllık sözleşme süresi içinde müvekkilden 5.132 şişe ürünü satın almayı ve işletmesinde satmayı ve sözleşmedeki diğer yükümlülüklerini yerine getirmeyi taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin de bunun karşılığı davalı tarafa bayisi aracılığı ile fatura karşılığı KDV dâhil 140.000,00-TL. ödemeyi taahhüt ettiğini, taraflarca sözleşmenin imzalanması ve davalı tarafın müvekkil şirketin bayisi olan Avrupa Satış Dağıtım Şirketi'ne KDV dahil 140.000,00-TL.'lik fatura düzenlenmesini müteakip, müvekkil şirketin bayisi tarafından davalı tarafın 140.000,00-TL. bedel ödendiğini, davalı tarafın 2 yıllık sözleşme süresi içinde taahhüt ettiği miktarda ürün alımı yapmadığını, sözleşme süresi bitmiş olmasına rağmen müvekkili şirketin bütün uyarılarına rağmen taahhüt ettiği ürün alım miktarının ancak % 11,5'ini gerçekleştirdiğini, müvekkil şirket tarafından davalıya, ...Noterliği'nin 26.12.2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin keşide edilerek "19.02.2015 başlangıç tarihli sözleşme ve eklerinde belirtilen miktarda ürün alması, taahhüt ettiği eylemleri verilen süre içinde yerine getirmesi, sözleşmeye aykırılıkların giderilmesi, aksi halde sözleşmeye dayanılarak ödenmiş olan bedelin faiziyle tahsili için yasal yollara başvurulacağı, sözleşmenin 8. Maddesine göre hak edilen miktar düşüldükten sonra bakiye 123.850,00-TL'nin aylık % 1.5 faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek davalı tarafa ihtar edildiğini, davalı tarafın İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından gönderilen icra takibine yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile duran takibin takibin devamına, icra takibine konu 123.850,00-TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren yıllık % 18 sözleşme faizi ve İİK 67. madde gereği alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının icra takibine haksız ve mesnetsiz itirazı yanında menkul ve gayrimenkul malları ile her türlü hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ise cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın cafenin, restaurant olarak faaliyet gösteren ve açık alkollü içki satma ruhsatına sahip bir işletme olduğunu, sözleşmenin 3.1 maddesine bakıldığında "İşletmeci, Bayi'den Ek-1'de belirtilen miktarda ürün alımını, Ek-1'de belirtilen tarih aralıklarında gerçekleştirmeyi kabul ve taahhüt ettiği" ifadesini kullandığını, ancak Ek.1'de belirlenmiş herhangi bir tarih aralığı bulunmadığını, davacının da dava dilekçesinde, cevabi ihtarnamemizde belirttiğimiz bu beyanımıza herhangi bir açıklama getirmediğini, dolayısıyla tarih aralığı belirlenmemiş satış koşuluna dayalı olarak ileri sürülen taleplerin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkii firmanın yükümlülüklerinin sözleşmenin 3. maddesinde sayıldığını, bu maddeye göre müvekkili davalı firmanın ürün alımı taahhüdünün yanı sıra işyerlerinde davacı ürünlerini istasyon içkisi olarak kullanması, menülerde göstermesi, marka amblem ve logoların kullanılması, bar alanlarındaki teşhir bölümlerinde AD ürünlerinin %80 oranında kullanılması gibi yükümlülükleri bulunmakta olduğunu, müvekkilinin bu yükümlülüklerini layıkıyla yerine getirdiğini, dava dilekçesinde bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğine dair herhangi bir iddia bulunmadığını, sözleşme imza tarihi her ne kadar 19.02.2015 olsa da müvekkili davalının Açık Alkollü İçki Satış Belgesi'ni alarak yasal olarak içki satışına başlayabildiği tarihin 25.03.2015 olduğunu, yani sözleşmenin imzalandığı tarihte edimin ifa imkansızlığının söz konusu olduğunu, bu süre için müvekkilinin sözleşmeden sorumlu tutulmasının mümkün görülmediğini, müvekkilinin tarih aralığı belirsiz olan ürün satış yükümlülüğünü elinden geldiğince yerine getirmeye çalıştığını ancak bu defa da bayinin müvekkiline ürün teminini durdurması sonucunda edimin ifası bir kez daha sekteye uğradığını, müvekkilinin bu halin varlığına rağmen sözleşmeye uymak adına dışarıdan davacı ürünlerini temine devam ettiğini belirterek hukuka aykırı davanın reddine, davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Davacı taraf delil olarak; İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası, taraflar arasında imzalanan 19.02.2015 tarihli sözleşme, faturalar, banka ödeme dekontları, ihtarname, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi incelemesi, yemin ve tanık delillerine dayanmıştır. Davalı taraf ise delil olarak; İstanbul... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası, müvekkili davalının davacıya ait ürünleri sözleşmeye uygun olarak teşhir ettiğiyle ilgili görseller, içki satın alım faturaları ve listesi, ticari defter ve kayıtlar ve bilirkişi incelemesi delillerine dayanmıştır.
Dava konusu İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı şirket tarafından 16.05.2017 tarihinde 123.850,00 TL. Asıl alacak, 5.632,63 TL. İşlemiş faiz, 223,00 TL. İhtarname gideri, 281,63 TL. %5 BSMV olmak üzere toplam 129.987,26-TL. üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatılmış olduğu, örnek 7 nolu ödeme emrinin davalı şirkete 20.05.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça yasal süresi içerisinde 22.05.2017 tarihinde borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava: İtirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davacı ile davalı arasındaki sözleşme uyarınca, davalının davacıya alım taahhüdü verip vermediği, vermiş ise bunun bir süreye bağlanıp bağlanmadığı, süre varsa ve süre ve alım miktarına uyulmamış ise davacının davalıdan talep edip edemeyeceği bir alacağı olup olmadığı, varsa takip ve dava tarihi itibariyle ferileri ile birlikte miktarı, alacağın likit olup olmadığı, davacının kötü niyetli olup olmadığı, sözleşmede cayma taahhüdü varsa bunun geçerli olup olmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.
Yargılama sırasında davacı vekili tarafından sunulan 11.02.2019 tarihli dilekçede davacı şirketin ... Şti. olan unvanının ...Şti olarak değiştirildiği belirtilmiş ve buna ilişkin olarak 18.01.2018 tarihli 9497 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin 813. sayfası sunulmuştur. Bu nedenle Mahkememizce gerekçeli kararda davacı şirketin yeni unvanının da taraf olarak yazılması gerekmiştir.
Mahkememizce takip dosyası celp edilip incelenmiş, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümledi değerlendirilmiş, taraf delilleri toplanmış, iddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılarak rapor tanzimi açısından dosya bir sektör bilirkişisi ve bir de SMMM bilirkişiden oluşan uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bu yönden sunulan 04/01/2018 tarihli bilirkişi kurulu raporu incelenip denetlenmiş, toplanan delillere dosya kapsamına uygun olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu saptanarak mahkememizce de benimsenmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin incelenmesinden; sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin akdinden itibaren 2 yıl süre ile taraflar arasında yürürlükte kalacağının açık ve net bir şekilde ifade edildiği görülmüştür. Mahkememizce sözleşmenin taraflarca imzalandığı 19.02.2015 tarihinde yürürlüğe girdiği kabul edilmiştir. Sözleşmenin “işletmecinin yükümlülükleri” başlıklı 3.1 maddesine göre, işletmeci davalı bayiden sözleşme ekinde belirtilen miktarda ve tarihlerde ürün almayı kabul ve taahhüt etmiştir. Yine sözleşmenin 4. maddesinde işletmecinin sözleşmede belirlenen yükümlülükleri zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmesi karşılığında kendisine 140.000,00 TL. ödeneceği belirlenmiştir. Sözleşmenin 6. maddesine göre ise işletmeciye madde 4 kapsamında verilen ödemelerin kotanın tamamlanmayan kısmına tekabül eden bölümünün kıstel yevm usulünce iade edileceği açıkça kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin her iki tarafının da tacir oldukları ve yapacakları iş ve işlemlerde basiretli bir tacir gibi davranmaları gerektiği açıktır. Bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere, davalı taraf sözleşme süresi içerinde 5.132 şişe ürün satın almayı taahhüt ettiği halde basiretli bir tacir gibi davranmayarak verdiği taahhütlere uygun davranmamış, buna göre raporda hesaplandığı gibi davacı taraf davalı taraftan davalıya ödenen bedel olan 140.000,00-TL.'den taahhüt kapsamında alınan ürün bedeli olan 16.449,72-TL. düşüldükten sonra kalan 123.550,28 TL.tutarında alacaklı durumda olduğu anlaşılmıştır.
İddia, savunma, toplanan deliller, takip dosyası kapsamı, bilirkişi raporu kapsamı, birlikte değerlendirilmiştir.
Mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi, davacı tarafın 16.05.2017 takip tarihi itibariyle 5.118,03-TL ( Talep 5.632,63-TL) işlemiş faiz alacağı hesaplandığını, davacı taraf ve dava dışı ...Şti'nin incelenen ticari defter ve kayıt belgelerine göre, davacı tarafın davalı taraftan 16.05.2017 takip tarihi itibarı ile 123.550,28-TL asıl alacak ve 5.118,03-TL ( Talep 5.632,63-TL) işlemiş faiz olmak üzere toplam 128.668,31-TL alacaklı olduğu sonucuna varıldığı, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, ancak şartları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebi uygun görülmeyerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile; İstanbul ...İcra Dairesinin ... E. sayılı takip dosyasındaki 123.550,28 TL asıl alacak ve 5.118,03 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 128.668,31-TL’ye ilişkin itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi yürütülmek suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlarda aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalının %20 icra inkar tazminatına sorumlu tutulmasına,
3-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan alacağın % 20'si oranındaki icra inkar tazminat tutarı 2.573,00-TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli 8.789,33-TL karar ve ilam harcından 2.390,85-TL peşin yatırılan harcın mahsubu ile geriye kalan 6.398,48-TL'nin davalıdan alınıp maliyeye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 2.390,85-TL'nin peşin harcın davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 13.043,46 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1.maddesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yapılan ve aşağıda dökümü yazılı olan 1.565,50-TL'nin kabul ve red oranına göre 1.438,79-TL'sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; HMK'nun 6723 sayılı Kanunla değişik Geçici 3. ve 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
Yargılama Giderleri Dökümü:
31,40-TL Başvuru Harcı
4,60-TL Vekalet Harcı
1.400,00-TL Bilirkişi Ücreti
129,50-TL Tebligat Posta Ücreti
--------------------------------------------
1.565,50-TL Toplam
(Kabul ve red oranına göre hesaplanan: 1.438,79 TL.)